Sa gitna ng mainit na bangayan sa politika, isang panibagong eskandalo ang yayanig sa bansa—ang P3.2 Billion Pork Barrel issue na nagdudulot ngayon ng malaking “laglagan” sa pagitan ng mga makapangyarihang tao. Ang sentro ng kontrobersiya: ang umano’y pagbubunyag ni Justice Secretary Boying Remulla na tila nagdiin sa isang “Adriaga” (na posibleng tumutukoy sa isang kilalang pamilya o opisyal sa Cavite, tulad ng mga Advincula, bagaman kailangan pa ng malinaw na kumpirmasyon sa pangalan base sa mga lumulutang na dokumento). Kasabay nito ang banta ng pagsasapubliko ng kinatatakutang “Cabral Files” na naglalaman ng libu-libong insertions sa national budget.

Ang “Laglagan” at ang Misteryosong “Adriaga”

Ayon sa mga ulat at sa kumakalat na video commentary, tila nagkaroon ng seryosong sigalot sa loob ng kampo ng administrasyon. Ang pangalang “Adriaga” ay lumutang matapos ang ilang pahayag na nag-uugnay sa mga visitation records at CCTV footages sa Camp Bagong Diwa. Sinasabing may mga pulitiko na bumibisita sa mga high-profile detainees, at dito nagkakaroon ng mga negosasyon o “laglagan.”

Bagaman nilinaw sa mga report na si Arnolfo Teves Jr. (Arnie Teves) ang isa sa mga binisita at hindi direkta si “Adriaga,” ang pagkakadawit ng pangalan ay nagdulot ng espekulasyon. Ang tanong ng bayan: Sino ba talaga si Adriaga sa kwentong ito? Siya ba ay isang pawn o isang major player sa Cavite politics na ngayon ay “sinasakripisyo” na ni Remulla para maisalba ang iba? Ang koneksyon ng pamilyang Remulla at mga local officials sa Cavite ay matagal nang masalimuot, at ang P3.2 Billion na pondo ay posibleng mitsa ng isang malaking pagsabog sa kanilang alyansa.

Ang Cabral Files: 17,000 Rows ng “Insertions”

Mas lalo pang uminit ang isyu nang magsalita si Congressman Leandro Leviste tungkol sa hawak niyang “Cabral Files.” Ito ay naglalaman umano ng 17,000 rows o linya ng mga proyekto na nakasiksik sa 2025 National Expenditure Program (NEP). Ang nasabing files ay galing umano sa yumaong DPWH Undersecretary Catalina Cabral.

Sa interview, ibinunyag ni Leviste na sa P721 Billion na budget ng DPWH, nasa P401 Billion ang tinatawag na “allocable” kung saan ang mga District Congressman ang proponent. Ngunit ang nakakagulat, may P320 Billion na “Outside Allocable” na iba-iba ang proponent, kabilang na ang tinatawag na “Leadership Funds.”

Ang mga pondong ito ay kadalasang nagiging ugat ng korapsyon. May mga flood control projects na hindi naman kailangan, o mga proyektong ipinangalan sa mga “kaibigan” o contractor kapalit ng suporta sa eleksyon. Ang rebelasyon na ito ay nagpapatunay sa matagal nang hinala ng publiko—na ang budget ng bayan ay ginagawang gatasan ng ilang mapagsamantalang opisyal.

Target: Quad Comm at mga “Bida-Bida”

Hindi rin nakaligtas sa banat ang mga miyembro ng Quad Committee, partikular na si Rep. Romeo Acop at iba pang kongresista na naging maingay sa pag-imbestiga sa nakaraang administrasyon. Ayon sa komentaryo, ang mga “bida-bida” sa Kongreso ay siya ring may malalaking insertions sa budget.

Isang halimbawa ang binanggit na P150 Million insertion ng Bicol Saro Party-list sa Camarines Sur. Ang ganitong mga insertions ay kadalasang hindi dumadaan sa tamang proseso at nagiging “parked funds” para sa mga susunod na eleksyon. Ang hamon ngayon sa mga mambabatas: Kung talagang wala kayong tinatago, bakit hindi niyo ilabas ang inyong sariling listahan ng insertions?

Ang pananahimik ng ilang dating maingay na kongresista ay tila nagpapatunay na takot silang madamay sa “Cabral Files.” Kapag ito ay tuluyang isinapubliko, siguradong maraming pangalan ang madudungisan at maraming karera sa pulitika ang magugunaw.

Ang Banta ni Leviste at ang Seguridad ng mga Saksi

Isang nakakabahalang pahayag ang binitawan ni Cong. Leviste: “Kung pumanaw na ako, nagbigay po ako ng instruction na ilabas ‘yung buong Cabral Files.” Ito ay nagpapakita ng tindi ng panganib na kinakaharap ng sinumang may hawak ng katotohanan.

Maging ang mga staff ng yumaong Usec. Cabral ay nangangamba para sa kanilang kaligtasan. Sila ang nakakaalam ng mga detalye—kung sino ang tumawag, sino ang nag-lobby, at sino ang nakinabang sa bilyun-bilyong pondo. Ang panawagan ngayon ay bigyan sila ng proteksyon at gawing state witness upang maituro ang mga “Big Fish” o malalaking isda sa likod ng scam na ito.

Konklusyon: Hustisya at Pananagutan

Ang isyung ito ay hindi lang basta away-politika; ito ay tungkol sa pera ng bayan na ninanakaw sa harap-harapan. Ang P3.2 Billion ay pwedeng gamitin para sa mga ospital, paaralan, at tunay na serbisyo publiko, hindi para sa bulsa ng iilan.

Ang “laglagan” sa pagitan ni Remulla at ng kampo ni “Adriaga,” kasama ang banta ng Cabral Files, ay simula pa lamang. Ang taumbayan ay dapat manatiling mapagmatyag. Huwag nating hayaan na matabunan ang isyung ito ng mga bagong drama. Ang kailangan natin ay katotohanan, pananagutan, at hustisya para sa bawat pisong ninakaw sa kaban ng bayan. Abangan ang susunod na kabanata, dahil siguradong marami pang “baho” ang sisingaw.