Muling uminit ang usapin sa pulitika at social media matapos kumalat ang balitang ang umano’y “listahan ni Cabral” ay nasa kamay na raw ni Leviste. Ang balitang ito ay mabilis na naging sentro ng talakayan, hindi lamang dahil sa bigat ng mga pangalan at detalye na sinasabing nakapaloob dito, kundi dahil din sa posibleng epekto nito sa mga taong nadadawit at sa mas malawak na usapin ng pananagutan sa gobyerno.

Sa loob ng ilang linggo, paulit-ulit nang binabanggit ang isang listahan na umano’y naglalaman ng mahahalagang impormasyon kaugnay ng mga proyekto, transaksyon, at koneksyon sa loob ng isang ahensya. Bagama’t walang opisyal na dokumentong inilalabas sa publiko, patuloy na lumalakas ang bulung-bulungan na ang naturang listahan ay hawak na raw ngayon ni Leviste—isang pangalang matagal nang nauugnay sa mga isyung politikal at mga pagbubunyag na nagdudulot ng matitinding reaksiyon.

Ayon sa mga kumakalat na ulat online, ang listahan ay sinasabing nagmula kay dating opisyal na si Cabral. Hindi malinaw kung paano ito nabuo, kung gaano katagal itong inipon, at kung ano ang eksaktong saklaw ng nilalaman nito. Gayunpaman, para sa maraming netizen, sapat na ang ideya na may isang “listahan” upang magdulot ng haka-haka at pangamba, lalo na kung may mga kilalang pangalan na posibleng mabanggit.

Sa gitna ng ingay, mahalagang tandaan na wala pang opisyal na kumpirmasyon mula sa mga awtoridad tungkol sa pagiging totoo, kumpleto, o awtentiko ng naturang listahan. May mga nananawagan ng pag-iingat, binibigyang-diin na ang anumang impormasyong lumalabas sa social media ay dapat suriin bago paniwalaan. Sa kabilang banda, may mga naniniwala rin na kung may hawak ngang sensitibong dokumento si Leviste, nararapat lamang na ito ay masusing imbestigahan sa tamang paraan.

Para sa mga sumusubaybay sa isyu, ang tanong ay hindi lamang kung nasaan ang listahan, kundi kung ano ang susunod na mangyayari. May mga nagtatanong kung ilalabas ba ito sa publiko, ipapasa sa mga kinauukulang ahensya, o mananatiling pribadong dokumento habang sinusuri. Ang kawalan ng malinaw na sagot ay lalong nagpapainit sa diskusyon at nagbubukas ng espasyo para sa iba’t ibang interpretasyon.

Sa panig ng mga tagamasid ng pulitika, ang ganitong mga balita ay may potensyal na maging mitsa ng mas malawak na imbestigasyon. Kung ang listahan ay naglalaman nga ng mga detalye na may kinalaman sa paggamit ng pondo ng bayan o posibleng paglabag sa patakaran, tungkulin ng estado na tiyaking may malinaw at patas na proseso. Subalit kung ito naman ay hindi beripikado, maaari itong magdulot ng hindi makatarungang pagdungis sa pangalan ng mga taong nadadawit.

Hindi rin maiwasan ang usapin ng motibo. May mga nagtatanong kung bakit ngayon lamang lumutang ang balita at kung may kaugnayan ba ito sa mas malalaking galaw sa pulitika. Sa Pilipinas, hindi na bago ang paggamit ng mga dokumento o rebelasyon bilang bahagi ng mas malawak na labanang pampulitika. Dahil dito, mas nagiging maingat ang ilang sektor sa pagtanggap ng mga ganitong impormasyon.

Sa social media, hati ang reaksiyon ng publiko. May mga umaasang ang listahan, kung totoo man, ay magbubukas ng pinto para sa pananagutan at reporma. Para sa kanila, ang paglalantad ng katotohanan—kahit masakit—ay mahalaga upang maituwid ang mga pagkakamali sa sistema. Mayroon ding mariing nananawagan na huwag munang manghusga hangga’t walang malinaw na ebidensiya at opisyal na pahayag.

Ang pangalan ni Leviste ay patuloy na binabanggit bilang susi sa susunod na kabanata ng isyung ito. Ngunit hanggang sa ngayon, nananatiling tahimik ang ilang panig, na lalong nagpapalakas sa haka-haka. Para sa iba, ang katahimikan ay bahagi ng maingat na paghahanda. Para naman sa ilan, ito ay nagiging dahilan ng pagdududa at pagkainip.

Sa ganitong mga pagkakataon, paulit-ulit na pinaaalalahanan ng mga eksperto sa batas at media ang publiko tungkol sa kahalagahan ng due process. Ang anumang alegasyon, gaano man kabigat, ay dapat patunayan sa tamang forum at hindi sa trial by publicity. Ang reputasyon ng isang tao, kapag nasira, ay mahirap nang buuin muli—lalo na kung ang pinagmulan ay hindi pa napatutunayang impormasyon.

Habang nagpapatuloy ang diskusyon, malinaw na ang isyung ito ay hindi lamang tungkol sa isang listahan. Ito ay sumasalamin sa mas malalim na tanong ng tiwala ng publiko sa mga institusyon, sa paraan ng pamamahala, at sa papel ng bawat isa sa pagbabantay sa kapangyarihan. Ang pagkakaroon ng transparency at pananagutan ay matagal nang panawagan, ngunit ang paraan ng paghahatid nito ay kasinghalaga ng layunin mismo.

Sa huli, ang lahat ay nakatuon sa kung paano haharapin ang susunod na mga hakbang. Kung may katotohanan ang balitang ang listahan ni Cabral ay nasa kamay na ni Leviste, inaasahan ng marami na ang anumang aksyon ay gagawin nang may pag-iingat, integridad, at pagsunod sa batas. Kung hindi naman, mahalaga ring itama agad ang impormasyon upang hindi na lumala ang kalituhan.

Habang wala pang malinaw na kumpirmasyon, isang bagay ang tiyak: ang publiko ay naghihintay. Hindi lamang ng pangalan o detalye, kundi ng katiyakan na ang katotohanan—anumang anyo nito—ay lalabas sa tamang paraan at sa tamang panahon. Sa isang bansang pagod na sa espekulasyon, ang malinaw na sagot ang pinakainaasam.