Sa gitna ng pagnanais ng administrasyong Marcos na iangat ang antas ng pamumuhay ng bawat Pilipino, isang nakakagulat at nakakagalit na rebelasyon ang yumanig sa tiwala ng publiko. Tila may mga anay na sumisira sa pundasyon ng gobyerno mula mismo sa loob nito. Isang malaking katanungan ngayon ang umiikot sa isipan ng marami: Sino ang mga taong pinagkatiwalaan ni Pangulong Bongbong Marcos (PBBM) na diumano’y nagtataksil sa kanya at sa bayan? Ang mga ulat tungkol sa korapsyon ay hindi na bago sa ating bansa, ngunit ang tindi at lawak ng mga akusasyong ito ay sapat upang magdulot ng pangamba at poot sa bawat mamamayan.

Ayon sa mga lumalabas na impormasyon, may hindi bababa sa limang miyembro ng gabinete at ilang undersecretary ang sangkot sa umano’y malawakang katiwalian. Ang sentro ng iskandalo ay ang bilyon-bilyong pisong pondo na nakalaan sana para sa mga proyektong pang-imprastraktura ngunit napunta diumano sa mga “ghost projects” o hindi naman naipatupad na mga proyekto. Binanggit sa mga ulat na ang impormasyon ay nagmula sa mga dokumentong nakuha mula sa kampo ng isang yumaong opisyal ng Department of Public Works and Highways (DPWH) at mula rin mismo sa ahensya. Ang mga dokumentong ito ay nagsilbing mitsa ng isang pagsabog na ngayon ay nagpapainit sa upuan ng maraming mataas na opisyal.

Isa sa mga pangalang lumutang at naging usap-usapan ay si dating DPWH Secretary Manuel Bonoan. Ayon sa mga alegasyon, siya ay may kinalaman sa mga “allocables” o pondo na inilaan sa kanya na umaabot sa bilyun-bilyong piso. Nakakabahalang isipin na ang taong inatasan upang pamunuan ang mga proyektong magpapaunlad sa bansa ay siya pa umanong nasa likod ng mga kaduda-dudang transaksyon. Ngunit hindi lang siya ang itinuturo. May tinutukoy ding isang Executive Secretary at iba pang miyembro ng gabinete na diumano’y nakinabang din sa pondo ng bayan. Ang tanong ng marami, paano nakalusot ang ganitong kalaking halaga nang hindi napapansin ng Pangulo? O sadyang napakagaling lang nilang magtago sa likod ng kanilang mga maskara?

Ang salitang “traydor” ay mabigat, ngunit tila ito ang angkop na paglalarawan sa mga taong pinagkatiwalaan ng kapangyarihan ngunit ginamit ito para sa pansariling interes. Ang mga paratang ay nagsasabing ang mga opisyal na ito ay nagkaroon ng mga “allocables” sa national budget, isang bagay na ayon sa mga eksperto ay hindi dapat nangyayari dahil ang budget ay dapat na nakalaan para sa mga proyekto ng gobyerno at hindi para sa personal na diskarte ng mga kalihim. Ang halagang binabanggit ay hindi biro—mula 2 bilyon hanggang sa tumataginting na 8 bilyong piso. Kung totoo man ang mga ito, ito ay isang malinaw na pagnanakaw sa kaban ng bayan na dapat sana ay ginamit para sa edukasyon, kalusugan, at ayuda para sa mga mahihirap.

Ang reaksyon ng publiko ay halo-halong galit at pagkadismaya. Sa social media, marami ang nagpapahayag ng kanilang saloobin na dapat ay managot ang mga sangkot. Sinasabi ng ilan na ang ganitong klase ng katiwalian ang dahilan kung bakit hindi umaasenso ang Pilipinas. Ang mga proyektong pang-baha na dapat sana ay poprotekta sa mga komunidad ay naging “ghost projects,” na nagresulta sa patuloy na pagbaha at pagkasira ng mga ari-arian tuwing may bagyo. Ang korapsyon ay hindi lang numero sa papel; ito ay may direktang epekto sa buhay at kaligtasan ng mga ordinaryong Pilipino.

Sa kabilang banda, ang Malacañang ay mabilis na tumugon sa mga isyung ito. Mariing sinabi ng Palasyo na walang sasantuhin ang administrasyon sa paghahanap ng katotohanan. Sinabi ng mga tagapagsalita na mananagot ang sinuman, maging kaibigan, kamag-anak, o kaalyado man, kung mapapatunayang sangkot sa katiwalian. Ito ay isang matapang na pahayag na nagbibigay ng pag-asa sa publiko na may hustisyang makakamit. Gayunpaman, may mga nagdududa pa rin kung kakayanin ng gobyerno na linisin ang sarili nitong bakuran, lalo na kung ang mga sangkot ay mga taong malapit sa kapangyarihan.

Ang imbestigasyon ng Senado, sa pangunguna ng Blue Ribbon Committee, ay inaasahang magbibigay linaw sa mga akusasyong ito. Nanawagan ang mga mambabatas ng masusing “inter-agency investigation” upang matukoy kung sino talaga ang mga nasa likod ng sindikato. Ang mga ebidensya, tulad ng mga Special Allotment Release Orders (SARO) at mga testimonya, ay kailangang busisiin nang mabuti. Ang hamon sa Senado at sa iba pang ahensya ay tiyakin na hindi magiging “whitewash” o pagtatakip ang kalalabasan ng imbestigasyon. Ang taumbayan ay nagbabantay at naghihintay ng resulta.

Hindi maikakaila na ang ganitong mga isyu ay nagdudulot ng lamat sa tiwala ng tao sa pamahalaan. Ang imahe ng “Bagong Pilipinas” na isinusulong ng administrasyon ay nababahiran ng dumi dahil sa kagagawan ng iilan. Kung hindi maaagapan at hindi mapaparusahan ang mga nagkasala, ang mga “anay” na ito ay patuloy na kakain sa sistema hanggang sa tuluyang gumuho ang istruktura ng gobyerno. Ang hamon kay Pangulong Marcos ay ipakita na siya ay tapat sa kanyang pangako na linisin ang korapsyon, kahit na ang tamaan ay ang kanyang sariling mga tao.

Sa huli, ang laban kontra korapsyon ay hindi lang laban ng Pangulo o ng mga senador; ito ay laban ng bawat Pilipino. Ang bawat pisong nananakaw ay pisong nawawala sa serbisyo publiko. Ang pagkakabuking sa mga umano’y traydor na ito ay dapat maging simula ng isang malawakang paglilinis. Hindi sapat ang simpleng pagtanggal sa pwesto; kailangang may makulong at managot sa batas. Ang hustisya ay hindi dapat namimili ng kulay o posisyon. Sa mga susunod na araw, asahan natin ang mas marami pang rebelasyon at sana, sa dulo ng lahat ng ito, manaig ang katotohanan at kapakanan ng bayan.