Minsan, may mga kahilingan na iniwan ng taong mahal natin na hindi natin maintindihan—hindi natin alam kung bakit, hindi natin alam para saan. At para kay Marites, isang 52-anyos na biyuda, ang bilin ng kanyang asawang si Ramon bago ito pumanaw ay tila isang bagay na imposibleng gawin.

“Han, kapag nawala ako… tumira ka sa ilalim ng malaking punong acacia sa likod ng lupain natin. Doon ka muna. May makikita ka roon. At kapag nakita mo na, malalaman mo na hindi kita iniwan.”

Akala niya noong una, delirious lang ang asawa. May sakit ito, palaging pagod, at limang buwan na silang lumalaban sa chemotherapy. Pero sa huling gabi bago ito tuluyang sumuko, malinaw na malinaw ang bilin: Pumunta sa puno. Tumira roon. At maghintay.

Pagkalibing kay Ramon, hindi agad nakaalis si Marites. Masakit, magulo, at tila hindi totoo ang lahat. Pero habang tumatagal, paulit-ulit na pumapasok sa isip niya ang huling tinig ng asawa. Hanggang sa isang araw, dala ang ilang gamit, naglakad siya papunta sa lumang acacia tree sa dulo ng lupaing halos hindi na nila nabibisita.

Nang makarating siya roon, natagpuan niya ang isang lugar na tila iniwang buhay ng kaniyang asawa. May maliit na kubong gawa sa kahoy. May lumang bangko. At may sulat na nakapako sa puno.
Ang sulat ay may tatlong salita:
“Welcome home, Han.”

Agad siyang napaupo. Puno ng alaala ang paligid—ang lugar na ito ang dating pahingahan nila noong magkasintahan pa lamang sila. Ngunit bakit siya pinapatira dito ngayon? Ano ang dapat niyang makita?

Sa pagitan ng pag-iisip at pag-iyak, nanatili siya roon sa loob ng ilang araw. Tahimik. Malungkot. Pero kakaiba ang pakiramdam—parang may gustong iparating ang kanyang asawa. Hanggang isang gabi, habang malakas ang ulan, may narinig siyang tunog mula sa ilalim ng mga ugat ng acacia.

Parang may tumama. Parang may metal. At hindi niya alam kung lakas ng loob o pagkalito ang nagtulak sa kanya, pero lumapit siya at sinundan ang tunog.

Sa pagitan ng makakapal na ugat, may nakatagong maliit na pintuan—parang takip na gawa sa metal na lumang-luma. Nakasara ng matagal. At may naka-ukit na letra: R.M.C.—ang inisyal ng kaniyang asawa.

Nanginginig ang kamay niya habang binubuksan iyon. At sa pagbukas, bumungad ang isang kahon. Hindi mamahalin. Hindi mukhang kayamanan. Pero mabigat—parang pinanday sa sama ng loob o sa pag-asa.

Sa loob ng kahon, naroon ang ilang sulat, isang lumang recorder, at dokumento. Nang basahin niya ang una, bumaha sa mukha niya ang luha.

“Han, kung binabasa mo ito… ibig sabihin hindi ko na naabot ang pangako kong tatanda pa tayo nang magkasama. Pero hindi ako pumayag na wala kang proteksiyon. Alam kong may mga taong gustong agawin ang lupa natin. Alam kong may mga kamag-anak na hindi ka titigilan kapag wala na ako.”

Unti-unting lumiliwanag ang lahat.

Sa mga dokumento, natuklasan niyang lihim palang binili ni Ramon ang mga karatig-lote at inilagay sa pangalan ng asawa niya. Walang nakakaalam. Wala siyang pinagsabihan. At ang lahat ng papeles ay nakatago sa ilalim ng acacia—ang punong unang saksi sa pag-ibig nila.

Sa recorder, maririnig ang huminang boses ni Ramon:

“Marites… hindi kita iniwan nang walang sandata. Hindi ako pumayag na mawalan ka. Ang puno na ’yan, doon nagsimula ang lahat natin. Kaya doon ko rin inilagay ang lahat ng proteksiyong kailangan mo. Kapag natagpuan mo ang kahon, ibig sabihin handa ka nang harapin ang mundo… kahit wala ako.”

Nang matapos niya pakinggan, napasandal si Marites sa puno, umuugong ang hangin at parang niyayakap siya ng mga alaala. Ngunit hindi pa roon nagtatapos ang lahat.

Habang inaayos niya ang loob ng kubo, napansin niyang may isa pang maliit na kahon sa ilalim ng luma nilang bangko. Doon niya nakita ang isang maliit na album ng mga litrato nila—pero hindi ordinaryong larawan. Mga larawan ito na kuha nang lihim ng asawa niya sa mga panahong akala niyang mag-isa siya: habang nagluluto, habang nagtatanim, habang natutulog sa duyan.

Sa huling pahina ng album ay naroon ang pinaka-simpleng sulat—pero siyang pinaka-mabigat.

“Han, wala akong hiling kundi tumira ka sa lugar kung saan ko unang naramdaman na mahal kita. Kung gagawin mo ’yon, alam kong hindi ka mawawala. At alam kong mararamdaman mo pa rin ako. Kahit wala na ako… nandito ako.”

Hindi iyon nakakatakot dahil may masamang lihim—nakakakilabot iyon dahil naramdaman niyang mahal siya ng asawa niya sa paraang hindi niya naunawaan hanggang ngayon. Isang pagmamahal na inihanda siya para sa mundong mag-isa niyang haharapin.

Kinabukasan, bumalik ang mga kamag-anak na dati’y nagbabalak agawin ang lupa. Pero sa unang pagkakataon, hindi umatras si Marites. May hawak siyang papeles, ebidensya, at lakas ng loob na inihanda ng lalaking mahal niya.

At sa ilalim ng acacia, nanatili siyang nakatira. Hindi dahil utos. Kung hindi dahil doon niya natagpuan ang katotohanan:
Ang pag-ibig, minsan, ay nagbibigay ng lihim… para protektahan ka kahit wala na siya.