Sa isang tahimik na gabi na dapat sana’y puno ng kapanatagan, may isang trahedyang naganap na tuluyang nagpabago sa buhay ng isang pamilya. Sa gitna ng dilim, habang mahimbing na natutulog si Marco sa tabi ng kanyang kabit, ang kanyang buntis na asawa—si Elena—ay humihinga na pala ng huling beses sa loob ng kanilang sariling tahanan. At ang pagpanaw niyang iyon ay naghatid ng galit na apoy sa puso ng kanyang ama, si Mang Arturo, na hindi man nagsalita agad, ay nagbalak ng isang paghihiganting hindi inaasahan ninuman.

Si Marco at Elena ay limang taon nang kasal, at sa paningin ng karamihan, isa silang huwarang mag-asawa. Itinuring ni Elena na mundo niya si Marco—isang lalaking pinakasalan niya dahil sa pagmamahal, hindi sa kinang ng pera. Subalit habang lumalaki ang kanilang pamilya dahil sa pagdadalantao ni Elena, unti-unting lumamig si Marco. Naging abala, palaging wala, palusot nang palusot. At nang makahanap siya ng atensyon sa ibang babae, tuluyan niyang tinalikuran ang responsibilidad at pangako niya sa asawa.

Noong gabing iyon, habang si Elena ay humihilab ang tiyan at humihingal sa sakit, wala siyang ibang matakbuhan. Iilang hakbang lang sana ang layo ng cellphone, pero nawalan siya ng lakas. Ang huling salitang nasambit niya ay pangalan ng asawang dapat sana’y katuwang niya. Ngunit sa halip na kamay ng asawa ang dumampi sa kaniya, katahimikan ang naging sagot sa kanyang pagsigaw sa isip.

Kinabukasan, si Mang Arturo ang unang nakakita sa anak niyang wala nang buhay sa sahig ng bahay. Napaupo siya, nanginginig, halos hindi matawag ang ambulansya dahil sa sobrang pighati. Ang anak niyang dating masayahin, at ang apo niyang hindi pa man isinisilang ay kapwa nawala dahil sa kapabayaan ng lalaking dapat ay nagprotekta sa kanila.

Nang dumating si Marco, hindi na luha ang bumungad sa kanya, kundi titig ng isang amang nawalan ng lahat. Pero imbes na sigaw o suntok, tahimik si Mang Arturo. Isang uri ng katahimikang mas nakakatakot kaysa galit. Tinignan lamang niya ang lalaki, at sa isang pirasong papel, may iniabot: mga dokumento ng mana, negosyo, at mga papeles na hindi inaasahan ni Marco.

Hindi niya agad naunawaan.

Habang binabasa niya, unti-unti niyang napagtanto: ang lahat ng ari-arian na ipinangalan kunwari kay Elena ay matagal nang lumipat pabalik sa ama nito. Wala na siyang pag-aari. Wala siyang makukuha. Maging ang bahay na tinitirhan nila ay hindi na nakapangalan sa kanya.

Kinakabahan siyang napalunok. “Bakit… bakit mo ‘to ginagawa?”

“Huli na ang tanong mo,” malamig na sagot ni Mang Arturo. “Habang natutulog ka sa piling ng ibang babae, ang anak ko ay namamatay sa pag-asang darating ka. Sa oras ng pangangailangan niya, nandoon ka sa iba. Wala ka nang karapatan na makinabang sa buhay na sinira mo.”

Hindi sinigawan, hindi sinaktan—pero pinadama sa kanya ang tunay na bigat ng pagkawala. Ang pinalitan niyang pagmamahal ay ang mismong dahilan ng pagbagsak ng kanyang sariling kinabukasan.

At sa huling sandali bago umalis si Marco, narinig niya ang pinakamabigat na salitang dapat sana’y hinayaan niyang marinig mula sa asawa bago pa ito pumikit nang tuluyan:

“Sa huling hininga ng anak ko, ikaw pa rin ang tinawag niya. Sana alam mo kung gaano kalaking kasalanan ang kataksilan mo.”

Simula noon, wala nang balita tungkol kay Marco. Ang kabit niya ay naglaho rin sa eksena. Pero para sa mga nakasaksi, iisa ang di malilimot: ang paghihiganting walang dahas, pero sapat para iparamdam kung paano masisira ang buhay ng isang taong nilimot ang kanyang tungkulin sa pamilya.