Sa loob ng maraming dekada, si Maria Catalina “Katy” Cabral ay nakilala bilang isang tahimik ngunit matatag na lingkod-bayan. Bilang dating undersecretary ng Department of Public Works and Highways (DPWH), ginugol niya ang halos apatnapung taon sa serbisyo, mula sa pagiging rank-and-file employee hanggang sa paghawak ng mga sensitibong tungkulin sa pagpaplano at badyet ng malalaking proyektong pang-imprastraktura. Kaya naman nang mabalitang natagpuan siyang wala nang buhay sa isang liblib na bahagi ng Kennon Road sa Benguet, mabilis na umalingawngaw ang balita at mga tanong sa buong bansa.

Sa mga unang ulat ng mga awtoridad, ipinahayag na si Cabral ay huling nakitang kasama ang kanyang driver habang patungo sana sa La Union. Ayon sa salaysay, huminto ang kanilang biyahe sa isang bahagi ng kalsada matapos hilingin ni Cabral na bumaba muna upang magpahinga at namnamin ang tanawin. Ilang oras ang lumipas bago napansing hindi na siya bumalik, dahilan upang i-report ang kanyang pagkawala. Di naglaon, natagpuan ang kanyang katawan sa isang bahagi ng bangin malapit sa ilog—isang pangyayaring nagdulot ng matinding lungkot sa kanyang pamilya at pagkabigla sa publiko.

Agad na nagsagawa ng autopsy at toxicology examination ang mga kinauukulan. Sa mga resulta, natukoy ang presensya ng isang antidepressant na karaniwang inirereseta sa mga indibidwal na dumaranas ng matinding stress o emotional challenges. Nilinaw ng Philippine National Police na ang impormasyong ito ay hindi dapat bigyang-kahulugan bilang konklusyon, kundi bahagi lamang ng mas malawak na pagsisiyasat sa pisikal at mental na kalagayan ni Cabral bago ang insidente. Ayon sa medical examiners, walang natukoy na malubhang karamdaman sa kanyang mga pangunahing organ, at ang mga pinsala ay naaayon sa isang malakas na pagbagsak. Wala ring nakitang palatandaan ng panlabas na pananakit batay sa pisikal na ebidensya.

Gayunpaman, hindi rito nagtapos ang mga tanong. Dahil sa posisyon ni Cabral at sa mga isyung kinasasangkutan ng ilang malalaking flood control at infrastructure projects, naging sentro ng masusing pagsusuri ang kanyang kaso. Ilang linggo bago ang insidente, lumitaw ang mga ulat na may hawak siyang mga dokumentong umano’y naglalaman ng listahan ng mga indibidwal at grupong may kaugnayan sa kontrobersyal na alokasyon ng pondo para sa iba’t ibang proyekto. Ayon sa ilang mambabatas, ang mga dokumentong ito ay ibinahagi sa mga ahensyang may mandato sa imbestigasyon, kabilang ang Office of the Ombudsman at isang independent commission.

Dahil dito, muling umigting ang panawagan ng publiko para sa transparency. Marami ang nagtatanong kung may kaugnayan ba ang mga impormasyong hawak ni Cabral sa mga pangyayaring humantong sa kanyang pagpanaw. Nilinaw ng mga opisyal ng pamahalaan na patuloy ang imbestigasyon at tinitingnan ang lahat ng anggulo, kabilang ang kanyang personal na kalagayan, mga huling galaw, at mga dokumentong kanyang iniwan.

Bilang bahagi ng masusing pagsisiyasat, nagsagawa rin ng search operation ang National Bureau of Investigation sa isang hotel room sa Baguio City na tinuluyan umano ni Cabral bago ang insidente. Ayon sa mga awtoridad, ang hakbang na ito ay isinagawa alinsunod sa batas at may layuning makakuha ng mga materyales na maaaring makatulong sa pagbuo ng mas malinaw na timeline ng kanyang mga huling oras. Kasama rito ang pagsusuri sa mga digital device at CCTV footage na maaaring magbigay-linaw sa kanyang mga naging aktibidad at pakikipag-ugnayan.

Sa gitna ng lahat ng ito, nanawagan ang pamilya ni Cabral ng paggalang at pribasiya. Sa una, nagkaroon ng pag-aalinlangan ang pamilya sa pagsasagawa ng autopsy, ngunit kalaunan ay pumayag din bilang bahagi ng paghahanap ng kasagutan. Ayon sa mga awtoridad, mahalaga ang opisyal na beripikasyon at masusing pagsusuri upang masigurong walang detalye ang napapabayaan, hindi lamang para sa publiko kundi para rin sa kapakanan ng pamilya.

Hindi rin naiwasan ang pag-usbong ng iba’t ibang haka-haka sa social media, lalo na’t may mga kasabay na balita ng iba pang pagkawala na walang kaugnayan sa kaso ni Cabral. Paulit-ulit na pinaalalahanan ng mga opisyal ang publiko na maging maingat sa pagbabahagi ng hindi beripikadong impormasyon, sapagkat maaari itong magdulot ng kalituhan at dagdag na sakit sa mga pamilyang apektado.

Samantala, tiniyak ng Department of the Interior and Local Government at ng DPWH na ang mga imbestigasyon hinggil sa mga proyekto ay magpapatuloy anuman ang naging kapalaran ni Cabral. Ayon sa kanila, ang paghahanap ng katotohanan at pananagutan ay hindi dapat tumigil, lalo na kung may kinalaman ito sa pondo ng bayan at tiwala ng mamamayan.

Ang pagpanaw ni Maria Catalina Cabral ay hindi lamang kuwento ng isang indibidwal, kundi salamin ng mas malawak na usapin sa lipunan—ang bigat ng responsibilidad sa serbisyo publiko, ang epekto ng matinding pressure, at ang kahalagahan ng malinaw at patas na proseso sa gitna ng kontrobersya. Habang patuloy ang imbestigasyon, nananatiling bukas ang tanong sa isipan ng marami: ano ang buong katotohanan sa likod ng mga huling oras ng isang beteranong lingkod-bayan?

Sa ngayon, ang tanging malinaw ay ang pangako ng mga institusyon na ituloy ang masusing pagsusuri at ang panawagan sa publiko na maghintay ng opisyal na resulta. Sa isang panahon na mabilis kumalat ang impormasyon at haka-haka, ang kaso ni Cabral ay paalala na ang katotohanan ay dapat hanapin nang may pag-iingat, respeto, at pananagutan.