Sa likod ng ospital, malayo sa ingay ng mga pasyente at tunog ng makina, naroon ang isang lugar na bihirang puntahan ng may ngiti—ang morgue. Tahimik, malamig, at puno ng alaala ng mga buhay na natapos. Ngunit isang gabi, isang hindi inaasahang pangyayari ang yumanig sa paniniwala ng mga sanay na sa kamatayan.

Bandang alas-dos ng madaling araw nang dumating ang ambulansya. Dalawang bata ang sakay—kambal, tinatayang anim na taong gulang. Walang kasamang magulang. Walang umiiyak. Walang nagmakaawa. Tanging isang nars at isang pulis ang naghatid, kapwa tahimik, kapwa may bigat sa dibdib.

Ayon sa ulat, natagpuan ang kambal sa isang lumang barung-barong sa gilid ng riles. Walang malay. Walang pulso. Ayon sa unang pagsusuri, matagal nang patay—marahil dahil sa matinding lamig at gutom.

Ang mga pangalan sa papel: “Unknown 1” at “Unknown 2.”

Si Dr. Antonio Reyes ang duty pathologist nang gabing iyon. Mahigit dalawampung taon na siyang humahawak ng bangkay—mula sa aksidente, krimen, hanggang sa mga batang hindi umabot sa bukas. Sanay na siyang hindi magtanong ng “bakit.” Trabaho na lang. Proseso. Katahimikan.

Nang ihatid ang mga bata sa morgue, napansin niyang magkahawak-kamay ang kambal. Kahit sa kamatayan, tila ayaw maghiwalay. Bahagyang napakunot-noo si Dr. Reyes, pero ipinagpatuloy ang gawain. Isa-isang isinara ang mga stainless drawer. Isa para sa bawat bata.

“Simulan na natin bukas ang full examination,” sabi niya sa assistant. “I-document na lang muna.”

Tahimik ang paligid. Ang tanging maririnig ay ang ugong ng lumang refrigerator at ang tunog ng papel na pinipirmahan. Walang kakaiba—hanggang sa may narinig siya.

Isang mahinang tunog.

Parang… tawa.

Napahinto si Dr. Reyes. Napalingon siya sa assistant. “Narinig mo ‘yon?” tanong niya.

Umiling ang assistant. “Ano po, Dok?”

Tahimik ulit ang paligid. Baka guni-guni lang, naisip niya. Pagod lang. Mahaba ang duty. Bumalik siya sa mesa.

Ngunit makalipas ang ilang segundo, narinig niya muli iyon.

Isang malinaw na munting pagtawa. Bata. Hindi malakas. Pero hindi rin imahinasyon.

Nanlamig ang kanyang batok.

Dahan-dahan siyang tumayo. “May ibang tao ba rito?” tanong niya, mas seryoso na.

“Wala po, Dok. Tayo lang.”

Lumapit siya sa mga drawer. Isa-isa niyang tinapik, parang tinitiyak na sarado ang mga iyon. Lahat ay mahigpit ang pagkakasara—maliban sa isa. Bahagyang nakabukas ang drawer ng isa sa kambal.

“Hindi ko ‘to iniwanang ganyan,” bulong niya.

Huminga siya nang malalim at hinila ang drawer.

Nandoon ang bata. Nakapikit. Maputla. Ngunit—

May bahagyang galaw ang dibdib.

“Diyos ko…” napaatras siya.

Mabilis niyang inilapit ang stethoscope. Idinikit sa dibdib ng bata. Sa una, wala. Ngunit matapos ang ilang segundo—

Isang mahina. Mabagal. Totoong tibok ng puso.

“Buhay siya!” sigaw ni Dr. Reyes.

Nagkagulo ang buong ospital. Tinawag ang ER. Tinakbo ang bata. Samantala, biglang napaisip si Dr. Reyes. “Yung isa…”

Mabilis niyang binuksan ang drawer ng ikalawang kambal.

Tahimik. Walang galaw. Walang tibok.

Ngunit may bakas ng ngiti sa labi.

Parang… masaya.

Sa ER, pilit binuhay ang unang bata. Hypothermia pala—sobrang lamig ng katawan kaya halos hindi na ma-detect ang vital signs. Isa sa mga pinakadelikadong kondisyon kung saan madaling mapagkamalang patay ang pasyente.

Ilang oras ang lumipas bago tuluyang bumalik ang malay ng bata. Nang imulat niya ang mga mata, agad siyang umiyak.

“Nasaan po si kuya?” mahina niyang tanong.

Tumahimik ang kwarto.

Nilapitan siya ni Dr. Reyes. “Anong pangalan mo?” mahinahon niyang tanong.

“Si Maya po,” sagot ng bata. “At si kuya… si Miko.”

Ikinuwento ni Maya ang nangyari. Matagal na raw silang magkasama ni Miko. Iniwan sila ng ina matapos magkasakit. Walang pagkain. Walang kuryente. Noong gabing iyon, sobrang lamig. Ni yakap siya ng kuya niya para painitin.

“Natawa po ako kanina,” sabi ni Maya, umiiyak. “Kiniliti niya po ako… sabi niya, ‘Gising ka ha. Huwag kang matutulog.’”

Napayuko si Dr. Reyes.

Doon niya naintindihan.

Ang narinig niyang tawa—iyon ang huling lakas ng batang nagpupumilit iligtas ang kapatid. At nang makitang ligtas na si Maya, saka siya tuluyang binitawan ng buhay.

Kinabukasan, kumalat ang balita sa buong ospital. Ang kambal na dinala sa morgue. Ang batang nabuhay. Ang doktor na halos mawalan ng paniniwala sa agham—at muling nakaramdam ng hiwaga ng buhay.

Inilibing si Miko nang may dignidad. May maliit na kabaong. May laruan sa tabi. At may pangakong hindi na muling malilimutan ang kanyang sakripisyo.

Si Maya naman ay inampon ng isang nurse na matagal nang gustong magkaroon ng anak. Sa unang araw ng klase niya, may dala siyang maliit na litrato—siya at ang kanyang kuya, magkahawak-kamay.

At tuwing tinatanong siya kung bakit siya palaging nakangiti, simple lang ang sagot niya:

“Kasi po, binabantayan pa rin ako ng kuya ko.”

Sa isang lugar na sanay sa katahimikan ng kamatayan, isang munting tawa ang muling nagpaalala—hindi lahat ng himala ay sumisigaw. Minsan, ito’y pabulong lang… at kailangan mo lang makinig.