Sa masalimuot na mundo ng politika at negosyo sa Pilipinas, bihirang magkaroon ng katahimikan na hindi nagbabadya ng isang malakas na bagyo. Nitong mga nakaraang araw, isang bulung-bulungan ang mabilis na kumalat at ngayon ay nagiging sentro na ng mainit na diskusyon sa mga kapehan, social media, at maging sa mga pasilyo ng kapangyarihan. Ito ay ang napapabalitang biglaang pagkawala o hindi pagpaparamdam ng kilalang gambling tycoon at kontrobersyal na personalidad na si Charlie “Atong” Ang. Kilala bilang isa sa mga pinakamalalapit na kaalyado ng nakaraang administrasyong Duterte at isang haligi sa industriya ng sugal, ang kanyang tila paglalaho ay nagdulot ng samu’t saring espekulasyon. Hindi ito basta simpleng pag-iwas sa mata ng publiko; para sa marami, ito ay isang nakababahalang senyales na may malaking pangyayari na nagaganap sa likod ng tabing, mga pangyayaring maaaring may kinalaman sa seguridad, pananagutan, at paglilinis ng mga bakas ng nakaraan.

Upang maunawaan ang bigat ng balitang ito, kailangang balikan kung sino si Atong Ang sa konteksto ng kasaysayan at politika ng bansa. Hindi siya baguhan sa kontrobersya. Mula pa noong panahon ng administrasyong Estrada hanggang sa pag-usbong ng kanyang kapangyarihan sa ilalim ng termino ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, si Ang ay laging nasa gitna ng usapin. Siya ang mukha ng e-Sabong na kumita ng bilyon-bilyon ngunit nag-iwan din ng maraming pamilyang nawasak at mga buhay na nasira. Ang kanyang impluwensya ay hindi lamang sa pera kundi sa mga koneksyon niya sa mga taong nasa matataas na posisyon. Kaya naman, nang pumutok ang balita na hindi na siya mahagilap, hindi naiwasan ng publiko na mag-isip: mayroon bang nagbabanta sa kanyang kaligtasan, o siya ba ay kusang nagtatago upang iwasan ang paparating na delubyo ng mga imbestigasyon?

Ang timing ng kanyang pagkawala ay sadyang napaka-kwestyonable. Kasalukuyang nasa gitna ang bansa ng malalimang imbestigasyon tungkol sa mga Philippine Offshore Gaming Operators o POGO, kung saan ang pangalan ni Alice Guo at iba pang personalidad ay naladlad. Bagama’t ang pangalan ni Atong Ang ay madalas na nauugnay sa sabong, hindi maikakaila na ang mundo ng sugal ay maliit at magkakaugnay. May mga teorya na ang paghihigpit ng kasalukuyang administrasyon laban sa mga ilegal na aktibidad at ang sunod-sunod na pagbubunyag sa Senado ay nagdulot ng panic sa mga dating untouchable na figures. Kung ang mga tulad ni Alice Guo ay napilitang tumakas at magtago, hindi malayong isipin na ang mga mas malalaking isda ay nakakaramdam na rin ng init at naghahanap ng kani-kanilang lungga.

Isa sa mga pinaka-matunog na teorya ay ang posibilidad na ang pagkawala ni Atong Ang ay may kinalaman sa “paglilinis” ng mga ebidensya o loose ends. Bilang isang tao na napakalalim ng nalalaman sa mga operasyon ng nakaraang administrasyon, si Ang ay maituturing na isang “walking vault” ng mga sikreto. Sa mga panahong nagbabago ang ihip ng hangin at ang mga dating magkakaalyado ay nagkakaroon na ng lamat, ang isang taong maraming alam ay nagiging peligro—hindi lamang sa kanyang mga kaaway kundi pati na rin sa kanyang mga dating kaibigan. Ang takot ng marami ay baka hindi lang ito simpleng pagtatago. Sa kasaysayan ng politika sa Pilipinas, ang mga taong may hawak ng sensitibong impormasyon ay madalas na nahaharap sa matinding panganib kapag ang kanilang mga nalalaman ay maaari nang gamitin laban sa mga makapangyarihan.

Dagdag pa rito, ang katahimikan mula sa kampo ni Ang ay lalong nagpapalakas sa mga hinala. Karaniwan, kapag may mga ganitong balita, mabilis na naglalabas ng pahayag ang mga abogado o tagapagsalita ng mga personalidad upang pasinungalingan ang mga tsismis. Ngunit sa pagkakataong ito, ang katahimikan ay nakabibingi. Wala ni isang litrato, video, o pahayag na nagpapatunay na siya ay nasa maayos na kalagayan. Ang ganitong pattern ay nakita na natin noon sa ibang mga kaso ng mga nawawalang sabungero at mga personalidad na nasasangkot sa malalaking sindikato. Ang kawalan ng presensya ay nagiging sanhi ng pangamba na baka may masama nang nangyari, o di kaya ay nasa ilalim na siya ng proteksyon ng isang grupo na hindi sakop ng batas.

Hindi rin maiaalis ang anggulo ng pananagutan. Sa dami ng mga isyung kinasangkutan ng kanyang mga negosyo, mula sa mga nawawalang sabungero hanggang sa mga alegasyon ng money laundering, posibleng ang pagkawala niya ay isang estratehiya upang makaiwas sa legal na proseso. Kung wala ang katawan o ang tao, mahirap usad ang mga kaso. Ito ay isang klasikong galawan ng mga taong may resources na kayang maglaho sa isang iglap at lumitaw na lamang sa ibang bansa o ibang pagkakakilanlan kapag humupa na ang gulo. Subalit, sa tindi ng teknolohiya at pagbabantay ngayon, gaano katagal makakapagtago ang isang Atong Ang? At kung siya ay nagtatago, sino ang tumutulong sa kanya?

Ang sitwasyong ito ay nagbibigay-diin sa isang nakalulungkot na realidad sa ating lipunan: ang tila dalawang mukha ng hustisya. Kapag ang karaniwang tao ay may atraso sa batas, mabilis ang kamay ng parusa. Ngunit kapag ang mga dambuhalang personalidad na ang sangkot, tila may kapangyarihan silang maglaho at paglaruan ang sistema. Ang pagkawala ni Atong Ang, kung totoo man, ay isang sampal sa mukha ng mga biktima ng e-Sabong at iba pang ilegal na gawain na hanggang ngayon ay sumisigaw ng katarungan. Ang bawat araw na siya ay wala ay araw na ipinagkakait ang katotohanan sa taong-bayan.

Sa kabilang banda, may mga nagsasabi na baka ito ay bahagi ng isang mas malaking laro ng politika. Ang pag-alis o pagkawala ng mga key players ng nakaraang administrasyon ay maaaring senyales ng paghina ng kanilang pwersa. Ito ay nagpapakita na wala nang ligtas na kanlungan para sa mga taong umabuso sa kapangyarihan. Ang dating matitibay na pader na sumasangga sa kanila ay tila gumuguho na. Ang mga dating protektor ay abala na rin sa pagprotekta sa kanilang sarili. Sa ganitong sitwasyon, ang bawat isa ay kanya-kanya na ng diskarte para mabuhay at makaiwas sa rehas.

Sa huli, ang misteryo ng pagkawala ni Atong Ang ay hindi lamang kwento ng isang tao. Ito ay kwento ng ating bansa sa kasalukuyan—isang bansang naghahanap ng sagot, naghahanap ng pananagutan, at naghahangad na matapos na ang panahon ng mga hari-harian na gumagalaw sa labas ng batas. Habang hinihintay natin ang mga susunod na kabanata, mananatiling mapagmatyag ang publiko. Ang katotohanan ay pilit na sisingaw, gaano man ito ibaon sa lupa o itago sa dilim. Kung nasaan man si Atong Ang ngayon, alam niya na ang mata ng bayan ay nakatuon sa kanya, at ang kasaysayan ay hindi marunong lumimot. Ang tanong na lang ay: lilitaw ba siya para harapin ang musika, o mananatili siyang isang anino na magiging bahagi na lamang ng mga urban legend ng Philippine politics?