Sa gitna ng mga nagbabagang balita sa ating bansa, dalawang pangunahing isyu ang kasalukuyang gumugulantang sa sambayanang Pilipino. Una ay ang usapin sa tila kwestyunableng pagtatalaga sa pwesto ng isang heneral, at pangalawa, ang masalimuot at nakakabahalang sinapit ng isang mataas na opisyal ng Department of Public Works and Highways (DPWH). Ang mga kaganapang ito ay hindi lamang simpleng balita kundi salamin ng mas malalim na problema sa ating sistema—mula sa pulitika hanggang sa posibleng korapsyon na pilit ibinabaon sa limot.

Ang “Sampal” sa Pwesto ni General Torre

Naging mainit na usapan ang pagtatalaga ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. kay dating Philippine National Police (PNP) Chief General Nicolas Torre III bilang bagong General Manager ng Metropolitan Manila Development Authority (MMDA). Sa unang tingin, tila normal na rigodon lamang ito sa gobyerno. Ngunit kung susuriing mabuti, marami ang nakakapansin na ito ay tila isang malaking “downgrade” o pagbaba sa pwesto.

Isipin ninyo, mula sa pagiging PNP Chief na may hawak ng apat na estrelya at namumuno sa buong kapulisan ng bansa, ngayon ay inilagay siya sa MMDA na ang sakop lamang ay Metro Manila. Hindi pa siya ang Chairman, kundi General Manager lamang. Sa pananaw ng marami, ito ay isang insulto o “sampal sa mukha” para sa isang opisyal na may ganoong kalawak na karanasan at rango. Ang tanong ng bayan: Ganito ba talaga ang trato sa mga tapat na naglilingkod? O sadyang may mga makapangyarihang tao na nagmamaniobra para mailagay sa alanganin ang mga hindi nila gusto? Kung dignidad ang pag-uusapan, marami ang nagsasabing mas mainam pang mag-resign kaysa tanggapin ang pwestong tila pambabastos sa kanyang naging serbisyo.

Ang Misteryosong Pagkawala ni Usec. Cabral

Habang pinag-uusapan ang pulitika sa MMDA, isang mas madilim at nakakatakot na balita ang yumanig sa DPWH. Ito ay ang malagim na sinapit ni Undersecretary Catalina “Cathy” Cabral. Si Cabral ay hindi ordinaryong empleyado; siya ay higit 40 taon nang nagsisilbi sa ahensya at umakyat mula sa pagiging rank-and-file hanggang maging Undersecretary for Planning. Siya ang utak sa pagpaplano ng mga proyekto, kasama na ang mga kontrobersyal na flood control projects.

Ang mga detalye ng kanyang pagkawala ay parang eksena sa pelikula. Ayon sa kanyang driver, nagpababa si Cabral sa Kennon Road, partikular sa isang delikadong bahagi ng Camp 4, at nagbilin na iwanan siya doon. Bakit gugustuhin ng isang opisyal na magpaiwan sa gilid ng bangin? Bumalik ang driver ngunit wala na siya, at kalaunan ay natagpuan ang kanyang katawan sa ibaba ng bangin.

Ang Koneksyon sa Flood Control Scam

Ang tiyempo ng pangyayaring ito ay napaka-kaduda-duda. Kasalukuyang iniimbestigahan ang bilyon-bilyong pisong pondo para sa flood control na tila walang naging epekto sa pagbaha. Si Cabral, bilang head ng planning, ang sinasabing may hawak ng lahat ng impormasyon—mula sa budget insertions hanggang sa kung sino ang mga nakikinabang sa mga proyektong ito.

May mga alegasyon na siya ang nagsisilbing “middleman” o tagapamagitan sa pagitan ng DPWH at ng mga pulitikong naglalagay ng pondo para sa kanilang mga distrito. Kung totoo ito, siya ang may hawak ng “blueprints” ng korapsyon. Ang kanyang pagkawala ay nangangahulugan ng pagkaputol ng koneksyon. Sino na ngayon ang magtuturo sa mga “kickback” scheme? Sino ang magpapatunay kung sinu-sino ang mga mambabatas na nakisawsaw sa pondo ng bayan?

Ang Nawawalang Listahan at Isyu sa Legalidad

Lalo pang uminit ang isyu nang ibunyag ni Congressman Lian Leviste na may hawak siyang kopya ng mga files mula sa computer ni Cabral. Sinasabing naglalaman ito ng listahan ng mga “proponents” o mga taong nagpasok ng proyekto sa budget. Kung ilalabas ito, maraming malalaking pangalan ang siguradong tatamaan.

Gayunpaman, may malaking problemang legal dito. Ayon sa mga eksperto, mahirap patunayan sa korte ang authenticity ng mga dokumentong ito ngayong wala na si Cabral. Sino ang magsasabi na “Oo, ako ang gumawa ng listahang iyan”? Madaling sabihin ng mga akusado na peke o gawa-gawa lang ang files. Ito ang nakakalungkot na realidad—ang pagkawala ng pangunahing saksi ay madalas na nagiging daan para makawala ang mga tunay na maysala.

Nasaan ang Tunay na Mastermind?

Sa huli, ang pinakamasakit na katotohanan ay ang tila pagbalewala sa paghahanap sa tunay na utak ng lahat ng ito. Habang ang atensyon ng lahat ay nakatuon sa mga maliliit na detalye at sa paghahanap ng mga taong wala namang direktang kinalaman, ang “mastermind” o ang arkitekto ng korapsyon ay malayang nagtatago.

Bakit tila napakatahimik ng mga awtoridad pagdating sa pagtukoy sa kung sino talaga ang nasa likod ng flood control scam? May mga taong pilit hinahanap kahit wala namang warrant, pero ang mga totoong may kasalanan ay tila protektado. Ang sinapit ni Usec. Cabral ay dapat maging gising sa ating lahat. Hindi lang ito tungkol sa isang opisyal na nawala; ito ay tungkol sa katotohanang pilit ibinabaon kasama ng mga biktima. Hangga’t hindi natutukoy at napaparusahan ang mga mastermind, mananatiling paulit-ulit ang ganitong siklo ng korapsyon at karahasan sa ating bayan.

Ang hamon sa atin ngayon: Hahayaan na lang ba nating maging “case closed” ang mga pangyayaring ito, o patuloy tayong mag-iingay hanggang sa lumabas ang buong katotohanan?