Sa mundo ng social media at sa mga lansangan ng ating bayan, iisa ang usap-usapan na hindi na kayang takpan ng anumang makinarya ng propaganda. Ito ay ang dumadagundong na katotohanan hinggil sa tunay na estado ng ating bansa. Sa kabila ng mga makukulay na press release at matatamis na pangako na tila musika sa pandinig mula sa Palasyo, tila iba ang sinasabi ng numero. Hindi na ito usapin ng opinyon lang, kundi datos na mismo ng World Bank ang nagsasalita—at ang kanilang mensahe ay tila isang malakas na sampal na gumising sa nahihimbing na administrasyon.

Ang Bulyaw ng World Bank: Gising, Pilipinas!

Kamakailan lamang, sa isang pambihirang pagkakataon, tila hindi na nakapagpigil ang World Bank at inilabas ang kanilang obserbasyon na yumanig sa naratibo ng gobyerno. Sa kanilang June 2025 Philippine Economic Update, tahasang ipinakita na ang target ng pamahalaan na 6% growth rate ay tila suntok sa buwan. Malayo sa katotohanan.

Ayon sa ulat, na sinuportahan ng pahayag ni World Bank Senior Country Economist Jafar Al Rikabi, ang Pilipinas ay humaharap sa matinding pagsubok. Bukod sa global uncertainty, ang mismong pundasyon ng ating ekonomiya sa loob ng bansa ay marupok. Mabagal ang export, humihina ang mga industriya, at ang fiscal deficit o ang kakulangan sa pondo ay lumobo na sa 7.3% ng GDP sa unang quarter pa lamang ng taon.

Ito ay direktang pagsalungat sa mga pahayag ni Malacañang Spokesperson Atty. Claire Castro na paulit-ulit na nagsasabing “maganda ang takbo ng ekonomiya.” Kung maganda, bakit tila nababahala ang mga eksperto? Kung maayos, bakit ramdam ng bawat Pilipino ang paghihigpit ng sinturon? Tila lumalabas na ang sinasabing “golden era” ay ginto lamang sa salita, ngunit tanso sa gawa.

Ang “Crime of the Century” at ang Nawawalang Trilyon

Ngunit hindi lamang ito simpleng isyu ng maling pamamalakad. Sa likod ng bumabagsak na ekonomiya ay ang anino ng isang dambuhalang iskandalo na tinaguriang “Crime of the Century.” Ito ang usapin ng bilyon-bilyon, o mas tamang sabihin, trilyon-trilyong pondo para sa mga flood control projects na hanggang ngayon ay tila multo—hindi makita, hindi mahawakan, pero binayaran.

Ayon sa mga sumasambulat na rebelasyon mula sa mga dating nasa loob ng sistema, tulad ng tinaguriang “Saldiko,” mayroong sindikato na nagpapatakbo sa loob mismo ng pamahalaan. Ang mga daliri ay nakaturo sa pinakamataas na antas ng kapangyarihan—kay Pangulong Marcos Jr. at sa kanyang pinsan na si Speaker Martin Romualdez. Sinasabing ang pondo ng bayan ay kinakatay na parang baboy sa palengke, pinaghahatian ng mga nasa poder habang ang taumbayan ay lumalangoy sa baha tuwing uulan.

Ang ganitong klase ng talamak na korapsyon ang siya ring dahilan kung bakit nawawalan ng gana ang mga investors. Ang tiwala, o investor confidence, ay parang salamin; kapag nabasag, mahirap nang ibalik. Nakikita ng international community na ang pagnanakaw ay “institutionalized” na, kaya’t mas pinipili nilang dalhin ang kanilang pera sa mga bansang may malinis at tapat na pamamahala tulad ng Vietnam at Thailand.

Ang Presyo ng Katiwalian: Gutom na Sikmura

Ang korapsyon ay hindi lamang isyu ng mga politiko; ito ay isyu ng bawat pamilyang Pilipino na hindi makakain ng tatlong beses sa isang araw. Ang epekto ng pagbagsak ng ekonomiya at paglayas ng mga namumuhunan ay ramdam sa hapag-kainan.

Sa huling quarter ng 2025, tinatayang nasa 2.5 milyong Pilipino ang nadagdag sa bilang ng mga walang trabaho, na nagdala sa kabuuang bilang sa halos 6 na milyon. Kung susumahin kasama ang kanilang mga pamilya, milyu-milyong Pilipino ang nasadlak sa kahirapan. Higit na nakakapanlumo ang datos na may 70 milyong Pilipino ang nakakaranas ng involuntary hunger. Sila ‘yung mga kababayan nating nagugutom hindi dahil gusto nilang mag-diet, kundi dahil wala talagang laman ang bulsa at kaldero.

Ito ang tunay na mukha ng “Bagong Pilipinas” na hindi ipinapakita sa mga vlog ng gobyerno. Ang kumakalam na sikmura ng masa ang pinakamatibay na ebidensya na palpak ang mga programang pang-ekonomiya ng kasalukuyang administrasyon.

Turismo: Napag-iwanan na ng mga Kapitbahay

Maging sa sektor ng turismo, na dapat sana ay asset ng ating bansa, tayo ay kulelat. Habang ang Thailand ay umaani ng 12 milyong turista taon-taon, ang Pilipinas ay hirap na hirap umabot sa 3 milyon. Bakit? Hindi dahil pangit ang ating bansa—sa katunayan, tayo ang may pinakamagagandang beach at tanawin.

Ang problema ay ang persepsyon. Ang turismo ay nakadepende sa kredibilidad at seguridad. Sino ang gustong bumisita sa isang bansa kung saan ang balita ay puro korapsyon, katiwalian, at kawalan ng hustisya? Mas pinipili ng mga dayuhan na pumunta sa mga lugar kung saan nararamdaman nilang may gobyernong maayos na nagpapatakbo. Ang pagbagsak ng turismo ay isa pang pako sa kabaong ng ating ekonomiya, na nagreresulta sa pagkawala ng kabuhayan ng mga maliliit na negosyante at manggagawa sa probinsya.

Ang Taktika ng Panlilinlang at Paninira

Sa halip na harapin ang mga problemang ito, ano ang ginagawa ng administrasyon? Pilit na nililihis ang istorya. Gamit ang mga bayarang “political mercenaries” at troll armies, walang humpay ang pag-atake kay Vice President Sara Duterte at dating Pangulong Rodrigo Duterte.

Bakit sila inaatake? Dahil sila ang nagiging boses ng katotohanan. Si VP Sara mismo ang nagsabi na bagsak ang ekonomiya, isang pahayag na ngayon ay kinumpirma ng World Bank. Dahil hindi kayang sagutin ng administrasyon ang isyu ng korapsyon at kahirapan gamit ang mga resulta at gawa, dinadaan na lang nila sa paninira at paggawa ng mga kwentong kutsero—tulad ng mga walang basehang akusasyon laban sa security team ng Bise Presidente.

Ngunit matalino na ang Pilipino. Hindi na uubra ang “smoke and mirrors” o ang pagpapanggap. Alam ng taumbayan kung sino ang totoong nagtatrabaho at kung sino ang nagpapayaman. Ang realidad ng gutom at kawalan ng trabaho ay hindi kayang burahin ng kahit anong propaganda.

Konklusyon: Ang Oras ng Pagising

Ang ulat ng World Bank ay hindi lamang numero; ito ay isang babala. Ito ay kumpirmasyon na ang tinatahak na landas ng Pilipinas sa ilalim ng kasalukuyang pamumuno ay papunta sa bangin ng pagkalugmok. Hindi kayang itago ng pulitika ang ekonomiya. Kapag ang tiyan na ang nagsalita, wala nang makakapigil sa katotohanan.

Ang hamon sa bawat Pilipino ngayon: Mananatili ba tayong bulag-bulagan sa harap ng garapalang katiwalian at pagpapabaya? O imumulat natin ang ating mga mata at sisingilin ang mga may sala sa pagpapahirap sa bayan? Ang kinabukasan ng ating bansa ay nakasalalay sa ating kakayahang makita ang totoo mula sa huwad.