Malamig ang bakal na hagdan, ngunit mas malamig ang titig ng lalaking naghihintay sa loob ng cabin.

Hindi ito ang Serj na kilala niya. Wala na ang mga pangako ng Ukraine. Wala na ang malambot na salitang nagpinta ng pangarap sa isang dalagang tanging amoy ng lansa at hirap lang ang naging kalaro mula pagkabata. Sa loob ng silid na iyon, ang hangin ay hindi amoy dagat; amoy kamatayan ito.

“Nasaan ang pangako mo?” tanong ni Nerisa, ang boses ay nanginginig gaya ng maliliit na alon sa pampang ng Bauang.

Hindi sumagot si Serj Volkov. Ang kanyang mga mata ay dalawang uling na nagbabaga sa galit. Isang diagnosis ang hawak niya sa kanyang isip—HIV positive. Isang hatol na para sa kanya ay galing sa babaeng nasa harap niya. Ang pag-ibig na dati’y silungan ay naging isang madilim na bilangguan.

Mabilis ang pangyayari. Isang iglap. Isang sakal.

Sa labas, sa maliit na kantina ng barko, nakaupo si Roselyn. Naririnig niya ang ugong ng makina. Ang hampas ng tubig sa higanteng katawan ng bulk carrier. Ngunit sa gitna ng ingay, may isang tunog na bumasag sa kanyang katahimikan. Isang kalabog. Isang mahinang ungol ng paghihirap.

Tumayo si Roselyn. Ang kanyang puso ay parang tambol na mabilis ang pagtibok. “Nerisa?” bulong niya sa hangin.

Humakbang siya patungo sa pasilyo. Bawat yabag ay parang bigat ng isang toneladang bakal. Nang marating niya ang pinto ng cabin, bumukas ang mundo ng lagim. Ang sahig ay hindi na kulay abo; ito ay naging pulang maputik. Nakalugmok si Nerisa. Ang kanyang mga mata, na dati’y puno ng pag-asa para sa pamilya sa La Union, ay nakatingala na ngayon sa kawalan. Wala nang buhay.

“Anong ginawa mo?” sigaw ni Roselyn, ngunit walang boses na lumabas.

Tumingin si Serj. Ang kanyang kamay ay nanginginig pa mula sa pagkitil ng buhay. Lumapit siya. Isang hakbang. Dalawa.

Tumakbo si Roselyn. Kumaripas siya sa pasilyo, halos mahulog sa matarik na hagdan ng barko. Ang takot ay isang malamig na kamay na humahawak sa kanyang balikat. Sa bawat paghinga, parang nauubusan siya ng hangin. Narating niya ang deck. Ang bangkero sa ibaba ay nagulat sa kanyang itsura—magulo ang buhok, ang mukha ay parang nakakita ng demonyo.

“Paandarin mo! Alis na tayo!” sigaw niya, habang ang luha ay humahalo sa alat ng dagat.

Lumingon siya sa huling pagkakataon. Nakita niya ang silweto ng barko—isang higanteng bakal na lumalamon ng mga pangarap. Doon, sa itaas ng railings, nakatayo ang isang lalaki sa ilalim ng malamig na liwanag ng buwan. Isang anino na naging simbolo ng kanyang pinakamalaking pagsisisi.

Lumipas ang mga araw na parang isang masamang panaginip. Si Roselyn ay nagkulong sa kanyang maliit na silid. Hindi makakain. Hindi makatulog. Sa bawat pagpikit niya, nakikita niya ang hikaw ni Nerisa na naiwan sa duguang sahig. Isang maliit na bagay na naging saksi sa isang malaking krimen.

Nang kumatok ang ina ni Nerisa, si Aling Roda, gumuho ang huling pader ng katahimikan ni Roselyn.

“Nasaan ang anak ko, Leny? Bakit hindi siya sumasagot?” Ang mga mata ng ina ay puno ng pagmamakaawa.

Humagulgol si Roselyn. “Wala na siya, Roda… Ang dagat… kinuha na siya ng dagat.”

Ang hustisya ay dumating, ngunit may kasamang pait. Ang DNA sa drainage ng barko, ang naiwang hikaw, ang hindi maipaliwanag na paggamit ng crane sa madaling araw ng Pebrero 13—lahat ng ito ay tumuro kay Serj. Hinatulan siya ng habambuhay na pagkabilanggo. Ngunit sa likod ng mga rehas, ang kanyang katahimikan ay nananatiling isang matalim na kutsilyo. Hindi niya sinabi kung nasaan ang katawan.

Ang dagat ay malawak. Ang dagat ay malalim.

Sa dalampasigan ng Bauang, nakatayo ang pamilya Ancheta. Tinitingnan nila ang mga alon na humahalik sa buhangin. Alam nilang sa kailaliman ng asul na tubig na iyon, naroon si Nerisa. Ang kanyang katawan ay naging bahagi na ng karagatan, ngunit ang kanyang kwento ay mananatiling isang babala.

Hindi lahat ng pintong nagbubukas ay patungo sa liwanag. Ang ilang pinto ay nagdadala sa atin sa gitna ng laot, kung saan ang tanging maririnig ay ang bulong ng mga alon at ang pagsisisi ng mga naiwan.

Ang dagat ay hindi nagsasalita, ngunit ito ang nagtatago ng pinakamasakit na katotohanan.