Tuluyan nang bumagsak ang isa sa mga pinakamalalaking pangalan sa kontrobersiyal na flood control projects matapos arestuhin ng nbi si sarah descaya. Isang kwento ng kapangyarihan, pera, at ghost project na umabot sa milyon ang halaga at nag-iwan ng matinding galit ng publiko.

opisyal na nagsimula ang pinakamabigat na yugto sa kaso ni sarah descaya nang tuluyan siyang arestuhin ng national bureau of investigation matapos lumabas ang warrant of arrest laban sa kanya. ang pangalan ni descaya ay matagal nang umiikot sa mga ulat ng maanomalyang flood control projects, ngunit sa pagkakataong ito, hindi na tsismis o alegasyon lamang ang usapan kundi aktuwal na pagkakakulong.

ang pag-aresto ay kaugnay ng sinasabing ghost flood control project sa davao occidental na nagkakahalaga ng php96.5 milyon. ayon sa mga awtoridad, ang proyektong ito ay idineklarang tapos at ganap na binayaran, subalit sa aktuwal na inspeksyon ay wala umanong anumang istrukturang natagpuan sa lugar. ang pagkakatuklas na ito ang naging mitsa ng serye ng imbestigasyon na kalaunan ay nauwi sa kasong kriminal.

dalawang warrant of arrest ang inihain laban kay sarah descaya. ang una ay para sa paglabag sa republic act 3019 o ang philippine antigraft and corrupt practices act, na may kaukulang piyansa na php90,000. ang ikalawa naman ay para sa malversation, isang kasong walang inilaang piyansa, dahilan upang hindi na siya makalabas sa kustodiya habang umuusad ang kaso.

matapos ang kanyang pag-aresto, agad sumailalim si descaya sa mga standard na proseso kabilang ang medical checkup at dokumentasyon. mula rito ay dinala siya sa nbi detention facility sa muntinlupa bago tuluyang ilipad patungong cebu kung saan siya haharap sa mga kasong inihain laban sa kanya sa korte.

naging tampok sa publiko ang unang paglabas ni sarah descaya bilang detenido. suot ang dilaw na t-shirt na may markang det, hindi naitago ang kanyang pagiging sarcastic sa harap ng mga mamamahayag. imbes na tahimik na iwasan ang media, ilang beses siyang nagbitiw ng pabirong pahayag na ikinagulat ng marami at ikinagalit ng ilan na matagal nang naghihintay ng hustisya.

kasabay ng kanyang pag-aresto, nadakip rin ng pulisya si maria roma remando, presidente ng st. timothy construction at kamag-anak ng asawa ni sarah. si remando ay kasalukuyang nakakulong sa custodial facility ng pasig city police habang iniimbestigahan ang kanyang papel sa parehong kontrobersiyal na proyekto.

pagkatapos ng mga pagdinig sa department of justice kaugnay ng reklamong inihain ng bureau of internal revenue, pansamantalang naantala ang biyahe ni descaya patungong cebu dahil sa ilang procedural requirements. gayunman, noong gabi ng biyernes ay tuluyan siyang pinalipad at agad na inilipat sa kustodiya ng nbi central visayas o nbi 7.

sa pagdating sa mactan-cebu international airport, mahigpit ang seguridad na ipinatupad ng mga operatiba ng nbi 7. agad siyang inilipat mula sa arrival area patungo sa detention van upang maiwasan ang anumang insidente. ipinaliwanag ng nbi na mahalagang maibalik kaagad ang warrant of arrest sa issuing court upang masimulan ang proseso ng arraignment.

sa sandaling maisagawa ang arraignment, ipaaalam kay descaya ang eksaktong mga kasong kinahaharap niya at hihingan siya ng plea. nasa desisyon ng korte kung siya ay mananatiling nakakulong sa cebu habang dinidinig ang kaso o ililipat sa ibang detention facility depende sa seguridad at pangangailangan ng proseso.

nilinaw ng mga awtoridad na ang ghost flood control project ay ganap na binayaran ng gobyerno kahit hindi kailanman naisakatuparan. ang natuklasang ito ang nagtulak sa office of the ombudsman na magsampa ng mga kasong kriminal hindi lamang laban kay descaya kundi pati sa siyam pang iba na umano’y sangkot sa maanomalyang proyekto.

noong december 5, opisyal na nagsampa ng kaso ang ombudsman sa digos regional trial court laban sa ilang opisyal ng department of public works and highways, kasama si descaya. kalaunan ay inilipat ang mga kaso sa lapu-lapu regional trial court upang masigurong maayos at patas ang pagdinig.

lumabas sa ulat ng criminal investigation and detection group noong september 2025 na sa kabila ng deklarasyong tapos na ang proyekto noong 2022, wala silang nakitang kahit anong flood control structure sa lugar. ang ulat na ito ang naging pangunahing ebidensya bago pa man inilabas ang warrant of arrest.

boluntaryong sumuko si sarah descaya sa nbi noong december 9, ilang araw bago tuluyang ipatupad ang kanyang pag-aresto. ayon sa kanyang kampo, matagal na raw nilang pinaghandaan ang posibilidad na ito at nakahanda silang harapin ang legal na laban.

si sarah descaya ay kilalang may-ari ng st. timothy construction, isa sa mga kumpanyang nakakuha ng malaking bahagi ng flood control projects ng gobyerno mula 2022 hanggang 2025. ayon sa datos, dalawa sa 15 construction firms na pinakamaraming proyekto ang napunta sa kanila, na umabot sa tinatayang php31 bilyon sa loob lamang ng tatlong taon.

kasama sa mga naunang hakbang ng pamahalaan laban sa pamilya discaya ang pagsuko ng kanilang mga mamahaling sasakyan sa bureau of customs. lima sa mga sasakyang ito ang isinailalim sa auction at naibenta sa halagang halos php50 milyon bilang bahagi ng asset recovery ng gobyerno.

sa kabila ng kanyang pag-aresto, pinayagan ng mga awtoridad si sarah na makausap sandali ang kanyang mga anak, isang eksenang nagbigay ng emosyonal na bigat sa kaso. sa kanyang mga pahayag matapos sumuko, inamin niyang nahihirapan siya sa sitwasyon lalo na sa pagkakahiwalay sa kanyang asawa at mga anak.

iginiit naman ng department of justice na walang espesyal na pagtrato ang ibibigay kay descaya at sa iba pang akusado. ayon sa utos ng doj secretary, ituturing silang ordinaryong bilanggo at ilalagay sa parehong pasilidad kasama ng iba pang inmates, walang espesyal na silid o pribilehiyo.

nakasaad na ang arraignment para sa mga kaso ay inaasahang gaganapin sa una at ikalawang linggo ng enero sa susunod na taon. kung sakaling may madagdag pang mga kaso, posibleng pahintulutan ang pagdalo ng akusado sa mga pagdinig sa pamamagitan ng online video conference.

para sa maraming pilipino, ang pagkakabilanggo ni sarah descaya ay simbolo ng unti-unting pag-usad ng hustisya laban sa malalim na ugat ng korupsyon sa bansa. bagama’t mahaba pa ang proseso at marami pang tanong ang kailangang sagutin, malinaw na ang kasong ito ay nagsilbing babala na kahit ang mga makapangyarihan ay maaaring managot sa batas.