Sa bawat sulok ng social media at mga usap-usapan sa kanto, hindi maikakaila na ang misteryosong pagkawala ni Y Cabral ang isa sa pinakamainit na paksang gumugulat sa bansa ngayon. Mula sa Tokyo, Japan hanggang sa Pilipinas, umaalingawngaw ang mga katanungan: Sadya nga bang aksidente ang nangyari, o ito ay isang planadong krimen upang pagtakpan ang isang mas malaking katiwalian? Sa pagsusuri ng mga kaganapan, tila may mga piraso ng puzzle ang hindi nagtutugma, at habang lumilipas ang oras, mas lalong lumilinaw na may mga pwersang gumagalaw sa dilim.

Ang Pagtuturo ng Sisi at ang Katotohanan

Agad na pumutok ang mga haka-haka na nagtuturo sa pamilya Duterte, partikular kay Congressman Pulong Duterte, bilang may kinalaman sa insidente dahil umano sa 50 bilyong pisong budget issue sa kanyang distrito. Ngunit kung susuriin nang mabuti at iiwasan ang pulitika, ang paratang na ito ay tila isang usok lamang upang iligaw ang mata ng publiko.

Nilinaw na ng Department of Public Works and Highways (DPWH) na ang mga proyekto sa ilalim ng distrito ni Pulong ay deklaradong kumpleto at walang bahid ng iregularidad. Mismong si Congressman Duterte ay naglabas ng mga ebidensya at larawan na nagpapatunay na “cleared” ang kanyang mga proyekto. Kung gayon, bakit pilit na idinadawit ang kanilang pangalan? Ito ay malinaw na taktika ng mga kalaban sa pulitika, lalo na ng mga tulad ni Trillanes na tila hindi na makaahon sa pagiging “sundalong kanin” at patuloy na naninira dahil sa nawasak niyang karera. Ang tunay na isyu ay hindi kay Pulong, kundi sa kung sino ang tunay na tinatamaan ng mga dokumentong hawak ni Cabral.

Ang Misteryosong “Mastermind” at ang Dokumento

Ang pinakamabigat na anggulo na dapat tutukan ay ang impormasyong may iniabot na dokumento si Cabral kay Congressman Libiste bago ang insidente. Ang dokumentong ito ay sinasabing naglalaman ng listahan ng mga matataas na opisyal at kongresista na sangkot sa malawakang korapsyon.

Dito pumapasok ang teorya ng “silencing the witness.” Posible kayang ang pagkawala ni Cabral ay kagagawan ng isang malakas na “Mastermind” na natatakot na mabunyag ang kanyang pangalan? Sa pamamagitan ng pagliligpit kay Cabral, napipigilan ang paglabas ng katotohanan at nalilikha ang kaguluhan o confusion, na siyang nagiging dahilan para hindi na matutukan ang tunay na isyu ng katiwalian. Kung wala na ang nagsalita, wala na ring magpapatunay. Ito ay isang klasikong galawan sa mundo ng maruming pulitika.

Ang Driver, Ang Selfie, at ang Phobia

Ngunit ang mas nakakapangilabot ay ang mga detalye sa mismong lugar ng pinangyarihan. Napaka-imposible at labag sa lohika ang sinasabing naratibo. Una, kilala si Cabral na may matinding phobia o takot sa heights (matataas na lugar). Bakit pipiliin ng isang taong takot sa taas na wakasan ang kanyang buhay sa paraang iyon? Ito ay katulad ng isang taong takot sa ipis na magpapakamatay sa pamamagitan ng paglunok ng isang garapon ng insekto—hindi makatotohanan at sadyang “out of character.”

Pangalawa, ang ikinilos ng kanyang driver at security ay kahina-hinala. Sa protocol ng VIP security, o tinatawag na “Bodyguard 101,” hindi kailanman iiwan ng security ang kanyang VIP sa isang delikadong lugar nang nag-iisa. Ang palusot na “pinaiwan” siya ay napakalabong tanggapin. Higit pa rito, may lumabas na ulat na nag-selfie pa ang driver kung saan nakikita ang lugar at ang kanyang boss. Ito ay isang malaking red flag. Walang matinong security ang gagawa nito dahil inilalagay nito sa panganib ang privacy at safety ng binabantayan. Ang ganitong kapabayaan—o sinadyang aksyon—ay nagpapahiwatig na posibleng kasabwat ang mga taong dapat sana ay nagpo-protekta sa kanya.

Pelikula o Realidad?

May isa pang nakakabahalang trivia na lumutang. Sa isang lumang interview, nabanggit ni Cabral na ang paborito niyang pelikula ay may temang “faking your own death” o pagpapanggap na pumanaw. Nagkataon lang ba ito, o sadyang planado ang lahat? May mga nagsasabing baka buhay pa siya at nagtatago lamang, ngunit may mas mabigat na posibilidad: ginamit ang kanyang sariling hilig at takot laban sa kanya upang palabasin na siya ang gumawa nito sa sarili niya. Ang script ay tila masyadong pulido para maging isang simpleng insidente.

Ang Koneksyon sa Bicol Saro at Katiwalian

Hindi rin natin pwedeng isantabi ang isyu ng Bicol Saro Party List. Lumalabas na may 150 milyong pisong insertion sa road project sa Pamplona, Camarines Sur. Ang tanong ng bayan: Bakit may ganitong kalaking pondo ang isang Party List para sa infrastructure sa isang tiyak na distrito, gayong hindi naman sila district representative? Ito ang uri ng katiwalian na posibleng laman ng mga dokumentong hawak ni Libiste—mga dokumentong ngayon ay dumadaan sa masusing authentication. Kaya naman pala tila hindi mapakali ang ilang mambabatas, tulad ni Terry Ridon, na pilit na pinapalabas ang mga dokumento, marahil ay upang makagawa ng paraan para makaiwas o masira ang kredibilidad nito.

Karma at ang Banal na Plano

Sa huli, ang mga pangyayaring ito—mula sa pagkawala ni Cabral hanggang sa pagpanaw ni “Acob”—ay nagsisilbing paalala sa atin. Si Acob, na dating pulis na naging kritiko at umanoy may koneksyon sa makakaliwang grupo, ay pumanaw na may iniwang batik sa kanyang integridad. Ang aral: hindi ang yaman o kapangyarihan ang maaalala sa atin, kundi ang ating ginawa.

Marahil, ang nangyayaring kaguluhan at paglabas ng mga baho sa gobyerno ngayon ay bahagi ng isang mas malaking plano ng Diyos. Sa ilalim ng isang administrasyong tila mahina at napapaligiran ng mga sakim, mas lumalakas ang loob ng mga corrupt na gumawa ng kalokohan, at sa sobrang takaw nila, sila mismo ang naglalantad ng kanilang mga sarili. Kung nanatili ang mahigpit na pamamahala tulad ng sa nakaraan, baka naitago pa nila ang kanilang mga baho nang mas matagal. Ngayon, sumasabog na ang katotohanan sa mukha ng taumbayan.

Huwag tayong mawalan ng pag-asa. Ang hustisya ay maaaring mabagal, at ang katotohanan ay maaaring pilit na tinatakpan, ngunit gaya ng sinasabi ng marami, “God moves in mysterious ways.” Ang bawat selfie ng driver, bawat dokumentong tinatago, at bawat pulitikong naghuhugas-kamay ay bahagi ng pagbubunyag. Manatili tayong mapagmatyag, dahil sa bandang huli, ang katotohanan ang mananaig.