Sa mundo ng negosyo at pulitika, madalas nating marinig ang mga kwentong “rags to riches”—mga istorya ng pagsisikap mula sa wala patungo sa marangyang buhay. Ngunit sa kaso ni Sarah Rowena Cruz Discaya at ng kanyang asawang si Pacifico “Curly” Discaya, ang kanilang kwento ay tila isang pelikulang nauwi sa isang bangungot. Mula sa pagpaparada ng mga sasakyang nagkakahalaga ng daang milyong piso, ngayon ay rehas na bakal at malamig na pader ng kulungan ang kanilang kinakaharap. Paano nga ba nauwi sa ganito ang mag-asawang minsan ay tiningala bilang mga matagumpay na kontraktor?

Ang Simula ng Pangarap at Pag-ibig

Bago natin pag-usapan ang iskandalo, balikan muna natin ang kanilang pinagmulan. Si Sarah, ipinanganak sa London noong 1976, ay lumaki sa isang middle-class na pamilya sa UK. Bagaman anak ng mga Overseas Filipino Workers, naranasan niya ang buhay sa abroad bago nagpasyang mag-aral sa Pilipinas. Dito niya nakilala si Curly, isang lalaking tubong Pasig na kabaliktaran ng kanyang mundo.

Si Curly ay lumaki sa hirap. Bilang isang dating “informal settler” sa Manggahan, naranasan niyang mabuhay sa baha—isang ironiya sa kinasangkutan nilang kaso ngayon. Naging “boy-simbahan” siya, naglilinis ng upuan at kumakain ng mga donasyong pagkain para lang maitawid ang gutom ng pamilya. Nang magtagpo ang landas nila ni Sarah sa kolehiyo, naging tampulan sila ng tukso dahil sa British accent ni Sarah at sa simpleng pamumuhay ni Curly. Ngunit pinatunayan nilang totoo ang kanilang pag-ibig nang magpakasal sila at bumuo ng pamilya.

Ang Pag-angat ng Imperyo

Ang kanilang pagpasok sa industriya ng konstruksyon ay hindi naging madali. Nagsimula sila sa maliit, nanghihiram ng puhunan at lakas ng loob. Sinasabing natulungan sila ng mga koneksyon, partikular na ang dating Mayor ng Pasig na si Vicente Eusebio, na tiyuhin umano ni Sarah—bagaman mariin itong itinanggi ni Sarah sa mga huling panayam. Mula sa isang kumpanya, lumago ito hanggang sa maging siyam na malalaking korporasyon, kabilang ang St. Gerrard Construction at St. Timothy Construction.

Dito na nagsimula ang kanilang pamamayagpag. Naging suki sila ng Department of Public Works and Highways (DPWH). Bilyon-bilyong pisong halaga ng mga proyekto ang na-award sa kanila, partikular na ang mga “flood control projects” na naglalayong solusyunan ang problema sa baha ng bansa. Kasabay ng pagdami ng kontrata ay ang pagbabago ng kanilang lifestyle. Ang dating walang sariling bahay ay nagkaroon ng mansyon. Ang dating nagko-commute ay nagkaroon ng mahigit 40 luxury vehicles—Rolls Royce, Bentley, Mercedes Benz—na tinatayang aabot sa kalahating bilyong piso ang halaga.

Ang Ambisyon at ang Pagbagsak

Sinasabing ang labis na ambisyon ang nagpapahamak sa tao. Noong 2024, nagpasya si Sarah na pasukin ang pulitika at banggain ang sikat na Mayor ng Pasig na si Vico Sotto. Dito na nagsimulang mahalungkat ang kanilang mga baho. Ang mga vlogs na nagpapakita ng kanilang yaman, na dati’y hinahangaan, ay naging ebidensya ng kahina-hinalang yaman. Kinuwestiyon ng publiko: Paano nakabili ng ganito karaming sasakyan ang isang kontraktor sa loob lamang ng ilang taon, habang ang mga proyektong ginagawa nila ay tila hindi naman nararamdaman ng taumbayan?

Lumabas ang mga ulat ng “ghost projects” at substandard na materyales. Ang bilyong pondong inilaan para hindi bahain ang mga Pilipino ay tila naging pondo para sa kanilang pansariling luho. Tinagurian si Sarah na “Flood Control Queen,” isang titulong puno ng sarkasmo at galit mula sa publiko.

Ang Rebelasyon sa Senado

Sa mga pagdinig sa Senado, sumabog ang katotohanan. Inamin ng mag-asawa na naging bahagi sila ng isang bulok na sistema. Kinailangan daw nilang magbigay ng “kickback” o lagay na aabot sa 25% ng halaga ng proyekto sa mga mambabatas at opisyal para lang makuha ang kontrata at mailabas ang pondo. Ibinunyag nila na utos ito ng mga nasa kapangyarihan. Bagaman sinubukan nilang gamitin ito bilang depensa na sila ay “biktima” lamang ng sistema, hindi ito naging sapat para hugasan ang kanilang mga kamay.

Ang publiko ay hindi naawa. Para sa marami, ang pakikipagsabwatan sa korapsyon, kahit pa sabihing napilitan, ay isang krimen—lalo na kung ang kapalit ay ang kaligtasan ng mamamayan tuwing may kalamidad.

Ang Pag-aresto at ang “Happy” na Pahayag

Dumating ang araw na kinatatakutan ng pamilya Discaya. Sinampahan sila ng Office of the Ombudsman ng kasong Plunder at Malversation of Public Funds—mga kasong walang inirekomendang piyansa. Kinumpiska ng Bureau of Customs ang kanilang mga sasakyan dahil sa hindi pagbabayad ng tamang buwis. Ipinasara ng Pasig LGU ang kanilang mga kumpanya.

Noong gabi ng Disyembre 18, sa bisa ng warrant of arrest, pinasok ng NBI ang tahanan ni Sarah. Sa gitna ng tensyon, isang eksena ang tumatak sa isipan ng mga nakasaksi. Habang siya ay inilalabas, nakangiti pa si Sarah at nagsabing “Happy” siya. Nang tanungin ng reporter, nagawa pa niyang magbiro gamit ang kanyang British accent kung gusto ba nilang malaman ang gamit niyang cologne. Isang reaksyon na tila hiwalay sa realidad ng isang taong makukulong nang matagal.

Ang Mensahe ng Pangyayari

Ngayon, si Sarah ay nakaditine sa Lapu-Lapu City Jail, habang si Curly ay nananatili sa kustodiya ng Senado. Ang kanilang mga anak, na inamin nilang may mga espesyal na pangangailangan (ADHD), ay naiwan sa gitna ng unos na gawa ng kanilang mga magulang.

Ang kwento nina Sarah at Curly Discaya ay isang malungkot at galit na paalala sa ating lipunan. Ipinapakita nito kung paano nilalamon ng sistema ng korapsyon ang moralidad ng tao. Ang bawat pisong ninanakaw sa kaban ng bayan ay may katumbas na buhay na nalalagay sa panganib. Ang kanilang pagbagsak ay hindi lamang pagkatalo ng isang pamilya, kundi isang tagumpay para sa bawat Pilipinong nangarap ng gobyernong tapat at mga proyektong totoo.

Sa huli, hindi ang dami ng sasakyan o laki ng mansyon ang sukatan ng tagumpay, kundi ang dangal at malinis na konsensya—bagay na hindi na mabibili ng kahit anong yaman nina Sarah Discaya ngayon.