Matingkad ang sikat ng araw at amoy na amoy ang halimuyak ng mga imported na bulaklak sa grand ballroom ng Diamond Hotel. Ito ang tinaguriang “Wedding of the Year” sa kanilang bayan. Ang ikinakasal ay si Mark, isang matagumpay na arkitekto, at si Vanessa, anak ng isang mayamang negosyante. Ang lahat ng bisita ay nagniningning sa kanilang mga mamahaling gown at barong. Ang bawat mesa ay puno ng masasarap na pagkain—lechon, steak, seafoods, at matatayog na cake. Sa gitna ng karangyaan, may isang bisita na tila ligaw na damo sa hardin ng mga rosas. Siya si Aling Ising.

Si Aling Ising ay pitumpung taong gulang na. Ang suot niya ay isang lumang bestida na kulay asul, kupas na ang tela at halatang luma na ang tahi. Ang kanyang sapatos ay itim na sandals na medyo pudpod na ang takong. Siya ang dating yaya ni Mark. Siya ang nagpalaki sa binata noong ang mga magulang nito ay abala sa pagpapalago ng negosyo sa ibang bansa. Si Aling Ising ang nagpupunas ng luha ni Mark noong bata pa ito, nagluluto ng paborito nitong sinigang, at naghahatid sa kanya sa eskwelahan kahit umuulan. Nang mag-asawa si Mark, pinili niyang imbitahan si Aling Ising bilang isa sa mga ninang, bagamat labag ito sa kalooban ni Vanessa.

“Mark, bakit mo ba inimbitahan ‘yang yaya mo? Sinisira niya ang aesthetic ng wedding natin! Tignan mo nga, amoy-lupa at gusgusin!” reklamo ni Vanessa habang nakaupo sila sa presidential table.

“Hayaan mo na, Hon. Malaki ang utang na loob ko sa kanya. Siya ang nagpalaki sa akin,” bulong ni Mark, bagamat halatang nahihiya rin siya sa itsura ng matanda.

Naka-upo si Aling Ising sa pinakadulong mesa, malapit sa kusina. Hindi siya binibigyan ng pansin ng mga waiter. Pero hindi iyon alintana ng matanda. Masaya siya. Masaya siyang makita ang kanyang “alaga” na ngayon ay may sarili nang pamilya. Yakap-yakap niya ang isang regalo. Hindi ito nakabalot sa makintab na gift wrap na may ribbon. Nakabalot ito sa patung-patong na lumang dyaryo at tinalian lang ng straw. Mabigat ito at medyo maalikabok.

Nagsimula ang programa. Isa-isang tinawag ang mga ninong at ninang para magbigay ng mensahe at regalo. Ang mga nauna ay nagbigay ng susi ng kotse, cheque na may malalaking halaga, at mga appliances. Palakpakan ang lahat. Tuwang-tuwa si Vanessa. “Yes! More budget for our honeymoon!” bulong niya kay Mark.

Nang tawagin na ang pangalan ni Aling Ising, nagkaroon ng bulungan sa paligid.

“Sino ‘yan? Ninang ba ‘yan o namamalimos?”

“Yuck, ang cheap ng suot.”

Dahan-dahang umakyat si Aling Ising sa stage. Nanginginig ang kanyang mga tuhod dahil sa rayuma at sa kaba. Bitbit niya ang regalong nakabalot sa dyaryo.

“Mark… anak…” garalgal na bati ni Aling Ising sa mikropono. “Wala akong ginto o pilak na maibibigay tulad ng iba. Mahirap lang si Yaya. Pero ito… ito ang inipon ko sa loob ng maraming taon para sa’yo. Sana magustuhan mo.”

Iniabot niya ang regalo kay Vanessa, dahil ito ang nakalahad ang kamay.

Nang mahawakan ni Vanessa ang regalo, napangiwi siya. Mabigat. At nang madikit sa gown niya ang dyaryo, parang nandidiri siya.

“Ano ‘to? Bato?” mataray na tanong ni Vanessa sa harap ng microphone. Nagtawanan ang mga bisita.

“Buksan mo, Hija,” nakangiting sabi ni Aling Ising.

Pinunit ni Vanessa ang dyaryo nang padabog. Nang mahulog ang balot, tumambad sa kanila ang isang luma at kalawanging ALKANSYA na gawa sa kawayan at bakal. Ito ‘yung klase ng alkansya na gawa ng mga latero sa probinsya.

Lalong lumakas ang tawanan ng mga tao.

“Alkansya?!” sigaw ni Vanessa. “Ninang ka tapos alkansya ang regalo mo?! At ang dumi-dumi pa! Siguro puro barya lang ang laman nito! Singkwenta pesos?! Nagpapatawa ka ba?”

“Hija, puno ‘yan…” paliwanag ni Aling Ising.

“Puno ng ano? Ng kalawang?!” bulyaw ni Vanessa. Sa tindi ng inis at hiya na may ganitong regalo sa kanyang “perfect wedding,” inihagis ni Vanessa ang alkansya sa sahig.

BLAG!

Dahil luma na ang alkansya, nabiyak ito.

Nagkalat ang laman sa stage.

Ang akala ng lahat ay barya ang lalabas. Pero hindi.

Tumilapon ang mga lumang papel. Mga dokumento. At sa gitna ng mga papel, may mga kumikinang na bato na nakabalot sa maliit na tela na tumalsik din.

Natigilan ang tawanan.

Lumapit si Mark. Pinulot niya ang isa sa mga papel. Nanlaki ang kanyang mga mata. Namutla siya.

“T-Titulo?” bulong ni Mark.

“Ano?!” tanong ni Vanessa.

Binasa ni Mark ang dokumento gamit ang mikropono, hindi sinasadya.

“Transfer Certificate of Title… 50 Hectares of Hacienda Land in Batangas… Commercial Zone… Named to Mark Anthony Santos.”

Natahimik ang buong ballroom. Rinig mo ang pagbagsak ng karayom.

Pinulot ni Mark ang isa pang papel.

“Bank Certificate… Time Deposit… amounting to… 20 Million Pesos.”

At ang mga batong tumalsik? Pinulot ito ng isang ninong na alahero. Sinuri niya ito.

“Diyos ko… tunay na diyamante ito! Uncut diamonds! Milyon ang halaga ng bawat isa nito!” sigaw ng alahero.

Napasinghap ang lahat. Ang alkansyang tinawag nilang basura ay naglalaman ng kayamanan na mas higit pa sa lahat ng regalong natanggap nila nang gabing iyon.

Tumingin si Mark kay Aling Ising. Ang matanda ay nakatayo lang, umiiyak, habang pinupulot ang mga piraso ng nabasag na alkansya.

“Yaya…” nanginginig na tawag ni Mark. “Saan… saan galing ang mga ito?”

Humarap si Aling Ising sa kanila. Kinuha niya ang mikropono mula kay Vanessa na tulala at namumutla na sa hiya.

“Mark,” simula ni Aling Ising. “Hindi mo alam ang kwento ng pamilya mo. Noong bata ka pa, nalugi ang daddy mo. Muntik na kayong maghirap. Ang lupaing ito sa Batangas, ito ang huling yaman ng Lolo mo na ibebenta sana nila. Pero nakiusap ako. Sabi ko, huwag ibenta. Ako ang bumili gamit ang ipon ko sa pagiging OFW ko sa Saudi bago ako naging yaya mo. Binili ko ‘to nang palihim para maitago para sa’yo.”

“Ang 20 Milyon? Iyan ang kita ng lupa sa loob ng 30 taon. Ang mga diyamante? Pamana ‘yan ng Lolo mo na itinago ko sa ilalim ng alkansyang ‘yan para hindi mawala noong naghihirap ang daddy mo. Ibinigay niya sa akin ‘yan bago siya namatay, ang sabi niya, ‘Ising, ikaw na ang bahala kay Mark. Ibigay mo sa kanya pag nag-asawa na siya.’”

“Inalagaan ko ang yaman na ‘to, Mark. Nagtiis ako sa hirap. Naglaba ako, namasukan ako, nagsuot ako ng butas na damit, para lang hindi ko magalaw ang para sa’yo. Gusto ko, pagdating ng araw na ‘to, may maipagmamalaki ka. Gusto ko, maginhawa ang buhay mo.”

Tumingin si Aling Ising kay Vanessa.

“Pero mukhang mali ako ng inakala,” sabi ng matanda. “Ang akala ko, sapat na ang pagmamahal ko para tanggapin niyo ako. Pero ang tingin niyo pala sa akin ay basura. Itinapon niyo ang regalo ko nang hindi man lang tinitignan ang laman.”

Lumuhod si Vanessa. “Ninang… sorry po! Hindi ko po alam! Akala ko po kasi…”

“Akala mo ano? Na dahil mahirap ako manamit, wala na akong kwenta?” sagot ni Aling Ising. “Vanessa, ang yaman, nauubos. Pero ang ugali, ‘yan ang dadalhin mo hanggang hukay. Sayang ang ganda mo, ang itim ng budhi mo.”

Kinuha ni Aling Ising ang mga titulo at ang bank certificate mula sa kamay ni Mark.

“Yaya, akin na ‘yan. Patawarin mo kami,” iyak ni Mark. “Sorry kung naging duwag ako. Sorry kung hinayaan kong apihin ka.”

Umiling si Aling Ising.

“Hindi, Mark. Sa nakita ko ngayong gabi, hindi niyo pa deserve ang yaman na ito. Baka waldasin niyo lang ito sa luho at gamitin para mang-api pa ng ibang tao.”

Pinunit ni Aling Ising ang Deed of Donation na nakalakip sa titulo sa harap ng lahat.

“Ang lupang ito at ang pera… ido-donate ko na lang sa ampunan at sa home for the aged. Doon, may mga taong marunong magpahalaga kahit sa biskwit lang na ibigay ko. Doon, hindi ako basura.”

“Yaya! Huwag! Pera natin ‘yan!” sigaw ni Vanessa, lumabas ang tunay na kulay.

“Pera KO ‘to,” madiing sabi ni Aling Ising. “At aalis na ako.”

Tumalikod si Aling Ising at naglakad palabas ng ballroom. Ang mga bisita ay nakanganga. Walang nagtangkang pumigil sa kanya. Ang dignidad ng matanda ay mas nagniningning pa kaysa sa mga chandelier ng hotel.

Hinabol siya ni Mark hanggang sa lobby. “Yaya! Huwag mo akong iwan! Nanay kita!”

Huminto si Aling Ising. Humarap siya sa anak-anakan niya.

“Kung itinuturing mo akong Nanay, Mark… bakit mo hinayaang tapakan ako ng asawa mo? Bakit yumuko ka lang noong tinawanan nila ako? Ang tunay na anak, ipagtatanggol ang magulang, mayaman man o mahirap.”

“Matuto ka, Mark. Sana sa pagkawala ng yaman na ito, mahanap mo ang tunay mong pagkatao.”

Sumakay si Aling Ising sa tricycle na naghihintay sa kanya sa labas. Iniwan niya si Mark na lumuluhod sa semento, umiiyak, habang si Vanessa ay nagwawala sa loob ng hotel dahil sa nawalang milyones.

Mula noon, naging usap-usapan ang kasal na iyon. Hindi dahil sa ganda, kundi dahil sa aral. Si Aling Ising ay tinupad ang kanyang sinabi. Ibinigay niya ang yaman sa kawanggawa. Namuhay siya nang payapa at masaya sa probinsya, pinaliligiran ng mga taong nagmamahal sa kanya nang totoo.

Sina Mark at Vanessa? Naghiwalay din makalipas ang isang taon. Nabaon sila sa utang dahil sa luho ni Vanessa at sa kawalan ng “backup money” na inaasahan sana nila mula kay Aling Ising. Natauhan si Mark, pero huli na ang lahat. Ang pinakamahalagang yaman na pinalampas niya ay hindi ang lupa o pera, kundi ang pagmamahal ng isang inang nagsakripisyo ng lahat para sa kanya.

Kayo mga ka-Sawi, anong gagawin niyo kung kayo si Aling Ising? Ibibigay niyo pa ba ang yaman kay Mark o tama lang na idonate ito? Mag-comment sa ibaba at i-share ang kwentong ito para magsilbing leksyon sa lahat na huwag manghusga ng kapwa! 👇👇👇