Tahimik lang sa loob ng silid-aralan ang limang-taong-gulang na si Liana. Habang ang ibang bata ay nagtatawanan, nagtatanong, at sumasagot sa aralin, siya’y nakaupo sa sulok—palaging nakayuko, walang kibo, at tila wala sa mundo. Kahit anong tawag sa kaniya ng guro, hindi siya tumitingin. Hindi siya tumutugon. At sa bawat araw na lumilipas, lalo lang siyang lumalayo sa mga kaklase.

Nagsimula ang lahat nang lumipat si Liana sa bagong paaralang iyon. Ayon sa kaniyang guardian, bingi raw ang bata at may special condition, kaya hinihiling nilang pagpasensiyahan ito. Walang medikal record na naipasa, pero matiyaga ang guro. Gusto niyang intindihin ang bata. Ngunit habang tumatagal, mas lalo siyang nagtataka—may ilang bagay na hindi tugma.

Si Liana ay tila nakaririnig kapag nagugulat. Kapag bumagsak ang libro, napapatingala siya. Kapag may nagbukas ng pinto, napapailing siya. Ngunit kapag kinakausap siya nang malumanay o tinatawag ang pangalan niya, wala siyang reaksyon. May mali—at hindi iyon basta kondisyon.

Isang umaga, habang abala ang klase sa pagguhit, napansin ng guro na nagkamot si Liana sa tainga, halatang naiirita. Lumapit siya upang tulungan ang bata. Doon niya napansin ang kakaibang kulay sa loob ng tainga nito—parang may nakadikit, parang may iniipit sa mismong butas.

“Masakit ba?” tanong niya.

Tumango si Liana. Marahang hinawakan ng guro ang gilid ng tainga ng bata at dahan-dahang hinila ang tila nakasuksok na maliit na bagay. Paglabas nito, nanlamig ang guro. Isa iyong piraso ng earplug—malalim ang saksak, madiin ang pagkakapasok. Hindi ito maingat na inilagay. Iniba ang itsura nito, pinutol, pinisil… at halatang itinulak papaloob nang napakalalim.

Hindi iyon para sa proteksiyon. Hindi iyon dahil sa “medical condition.”
Iyon ay para pigilan siyang makarinig.

Napalunok ang guro, ang kamay ay nanginginig. Maraming tanong ang sumulpot sa isip niya: Sino ang gumawa nito sa bata? Gaano ito katagal nakapasok sa tainga ni Liana? At bakit sinasabing bingi siya kung malinaw naman na sinadya lang siyang hindi makarinig?

Nang subukan niyang kausapin si Liana, umiyak ang bata nang mahina—hindi dahil sa sakit, kundi tila dahil sa takot. Lalong napatibay ang kutob ng guro: may nangyayaring hindi tama sa tahanan ng batang ito.

Hindi na nag-aksaya ng oras ang guro. Sa mismong oras na iyon, tumawag siya ng 911. Ipinaliwanag niya ang natuklasan at humiling ng agarang pagresponde. Ayon sa protocol, kailangan munang tiyakin na ligtas ang bata bago gumawa ng pormal na ulat. Ngunit habang naghihintay ng mga awtoridad, hindi mapigilan ng guro ang panginginig. Siya lang ang nag-iisang taong nakapansin. Siya lang ang nagtanong. At kung hindi niya ginawa ito, maaaring mas lalo pang lumala ang kalagayan ni Liana.

Dumating ang emergency responders at social workers. Matapos ang mabilis na pagsusuri, natuklasan nilang hindi lang iisang beses nilagyan ng earplug ang bata. May palatandaang ilang araw na itong nasa tainga niya. May pamumula at bahagyang impeksiyon sa loob. At ang pinakamasaklap—iniutos daw iyon ng mismong guardian na kasama niya sa bahay.

Sa imbestigasyon, lumabas ang nakakabiglang dahilan: ayaw daw ng guardian na “istorbohin” siya ni Liana. Ayaw daw nitong may naririnig na ingay sa gabi, ayaw ng tanong ng bata, ayaw ng pag-iyak. Kaya ang solusyon: gawing “bingi” ang bata sa pamamagitan ng sapilitang pagsuksok ng earplug hanggang sa hindi na ito makaidlip sa sakit o makadinig ng kahit ano.

Sobrang labis para sa isang inosenteng bata.

Nang kumalas ang earplug at medyo nakarinig si Liana, laging sinasabihan ng guardian na “masama” ang makarinig, na dapat ay manahimik siya palagi, na hindi niya dapat pansinin ang mundo. Unti-unti, natutunan ng bata na manahimik kahit gustong sumigaw. Natutunan niyang sumunod kahit masakit. At natutunan niyang takpan ang sariling tainga kahit walang nagsasabi.

Habang kumukuha ng pahayag ang social workers, nakita nila ang pagkikitang-tingin ni Liana sa guro—isang tinging puno ng takot pero may halong pag-asa. Para bang sa unang pagkakataon, may isang taong pumansin na may mali. May isang taong naniwalang hindi likas ang kaniyang pananahimik.

At sa maliit na sandaling iyon, napaluha ang guro. Dahil alam niyang ang isang simpleng pagsilip sa tainga ng bata ay nagligtas ng buhay—hindi lamang pisikal, kundi emosyonal at sikolohikal.

Dinala si Liana sa ospital para sa karagdagang pagsusuri. Inalis ang mga earplug, nilinis ang tainga, at siniguro ng mga doktor na hindi permanente ang pinsala. Kasabay nito, sinampahan ng kaso ang guardian at inalisan ng karapatan sa bata.

Sa mga sumunod na araw, unti-unting bumukas ang mundo para kay Liana. Natuto siyang makinig muli. Unti-unti siyang ngumiti. At nang sa wakas ay marinig niya ang kaniyang pangalan na tinawag ng guro, sumagot siya nang may munting boses—mahina pa, pero malinaw:

“Teacher… I can hear.”

Isang pangungusap na para sa iba ay ordinaryo, ngunit para kay Liana ay nagsimula ang panibagong buhay.

Ang guro, na noon ay nagdududa lamang, ay naging instrumento ng pagliligtas. At ang batang halos nawalay sa totoong mundo, ngayon ay muling natuto—hindi lamang makarinig, kundi muling magtiwala.