Muling uminit ang usapan sa social media at sa hanay ng mga tagasubaybay ng pulitika matapos pumutok ang isang matapang na pahayag na direktang tumutuligsa kay Vice kaugnay ng kontrobersyal na isyu ng budget ni Bunoan. Sa gitna ng patuloy na diskusyon tungkol sa pondo ng gobyerno, lumutang ang tanong ng marami: kung bakit ang budget na dati nang pinabawasan ay ngayon ay tila ipinapabalik pa, at kung sino ang dapat managot sa kalituhang ito.

Ayon sa mga kumakalat na pahayag at reaksyon, malinaw ang galit ng ilang sektor. Para sa kanila, hindi biro ang usapin ng budget. Ito ay pera ng bayan—pondong dapat ay pinag-isipan, pinagdebatehan, at pinagkasunduan bago bawasan o ibalik. Kaya naman nang lumabas ang alegasyon na ang binawas na budget ni Bunoan ay ngayon ay nais pang ibalik, marami ang napa-react at nagtaka kung ano talaga ang nangyari sa proseso.

Sa sentro ng isyu ay ang desisyong bawasan ang pondo. Noong una, ipinaliwanag na kinakailangan umano ang pagbabawas bilang bahagi ng pagtitipid, realignment, o mas malawak na plano ng pamahalaan. Maraming sektor ang tumanggap, bagama’t may alinlangan, sa paliwanag na ito. Para sa ilan, masakit ang bawas, ngunit kung ito ay para sa mas malaking layunin, handa silang umunawa.

Ngunit nag-iba ang ihip ng hangin nang lumabas ang balitang may panawagang ibalik ang dating binawas. Dito nagsimulang magtanong ang publiko. Kung tama ang dahilan ng pagbabawas noon, bakit ngayon tila may pag-uurong-sulong? Kung mali naman pala ang desisyon, bakit agad itong ipinatupad? Ang ganitong uri ng kalituhan, ayon sa mga kritiko, ay nagpapakita ng kakulangan sa malinaw na direksyon at maayos na pagpapasya.

Partikular na tinutukan ng mga netizen ang papel ni Vice sa isyung ito. Para sa kanila, hindi malinaw kung ano ang naging paninindigan niya mula simula hanggang ngayon. May mga nagsasabing tila pabago-bago ang posisyon—una’y pumayag o hindi tumutol sa pagbabawas, at ngayo’y tila pumapabor sa pagbabalik ng binawas na pondo. Ang ganitong kilos, ayon sa mga bumabatikos, ay nagmumukhang “lukuhan” sa mata ng publiko.

Hindi rin naiwasang ikonekta ang isyu sa mas malawak na problema ng pamamahala ng pondo ng bayan. Sa panahon na maraming Pilipino ang naghihigpit ng sinturon, ang bawat desisyon sa budget ay may direktang epekto sa serbisyo, proyekto, at kabuhayan ng mamamayan. Kaya naman mataas ang emosyon ng publiko sa ganitong usapin—lalo na kung may impresyon na hindi pinag-isipang mabuti ang mga hakbang.

May mga depensa ring lumabas. Ayon sa ilang tagasuporta, posible raw na nagbago ang sitwasyon kaya kinakailangang i-review muli ang budget. Maaari rin umanong may bagong datos o pangangailangang lumitaw na hindi nakita noong una. Para sa kanila, ang kakayahang umamin at magbago ng desisyon ay hindi kahinaan, kundi bahagi ng responsableng pamumuno.

Subalit para sa mga kritiko, ang problema ay hindi lamang ang pagbabago ng desisyon, kundi ang kawalan ng malinaw at transparent na paliwanag. Kung bakit binawasan, paano binawasan, at bakit ngayon gustong ibalik—lahat ng ito ay tanong na nais sagutin ng publiko. Hangga’t walang malinaw na sagot, mananatili ang duda at galit ng mamamayan.

Sa social media, patuloy ang bangayan ng magkabilang panig. May mga nananawagan ng pananagutan, may mga humihingi ng paliwanag, at may mga nagsasabing panahon na upang maging mas maingat ang mga opisyal sa bawat salitang binibitawan at desisyong ginagawa. Sa mata ng publiko, ang isyu ng budget ni Bunoan ay hindi na lamang simpleng usapin ng numero—ito ay naging simbolo ng kung paano dapat, at hindi dapat, pinamamahalaan ang pera ng bayan.

Sa huli, malinaw ang mensahe ng taumbayan: ayaw nila ng kalituhan. Ang gusto nila ay malinaw na proseso, tapat na paliwanag, at desisyong may paninindigan. Kung may pagkakamali, ipaliwanag. Kung may pagbabago, ilahad ang dahilan. Dahil sa bawat pisong pinag-uusapan, buhay at kinabukasan ng mga Pilipino ang nakataya.