KABANATA 1: ANG PAG-ALIS

Sa isang maliit at payak na baryo sa paanan ng bundok, nakatira ang mag-asawang Jose at Puring. Sila ay mga magsasaka na nagtaguyod sa tatlo nilang anak: sina Rico, Tessa, at Allan. Ang kanilang mga kamay ay magaspang, ang kanilang mga balat ay sunog sa araw, at ang kanilang mga likod ay kuba na sa pagbubuhat, lahat para lang mapagtapos ang mga anak sa kolehiyo. Pangarap nila na balang araw, giginhawa ang buhay ng kanilang mga anak at hindi na mararanasan ang hirap sa bukid.

Nang makatapos ang tatlo, nagpasya silang lumuwas ng Maynila. “Nay, Tay, kailangan namin ng puhunan,” sabi ni Rico, ang panganay. “Ibenta niyo na ‘yung kalahati ng lupa. Babalik kami kapag mayaman na kami. Susunduin namin kayo.”

Dahil sa pagmamahal, ibinenta nina Mang Jose ang kalahati ng kanilang lupain. Ibinigay ang pera sa mga anak. Umiiyak pa si Nanay Puring habang hinahatid sila sa sakayan ng bus. “Mag-iingat kayo mga anak. Huwag niyo kaming kakalimutan. Sumulat kayo ha?”

“Oo naman, Nay. Donya na kayo pagbalik namin,” pangako ni Tessa.

Ngunit iyon na ang huling beses na nakita nila ang kanilang mga anak.

Lumipas ang isang taon, dalawa, lima… sampung taon. Walang tawag. Walang sulat. Walang padala.

Ang mga anak nila ay naging matagumpay sa Maynila. Si Rico ay may trucking business, si Tessa ay may salon, at si Allan ay manager sa isang kumpanya. Pero sa tuwing nagkikita-kita silang magkakapatid, ang usapan nila ay laging tungkol sa luho.

“Kamusta sila Tatay?” tanong minsan ni Allan.

“Hayaan mo na sila,” sagot ni Rico habang umiinom ng beer. “Pabigat lang sila. Kung kukunin natin sila dito, magiging nurse pa tayo ng matatanda. Ang baho kaya ng amoy-lupa. Okay na sila dun, sanay naman sila sa hirap.”

“Tama,” sang-ayon ni Tessa. “Wala na tayong mapapala sa kanila. Nakuha na natin ang kailangan natin.”

Habang nagpapakasasa sila sa aircon at masarap na pagkain, sina Mang Jose at Nanay Puring ay namamaluktot sa lamig sa kanilang lumang kubo. Ulyanin na si Nanay, at si Tatay ay hirap nang maglakad. Ang mga kapitbahay na lang ang nag-aabot ng pagkain sa kanila. “Asan na ang mga anak niyo, Tay? Ang yayaman na daw sa Maynila?” tanong ng mga tao.

Ngumingiti lang si Mang Jose nang mapait. “Busy lang sila. Babalik din sila.”

KABANATA 2: ANG BAGONG PAG-ASA

Isang araw, dumating ang isang convoy ng mga sasakyan sa baryo. Mga engineer at geodetic survey team. May natuklasan sa natitirang lupa nina Mang Jose. Ang lupaing iyon, na akala ng lahat ay wala nang halaga, ay may deposit ng high-grade minerals at nasa strategic location para sa itatayong eco-tourism highway ng gobyerno at private investors.

Binili ng isang multinational company ang lupa sa halagang Isang Daang Milyong Piso, plus shares sa itatayong resort.

Gusto sanang tawagan ni Mang Jose ang mga anak. “Puring, mayaman na tayo. Tawagan natin sina Rico.” Pero pinigilan siya ng kanilang abogado at matalik na kaibigan, si Attorney Valdez.

“Jose,” sabi ni Attorney. “Nakita ko kung paano kayo pinabayaan ng mga anak niyo. Noong na-stroke si Puring last year, tinawagan ko sila. Ang sabi ni Tessa, ‘Wrong number.’ Ang sabi ni Rico, ‘Wala kaming pera.’ Kung ibibigay mo ito sa kanila ngayon, uubusin lang nila at itatapon kayo ulit.”

Natauhan si Mang Jose. Masakit, pero totoo. Nagdesisyon sila. Hindi nila ipapaalam sa mga anak ang yaman. Gagamitin nila ito para sa sarili nila at sa pagtulong sa iba.

Nagpagawa sila ng mansyon, pero hindi sa Maynila, kundi sa isang exclusive subdivision sa Tagaytay. Nag-travel sila sa Europe. Nagpagamot. Bumalik ang lakas at sigla nila. Naging philanthropist sila.

KABANATA 3: ANG REUNION

Makalipas ang dalawang taon, nakatanggap ng imbitasyon ang magkakapatid. “Grand Reunion ng Pamilya Cruz” na gaganapin sa pinakamahal na hotel sa Maynila. Ang organizer? Isang “Anonymous Donor.”

“Uy, baka si Tito Berting galing States ang nagpa-party!” sabi ni Tessa, excited. “Magbihis tayo ng maganda, baka may pamigay na dollar!”

Dumating ang magkakapatid sa hotel. Naka-gown at tuxedo. Nagyayabangan.

“Grabe, ang yaman ng nag-organize nito. Sino kaya?” tanong ni Rico.

Nang magsimula ang programa, nagsalita ang host. “Please welcome, ang ating Guests of Honor… The Owners of Cruz-Velasco Holdings…”

Bumukas ang malaking pinto. Pumasok ang mga bodyguard.

At sa gitna, naglalakad ang isang matandang mag-asawa. Naka-tuxedo ang lalaki, mukhang don. Naka-eleganteng gown ang babae, puno ng diyamante at perlas. Maayos ang tindig. Mabango. Sopistikada.

Nanlaki ang mga mata nina Rico, Tessa, at Allan. Nalaglag ang kanilang mga panga.

“T-Tay? N-Nay?” utal na tanong ni Allan.

Ang mga magulang na iniwan nila sa putikan, ngayon ay nagniningning sa entablado.

Umakyat ang magkakapatid sa stage, akmang yayakap. “Tay! Nay! Kayo pala ‘yan! Grabe, miss na miss na namin kayo!” sigaw ni Tessa, na parang walang nangyaring masama noon. “Surprise ba ‘to? Kaya pala hindi kayo nagpaparamdam!”

Umatras si Mang Jose. Humarang ang mga bodyguard.

Kinuha ni Mang Jose ang mikropono. Tinitigan niya ang kanyang mga anak. Ang buong ballroom ay natahimik.

“Miss niyo kami?” tanong ni Mang Jose. Ang boses niya ay malalim at seryoso. “Noong nagkasakit ang Nanay niyo at kailangan namin ng pambili ng gamot, tinawagan kayo ni Attorney. Anong sabi niyo? ‘Wrong number’. Noong pasko na wala kaming makain, nasaan kayo? Nasa Boracay.”

Namutla ang magkakapatid. Pinagtinginan sila ng mga bisita.

“Akala niyo, patay na kami sa hirap. Kaya hindi kayo umuuwi. Ngayong nakita niyong mayaman kami, biglang ‘miss na miss’ niyo kami?”

“Tay… sorry na… busy lang talaga…” katwiran ni Rico.

“Busy sa pagpapayaman habang ang mga magulang niyo ay namamatay?” sagot ni Nanay Puring, na ngayon ay nagsalita na rin. “Anak, masakit. Sobrang sakit. Ibinigay namin ang lahat para sa inyo. Pero noong kami na ang nangailangan, tinalikuran niyo kami.”

Naglabas ng dokumento si Attorney Valdez.

“Ito ang Last Will and Testament ng inyong mga magulang,” sabi ng abogado. “Dahil sa inyong ‘Gross Ingratitude’ at ‘Abandonment’, tinatanggalan kayo ng karapatan sa anumang mana. Disinherited kayo.”

“Ano?!” sigaw ni Tessa. “Hindi pwede ‘yan! Anak kami!”

“Anak kayo sa dugo, pero hindi sa gawa,” madiing sabi ni Mang Jose. “Ang lahat ng yaman namin ay mapupunta sa foundation na itinatag namin para sa mga matatandang inabandona ng kanilang mga anak. Doon, may mga taong nag-aalaga sa kanila nang totoo, hindi tulad niyo.”

“Tay! Huwag naman! Lugi ang negosyo ko! Kailangan ko ng pera!” iyak ni Rico, lumuluhod.

“Edi magsumikap ka. Gaya ng ginawa namin noong kami ang naghihirap para sa inyo. Matatanda na kayo. Kaya niyo na ‘yan.”

Tumalikod si Mang Jose at Nanay Puring. Iniwan nila ang kanilang mga anak sa stage—luhaan, hiyang-hiya, at nagsisisi.

EPILOGUE

Mula noon, hindi na muling nagpakita ang mga anak. Nabalitaan na lang na naghirap si Rico, nalugi si Tessa, at natanggal sa trabaho si Allan. Naranasan nila ang hirap na dinanas ng mga magulang nila.

Sina Mang Jose at Nanay Puring naman ay ginugol ang kanilang huling mga taon sa pagtulong sa iba. Masaya sila. Payapa. Napaliligiran sila ng mga taong nagmamahal sa kanila hindi dahil sa pera, kundi dahil sa kanilang kabutihan.

Napatunayan sa kwentong ito na ang yaman ay hindi nasusukat sa pera, kundi sa pagmamahal ng pamilya. Pero kapag ang pamilya ay naging mapagsamantala, ang tadhana na mismo ang gagawa ng paraan para itama ang mali.

Ang batang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan, ay hindi makakarating sa paroroonan. At ang anak na nagtakwil sa magulang, ay itatakwil din ng biyaya.

Kayo mga ka-Sawi, kung kayo si Mang Jose, mapapatawad niyo ba ang mga anak niyo? Bibigyan niyo ba sila ng pera o tama lang na turuan sila ng leksyon? Mag-comment sa ibaba at i-share ang kwentong ito para magsilbing babala sa mga anak na nakakalimot! 👇👇👇