Hindi inaasahan ni Lea na isang gabi lang ang magbabago ng pananaw niya tungkol sa pag-ibig, respeto, at tunay na ugali ng mga taong nais niyang makasama habang-buhay. Matagal na niyang nobyo si Adrian—mabait, mayaman, at anak ng kilalang negosyanteng pamilya. Ngunit ngayong inimbitahan siya sa isang malaking party para makilala ang buong angkan, may isang ideya siyang hindi inaasahan ng sinuman: magpapanggap siyang isang simpleng babae mula sa hirap.

Hindi dahil gusto niyang mangloko, kundi dahil gusto niyang malaman ang totoo. Tinanong niya ang sarili: tatanggapin pa rin ba siya ng pamilya kung akala nila ay galing siya sa wala? O baka ang ipinapakitang kabaitan sa kanya ay dahil lang sa iniisip nilang isa siyang “karapat-dapat” na kapareha para sa anak nila?

Nagpasiya siyang suutin ang pinakasimpleng damit sa kanyang cabinet—isang lumang dress na nabili sa palengke, sandalyas na medyo kupas, at isang sling bag na may konting himulmol sa gilid. Wala siyang suot na alahas, walang make-up maliban sa kaunting lip balm, at wala ring bitbit na mamahaling bagay.

Pagpasok pa lang nila ni Adrian sa hotel ballroom, naramdaman na niya ang mga tingin. Ang lugar ay puno ng mga sosyal, mga lalaki sa tuxedo at mga babaeng nakasuot ng naglalakihang perlas at designer gowns. Si Lea, sa gitna ng mga ito, ay tila isang hindi inaasahang karakter sa maling eksena. Ngunit nanindigan siya.

Sa unang bahagi, maayos at magalang ang lahat. Pero habang lumalapit sila sa mas malalapit na kamag-anak ni Adrian, nagsimula na ang bulong-bulungan. May ilan pang lantaran ang titig mula ulo hanggang paa.

“Ano’ng klaseng babae ‘yan?” pabulong pero malinaw sa pandinig niya.

“Hindi man lang nag-ayos. Kahit man lang matinong bag.”

“Baka nadampot lang.”

Naramdaman ni Lea ang biglang pagkalamig ng paligid. Ngunit ang pinakamasakit? Nang ipakilala siya ni Adrian sa kaniyang ina at tiyahin, hindi man lang siya sinalubong ng ngiti. Tiningnan lamang siya mula ulo hanggang paa na para bang may kasalanang hindi niya alam.

“Ah, siya ba?” tanong ng ina ni Adrian, malamig ang tono. “I didn’t expect… this.”

Ngumiti si Lea. Hindi siya pumatol. Hindi siya nagpabastos. Tahimik niyang tinanggap ang inaasahan na niyang maaaring mangyari.

At doon nagsimula ang mas malalang pangyayari.

Habang kumakain, narinig niya ang tiyahin ni Adrian na kausap ang ilang bisita.

“Kawawa naman ang anak ni Marissa. Sana kahit papaano, pumili naman siya ng may breeding.”

May sumagot pa: “Baka naman nagkakamali tayo. Baka may pera din iyan… kahit mukha namang wala.”

Tumawa ang grupo—isang malutong, mapang-insultong tawa na tagos sa puso.

Sa isang sulok, nakita ng pinsan ni Adrian na nakaupo si Lea sa mesa habang tahimik na kumakain ng kaunti. Nilapitan siya at bumulong nang may ngisi: “Kung gusto mo, may pamalit na gown sa likod. Para hindi naman nakakahiya.”

Minsan, kahit hindi ka nagsasalita, ramdam mo kung paano ka hinuhusgahan. Hindi lang tingin—kundi pati hangin sa paligid, parang pinaparamdam sa’yo na hindi ka nababagay.

At ang pinakamasakit? Nanatiling tahimik si Adrian. Hindi dahil wala siyang pakialam, kundi dahil hindi niya alam na iyon ang plano ni Lea. Hindi niya alam bakit ganoon ang ayos nito, o bakit iba ang tingin sa kanya ng pamilya. Pero hindi niya rin agad naramdaman ang pangmamaliit na nararanasan ng kanyang nobya.

Hanggang sa nangyari ang hindi inaasahan.

May dumating na matandang babae—payat, naka-wheelchair, at halatang iginagalang ng lahat. Ang lola ni Adrian, ang matriarch ng pamilya. Sa pagdating niya, nag-ingay at nagsitayo ang lahat.

At agad niyang napansin si Lea.

“Apo, sino siya?” tanong ng matanda, nakatitig kay Lea pero puno ng pag-usisa, hindi panghuhusga.

Agad namang ipinakilala ni Adrian, may halong kaba: “Lola, si Lea po… girlfriend ko.”

Ngumiti ang matanda. Isang totoo, mainit, at taos-pusong ngiti.

“Ikaw pala,” sabi ng lola. “Halika dito, iha.”

Lumingon ang buong pamilya. Marami ang nagulat. Ang ilan sumimangot.

Lumapit si Lea, at marahang kinuha ng matanda ang kamay niya.

“Maganda ka, anak. Hindi dahil sa suot mo. Kundi dahil sa mata mo—may kabutihan. Nakikita ko.”

Tahimik ang buong sala.

“Pangalawa,” dagdag pa ng lola, “ang isang taong nagpapakita ng sarili niya nang totoo ay mas karapat-dapat kaysa sa sinumang nagtatago sa luho.”

May ilan pang narinig na bumuntong-hininga. Ang iba nabigla. May mga napayukong parang nahiya.

Pero hindi pa tapos ang lola.

Tumingin ito sa buong pamilya at malakas na sinabi:

“Hindi tayo perpekto. MAYAMAN lang tayo. Pero ang yaman, hindi basehan ng pagkatao. Nakakahiya kay Lea ang mga narinig ko.”

Nag-usap-usap ang mga tao. May ilan nag-iwas ng tingin—alam nilang tinamaan sila.

Pagkatapos ng party, nang magkausap sila ni Adrian, doon na nagbukas si Lea.

“I wanted to know the truth,” sabi niya. “Kung tatanggapin nila ako nang walang kahit anong panlabas na bagay.”

Hinawakan ni Adrian ang kanyang kamay, napaluha.

“I’m sorry, Lea. At ngayon alam ko na kung sino ang nandito para sa akin… at sino ang hindi.”

Kinabukasan, nagpunta ang lola ni Adrian sa kanilang bahay upang personal na humingi ng tawad sa kanya. At hindi lang iyon—nagbago ang tono ng buong pamilya. Unti-unti silang lumapit, humingi ng tawad, at nagsimulang kilalanin si Lea nang walang halong panghuhusga.

Hindi naging madali. Hindi rin agad nawala ang sakit. Pero isang bagay ang malinaw: sa isang gabi ng pagpapanggap, lumabas ang tunay na kulay ng bawat tao. At minsan, ang pagpapanggap bilang mahirap ay hindi para linlangin—kundi para makita ang katotohanan.

At iyon mismo ang nagpatunay kung kanino siya dapat manatili.