Sa mundo ng pulitika sa Pilipinas, tila hindi nauubusan ng mga eksena na minsan ay mapapatawa ka na lang sa inis, at minsan naman ay mapapailing ka sa sobrang dismaya. Kamakailan, naging sentro na naman ng mainit na usapan sa social media ang dalawang magkahiwalay ngunit parehong kontrobersyal na isyu: ang tila pilit na pagtatanggol ni Larry Gadon sa kakayahan ni Pangulong Bongbong Marcos (BBM), at ang matapang na pagsisiwalat ni Senator Rodante Marcoleta tungkol sa talamak na problema sa sistema ng pamamahagi ng ayuda at pondo ng bayan.

Magsimula tayo sa ingay na nilikha ni Larry Gadon. Kilala si Gadon sa kanyang pagiging maingay at kontrobersyal na abogado (bagamat na-disbar na), at muli na naman siyang nagpapapansin sa kanyang mga pahayag na tila bumangga sa pader ng katotohanan. Buong ningning na ipinagmalaki ni Gadon sa isang interview na si BBM daw ay ubod ng talino at napakagaling magsalita. Ayon sa kanya, nasaan daw ang basehan ng mga nagsasabing “wala sa sarili” ang Pangulo gayong napakalinaw daw mag-isip nito.

Ngunit ang taong bayan ay hindi na madaling maloko ngayon. Agad na kumalat at pinagtabi-tabi ng mga netizens ang pahayag ni Gadon sa mga actual na video clips ni BBM habang nagsasalita sa mga official events. Ang resulta? Isang nakakahiya at viral na compilation na nagpapakita ng kabaligtaran ng sinasabi ni Gadon.

Sa mga nasabing video, kitang-kita at dinig na dinig ang hirap ng Pangulo na buuin ang kanyang mga ideya. Isang tanyag na halimbawa ay ang kanyang pagpapaliwanag tungkol sa “Libreng Sakay.” Sa halip na diretsuhin ang polisiya, nagpaikot-ikot ang Pangulo, na-utal, at tila naligaw sa sarili niyang paliwanag. Paulit-ulit niyang binanggit ang “we will stop the libreng sakay” tapos babawiin at sasabihing “we will continue,” hanggang sa umabot sa punto na pati siya ay umaming “I think I’m doing this wrong.”

Para sa maraming nakapanood, ito ay isang malinaw na resibo na sumasampal sa claim ni Gadon. Kung talagang “napakatalino” at “magaling magsalita” gaya ng sinasabi niya, bakit kailangan pang magkandautal-utal sa simpleng anunsyo ng libreng sakay? Ang diskrepansyang ito ay nagdulot ng malawakang reaksyon mula sa mga political analysts at ordinaryong mamamayan. Sinasabi ng marami na tila nagiging desperado na ang mga kaalyado ng administrasyon na pagandahin ang imahe ng Pangulo kahit pa ang ebidensya ng kanyang kahinaan ay kitang-kita ng madla.

Ang masakit dito, ayon sa mga kritiko, ay ang tila pang-iinsulto sa talino ng mga Pilipino. Sa pilit na pag-angat ni Gadon sa bangko ng Pangulo, lalo lang niyang na-highlight ang mga kakulangan nito. Ang tanong tuloy ng marami: Ano ba ang nakikita ni Gadon na hindi natin nakikita? O sadyang ito ay bahagi na lamang ng kanyang trabaho para manatiling relevant sa kapangyarihan? Ang kredibilidad ni Gadon, na dati nang basag dahil sa kanyang disbarment, ay lalo lamang nagkadurog-durog dahil sa mga pahayag na ito na madaling pasinungalingan ng simpleng video replay.

Sa kabilang banda naman ng ating usaping pulitikal, isang mas seryoso at nakakabahalang isyu ang binuksan ni Senator Rodante Marcoleta. Sa kanyang programa sa Net25, hindi napigilan ng Senador na ilabas ang kanyang saloobin tungkol sa National Budget at sa mga programang pang-ayuda tulad ng AICS at AKAP.

Kung si Gadon ay abala sa pagpapabango, si Marcoleta naman ay tila nanggigil sa baho ng sistema. Ang kanyang sentimyento ay umiikot sa paulit-ulit na problema ng korapsyon sa pamamahagi ng pondo. Tahasang sinabi ng Senador na kahit gaano pa kalaki ang budget na ilaan para sa mahihirap, kung ito ay dadaan sa kamay ng mga pulitiko, walang mangyayari at hindi ito mapapakinabangan ng taong bayan nang buo.

Ito ay isang matapang na pag-amin mula sa isang nakaupong Senador. Ayon kay Marcoleta, ang mga “ayuda” na dumadaan sa mga congressman o local officials ay madalas na nagagamit sa pamumulitika o di kaya ay nababawasan bago pa makarating sa dapat tumanggap. Ang tawag dito ng marami ay “political patronage” – kung saan ang tulong ay ibibigay lang kung ikaw ay kaalyado o kung may kapalit na boto.

Ipinahayag ni Marcoleta ang kanyang pagkadismaya dahil sa kabila ng mga pagdinig at budget briefing, tila nagtagumpay pa rin ang mga “magnanakaw” sa gobyerno na ipasok ang mga mekanismong magpapahintulot sa kanila na kontrolin ang pera. Dahil dito, nagpahayag siya ng pag-aalinlangan kung dapat ba siyang bumoto ng “Yes” sa General Appropriations Act. Ang kanyang punto: Bakit natin ipagpapatuloy ang isang sistema na alam nating butas at puno ng anomalya?

Ang koneksyon ng dalawang isyung ito ay nagpapakita ng malungkot na estado ng pulitika sa Pilipinas. Sa isang banda, mayroon tayong mga propagandista tulad ni Gadon na pilit na binabaluktot ang reyalidad para pagmukhaing henyo ang liderato. Sa kabilang banda, mayroon tayong reyalidad na ibinubulgar ni Marcoleta kung saan ang kaban ng bayan ay pinagpipistahan ng mga nasa kapangyarihan habang ang mga mahihirap ay naghihintay sa mumo ng ayuda.

Ang pagkadismaya ni Marcoleta ay sumasalamin sa nararamdaman ng milyon-milyong Pilipino. Nakakapagod na marinig ang mga pangako ng “pagbabago” at “pagtulong sa mahihirap” kung ang sistema naman ng pamamahagi ay bulok mula sa ugat. Ang hamon ni Marcoleta na dapat “diretso” ang abot ng tulong sa tao at huwag nang padaanin sa pulitiko ay isang solusyon na matagal nang isinisigaw ng bayan, ngunit tila bingi ang mga nasa pwesto dahil mawawalan sila ng kapangyarihan at “kickback.”

Habang papalapit ang mga susunod na halalan, mahalagang maging mapanuri ang bawat botante. Hindi sapat ang magaling na salita (na kahit yun ay hirap pang gawin ng iba) o ang mga endorsement ng mga tulad ni Gadon. Ang kailangan ng bayan ay ang katotohanan at ang tunay na serbisyo na hindi dumadaan sa maduming kamay ng pulitika, gaya ng ipinaglalaban ni Marcoleta.

Sa huli, ang taong bayan ang talo kung patuloy tayong maniniwala sa mga “budol” na kwento ng kagalingan habang ninanakawan naman tayo sa harap-harapan sa pamamagitan ng baluktot na budget. Ang hamon sa atin: Mananatili ba tayong tagapalakpak sa mga komedyang pulitikal, o magigising na tayo sa katotohanang kailangan na ng tunay na pagbabago? Kayo na ang humusga.