May mga sugat na hindi agad nakikita—mga sugat na iniiwan ng pagtataksil, pag-iwan, at katahimikan ng gabi. Ito ang kuwento ni Elena, isang babaeng buntis na pinili ng sariling asawa na talikuran sa pinakamalamig at pinakamadilim na sandali ng kanyang buhay. Ngunit sa gitna ng lamig ng ilog at lamig ng puso ng mga taong iniwan siya, may isang misteryosong presensyang dumating—at doon nagsimulang magbago ang lahat.

Tahimik ang probinsiyang dinadaanan ng ilog. Sa araw, tila payapa ito—mga punongkahoy na sumasayaw sa hangin at tubig na marahang dumadaloy. Ngunit pagsapit ng gabi, bumabagsak ang temperatura, at ang dilim ay bumabalot sa bawat hakbang. Dito dinala si Elena ng kanyang asawa, si Victor, kasama ang kabit nitong si Mara.

Sinabi ni Victor na mag-uusap sila. May sasabihin daw siyang mahalaga. Sa loob ng sasakyan, tahimik si Elena. Alam na niya ang mangyayari—matagal na niyang nararamdaman ang paglayo ng asawa, ang mga gabing umuuwi ito nang late, ang mga tawag na biglang pinuputol. Ngunit hindi niya inakala na hahantong ito sa ganito.

Huminto ang sasakyan sa tabing-ilog. Bumaba si Victor, sinundan si Mara. Pinababa rin nila si Elena. Doon, sa ilalim ng malamig na buwan, sinabi ng lalaki ang katotohanan: ayaw na niya. May iba na raw siyang mahal. At ang batang dinadala ni Elena—hindi na raw niya pananagutan.

Parang nabingi si Elena. Hinawakan niya ang tiyan niya, anim na buwang buntis. Sinubukan niyang magsalita, ngunit walang lumabas. Si Mara ay nakatingin lamang, walang emosyon. Walang paliwanag. Walang paumanhin.

Iniwan nila si Elena sa tabing-ilog—walang cellphone, walang jacket, walang direksyon. Umandar ang sasakyan at nawala sa dilim, kasabay ng mga pangarap na dati’y akala niyang panghabambuhay.

Nanlamig ang buong katawan ni Elena. Umupo siya sa lupa, nanginginig, pinipigilan ang luha. Hindi niya alam kung paano uuwi, o kung may uuwian pa ba siya. Ang tunog ng ilog ay parang walang katapusang bulong—paalala ng kanyang pagiging nag-iisa.

Lumipas ang mga oras. Lalong lumamig ang hangin. Nahilo si Elena. Ang kanyang hininga ay pabigat nang pabigat. Sa isang iglap, nawalan siya ng lakas at napahiga sa damuhan, yakap ang kanyang tiyan, paulit-ulit na nagdarasal—para sa sarili niya, at higit sa lahat, para sa batang wala pang muwang sa mundong kanyang sasalubungin.

Sa gitna ng dilim, may liwanag na sumilay.

Isang flashlight ang unti-unting lumapit. Isang lalaking may makapal na jacket at backpack ang tumigil sa ilang hakbang mula sa kanya. Hindi siya nagsalita agad. Lumuhod siya at tinanong kung ayos lang si Elena. Sa boses nitong kalmado, may halong pag-aalala.

Hindi na napigilan ni Elena ang kanyang luha. Mahina niyang sinabi na siya ay buntis at iniwan. Hindi na siya nagdetalye. Hindi na niya kailangan.

Agad na tinanggal ng lalaki ang kanyang jacket at ibinalot kay Elena. Tinawag niya ang emergency services gamit ang sariling telepono. Habang hinihintay ang tulong, pinainom niya si Elena ng tubig at pinanatili itong gising, kinakausap siya tungkol sa mga simpleng bagay—kung anong pangalan ng magiging anak, kung saan siya galing—parang sinasadyang panatilihin ang liwanag sa gitna ng takot.

Tinawag ng lalaki ang sarili niyang Daniel. Hindi niya ipinaliwanag kung bakit siya nandoon sa ganoong oras ng gabi. Sinabi lamang niyang minsan din siyang nawalan—at natutunan niyang huwag iwan ang sinuman sa dilim.

Dumating ang ambulansya. Dinala si Elena sa ospital. Sa buong biyahe, naroon si Daniel, hawak ang kanyang kamay. Nang masigurong ligtas ang mag-ina, tahimik siyang tumayo sa pintuan—handa nang umalis.

Ngunit pinigilan siya ni Elena. “Salamat,” mahina niyang sabi. “Hindi ko alam kung ano ang mangyayari kung wala ka.”

Ngumiti si Daniel, isang ngiting hindi humihingi ng kapalit. “May mga gabi talagang ganito,” sagot niya. “At may mga taong dumarating para ipaalala na hindi ka nag-iisa.”

Sa ospital, napag-alamang si Elena ay may hypothermia at dehydration. Mabuti na lamang at ligtas ang sanggol. Ilang araw siyang nanatili sa ilalim ng pangangalaga. Sa mga sandaling iyon, dahan-dahang bumabalik ang lakas niya—pisikal at emosyonal.

Hindi na bumalik si Victor. Ngunit sa tulong ng social worker at mga kaibigang matagal na niyang hindi nakausap, nakahanap si Elena ng pansamantalang tirahan. Nagsimula siyang magplano—hindi na para sa isang pamilyang nabuo sa kasinungalingan, kundi para sa isang kinabukasang may dignidad.

Minsan, binisita siya ni Daniel sa ospital. Nagdala siya ng prutas at isang maliit na kumot para sa sanggol. Hindi siya nagtagal. Hindi rin siya nagtanong ng kapalit. Bago umalis, sinabi niya ang isang bagay na tumatak kay Elena: “Ang ilog ay malamig, pero ang umaga ay dumarating.”

Pagkalipas ng ilang buwan, isinilang ang isang malusog na sanggol na babae. Pinangalanan ni Elena ang anak niyang “Luna”—paalala ng gabing iniligtas sila ng liwanag sa dilim. Minsan, kapag iniisip niya ang gabing iyon sa tabing-ilog, hindi na lamang sakit ang naaalala niya, kundi ang kabutihang dumating nang hindi inaasahan.

Hindi lahat ng kuwento ay nagtatapos sa pagbabalikan. Ang iba ay nagtatapos sa pagbangon. At minsan, ang mga taong iniwan tayo sa dilim ay hindi ang huling kabanata—dahil may mga estrangherong dumarating, tahimik ngunit matatag, upang ipaalala na ang buhay ay may ikalawang pagkakataon.