Matingkad ang sikat ng araw ngunit hindi ito alintana ni Mang Kiko. Sa edad na sisenta, kuba na ang kanyang likod sa pagbubuhat ng mabigat na container ng palamig. “Palamig kayo diyan! Sago’t gulaman! Pampawi ng uhaw!” sigaw niya sa mataong kalsada ng Quiapo. Ang kanyang suot ay isang kupas na t-shirt, maong na may tapal, at tsinelas na nipis na ang swelas. Ang bawat pisong kinikita niya ay mahalaga. Mag-isa na lang siya sa buhay. Ang kanyang asawa ay matagal nang pumanaw, at ang kaisa-isa niyang anak na babae na si Sarah ay nawala na parang bula sampung taon na ang nakararaan. Umalis ito para magtrabaho sa Maynila bilang katulong, pero hindi na muling nagparamdam. Sa kabila ng lungkot, patuloy na nabubuhay si Kiko, umaasang balang araw ay makikita muli ang kanyang prinsesa.

Isang gabi, habang naglalakad pauwi si Mang Kiko sa kanyang maliit na barong-barong sa ilalim ng tulay, bumuhos ang malakas na ulan. Madulas ang daan at halos wala ng tao. Sa isang madilim na eskinita malapit sa tambakan ng basura, nakarinig siya ng mahinang iyak. “Uhaaa… uhaaa…” Tunog ito ng sanggol, pero mahina, garalgal, parang pagod na pagod na. Kinabahan si Kiko. “Pusa lang siguro ‘yan,” bulong niya sa sarili, sinusubukang pakalmahin ang kanyang kaba. Pero hindi tumitigil ang tunog. Sinundan niya ito. Ang iyak ay nanggagaling sa isang malaking itim na garbage bag na nakatali pero gumagalaw nang bahagya.

Dahan-dahang lumapit si Mang Kiko. Kinuha niya ang kanyang maliit na flashlight. Nang buksan niya ang plastik, nanlaki ang kanyang mga mata at nabitawan niya ang payong na hawak niya. “Diyos ko po!” bulalas niya. Sa loob ng plastik, nakabalot sa manipis na kumot na may mantsa ng dugo, ay hindi lang isa, hindi dalawa, kundi TATLONG sanggol! Triplets! Sila ay mapuputla, nanginginig sa ginaw, at halatang gutom na gutom. Ang kanilang mga pusod ay tila bagong putol lang, tanda na kapapanganak pa lang sa kanila. Wala silang saplot kundi ang maruming kumot.

Hindi nagdalawang-isip si Mang Kiko. Hinubad niya ang kanyang jacket at ibinalot sa mga bata. Binuhat niya ang buong plastik na parang ginto at tumakbo pauwi kahit basang-basa na siya ng ulan. “Kapit lang, mga apo… kapit lang,” bulong niya, hindi alam kung bakit “apo” ang nasabi niya. Pagdating sa bahay, agad siyang nagpakulo ng tubig. Kumuha siya ng malinis na basahan. Wala siyang gatas, kaya nagtimpla siya ng am (sabaw ng kanin) na may kaunting asukal.

Habang pinupunasan niya ang unang sanggol, isang batang lalaki, napansin niya ang pagkaputi ng balat nito. Makinis, matangos ang ilong, at may mga matang kulay kape. “Ang gagandang bata,” sabi niya. Sunod niyang nilinisan ang pangalawa, isa ring lalaki. At ang huli, isang batang babae. Nang tanggalin niya ang dumi sa balikat ng batang babae, biglang nanigas si Mang Kiko. Napahawak siya sa kanyang dibdib. Nanlabo ang kanyang paningin at halos himatayin siya sa kanyang nakita.

Sa kanang balikat ng sanggol, mayroong isang peklat na hugis puso o “birthmark” na kulay pula.

Hindi siya pwedeng magkamali. Ang peklat na iyon… iyon din ang peklat ng kanyang anak na si Sarah noong ipinanganak ito! Ito ay isang “genetic mark” sa kanilang pamilya. Ang kanyang ina ay mayroon nito, si Sarah ay mayroon nito, at ngayon, ang sanggol na ito ay mayroon din!

“Sarah…” hagulgol ni Mang Kiko habang yakap ang tatlong sanggol. “Anak ko… mga apo ko ito! Nasaan ka, Sarah?! Bakit sila nandito?!”

Sa ilalim ng kumot ng mga bata, may nakapa siyang isang piraso ng papel na basa na at halos matunaw. Maingat niya itong binuksan. Sulat kamay ito. Hirap na hirap basahin dahil sa tubig-ulan, pero may ilang salita na naaninag pa: “Tay… patawad… itago mo sila… papatayin kami… mahal na mahal kita… – Sarah.”

Kumpirmado. Ang mga anghel na ito ay dugo at laman niya. Apo niya ang mga ito! Pero nasaan si Sarah? Bakit sinabi nitong papatayin sila? Anong gulo ang pinasok ng anak niya? Takot, awa, at galit ang naramdaman ni Kiko. Galit sa kung sino man ang naglagay sa kanila sa ganitong sitwasyon.

Simula noon, nagbago ang buhay ni Mang Kiko. Sa tulong ng ilang mabubuting kapitbahay na naawa (kahit ang iba ay nangungutya), pinalaki niya ang tatlong sanggol. Pinangalanan niya itong “Uno,” “Dos,” at “Tres” (pansamantala) dahil wala siyang maisip na pangalan. Doble kayod siya. Mula madaling araw hanggang gabi, naglalako siya. Ang kita niya ay diretso sa gatas at diaper. “Hindi ko kayo pababayaan. Kayo na lang ang alaala ng Nanay niyo,” pangako niya sa mga bata tuwing gabi habang hinehele ang mga ito sa kanyang masikip na barong-barong.

Lumipas ang limang taon. Ang tatlong bata ay lumaking bibibo, matatalino, at napakaganda at gwapo. Ibang-iba ang itsura nila sa mga bata sa iskwater. Para silang mga anak-mayaman na naligaw. Mapuputi, matatangos ang ilong, at matatalas ang isip. Si Uno, Dos, at Tres (na pinangalanan na niyang Sam, Ben, at Ara) ay tumutulong na kay Kiko sa pagtitinda. “Palamunin niyo na po! Masarap na palamig!” sigaw ni Ara na laging nakakakuha ng atensyon dahil sa kanyang ganda.

Isang araw, habang nagtitinda sila sa harap ng isang malaking simbahan sa Binondo, may humintong convoy ng mga mamahaling sasakyan. Isang itim na Rolls Royce at dalawang Land Cruiser. Nagbabaan ang mga bodyguard. Natakot si Mang Kiko. “Mga anak, dito lang kayo sa likod ko,” sabi niya.

Bumaba mula sa Rolls Royce ang isang matandang lalaki na naka-amerikana, mukhang bilyonaryo, pero bakas sa mukha ang matinding lungkot. Siya si Don Alfonso Mondragon. Siya ay kilala bilang pinakamayamang businessman sa bansa, pero kilala rin siya bilang “The Sad Tycoon.” Limang taon na ang nakararaan, namatay ang kanyang kaisa-isang anak na lalaki sa isang aksidente, at kasabay noon, nawala rin ang kasintahan ng kanyang anak na buntis daw noon.

Papasok na sana sa simbahan si Don Alfonso nang mahagip ng kanyang mata ang tatlong bata na nagtitinda ng palamig. Napatigil siya. Tinanggal niya ang kanyang shades. Tinitigan niya si Ben. Tinitigan niya si Sam. At tinitigan niya si Ara.

Ang mukha ng mga bata… kamukhang-kamukha ng kanyang yumaong anak na si Gabriel noong bata pa ito!

“Wait,” utos ni Don Alfonso sa mga bodyguard. Lumapit siya sa kariton ni Mang Kiko. Nanginginig ang kamay ng Don.

“Manong,” bati ng Don. “Kaano-ano mo ang mga batang ito?”

Kinabahan si Mang Kiko. Alam niyang may tinataguan ang kanyang anak na si Sarah noon base sa sulat. “Ah… eh… mga apo ko po, Sir. Bakit po?”

“Nasaan ang mga magulang nila?” tanong ng Don, hindi inaalis ang tingin sa mga bata.

“Wala na po. Iniwan po sila sa akin,” sagot ni Kiko, na nagiging defensive.

Lumapit si Don Alfonso kay Ara. “Hija, anong pangalan mo?”

“Ara po,” sagot ng bata.

May napansin si Don Alfonso sa leeg ng bata. Isang kwintas na gawa sa tali, pero ang palawit ay isang mamahaling singsing. Singsing na pamilyar na pamilyar sa kanya.

“Patingin nga ng kwintas mo,” pakiusap ng Don.

“Bigay po ito ni Mama Sarah bago siya nawala,” sabi ni Ara.

Hinawakan ni Don Alfonso ang singsing. Nanlaki ang kanyang mga mata. Tumulo ang luha niya. Ito ang “Mondragon Family Ring.” Ang singsing na ibinigay niya sa kanyang anak na si Gabriel bago ito namatay. Ang singsing na ibinigay naman ni Gabriel sa babaeng pakakasalan sana nito.

“Sarah…” bulong ni Don Alfonso. “Ang pangalan ng girlfriend ng anak ko ay Sarah.”

Tumingin si Don Alfonso kay Mang Kiko. “Manong, ang anak mo ba ay si Sarah Mendoza?”

Nagulat si Mang Kiko. “Opo… paano niyo po nalaman?”

Napaluhod si Don Alfonso sa maruming kalsada at niyakap ang tatlong bata. “Diyos ko! Buhay kayo! Ang mga apo ko! Buhay ang mga apo ko!”

Nagulat ang lahat. Ang bilyonaryo, nakaluhod at umiiyak sa harap ng kariton ng palamig.

Ipinatawag ni Don Alfonso ang kanyang mga abogado at ipinaliwanag ang lahat kay Mang Kiko. Si Gabriel, ang anak ng Don, at si Sarah ay nagmamahalan. Tutol ang asawa ni Don Alfonso na si Doña Matilda (na madrasta ni Gabriel) sa relasyon dahil mahirap lang si Sarah. Nang mamatay si Gabriel sa aksidente, pinalayas at pinagbantaan ni Doña Matilda si Sarah na papatayin ito at ang mga bata kapag hindi ito lumayo at nagtago. Takot na takot si Sarah kaya nagtago ito at nanganak nang mag-isa, pero dahil sa hirap at sakit pagkapanganak, naramdaman niyang mamamatay na siya. Kaya iniwan niya ang mga bata sa lugar kung saan alam niyang makikita sila ng kanyang ama—si Mang Kiko—dahil alam niyang ito lang ang magmamahal sa kanila nang tapat. Namatay si Sarah sa isang ospital ilang araw matapos iwan ang mga bata (na nalaman na lang ni Mang Kiko kinalaunan sa tulong ng imbestigasyon ng Don).

“Matagal ko silang hinanap,” iyak ni Don Alfonso. “Akala ko patay na ang lahi ko. Salamat, Manong Kiko. Salamat at binuhay mo sila.”

“Mahal ko po sila, Sir. Dugo ko rin po sila,” sagot ni Kiko.

“Hindi na kayo maghihirap,” pangako ng Don.

Dinala ni Don Alfonso sina Mang Kiko at ang triplets sa kanyang mansyon. Ipinakulong niya ang kanyang asawang si Doña Matilda dahil sa ginawa nitong pagbabanta at naging dahilan ng pagkamatay ni Sarah (indirectly) at paghihirap ng mga bata. Nabunyag ang kasamaan nito.

Ang triplets ay kinilala bilang lehitimong tagapagmana ng Mondragon Empire.

Pero may isang hiling si Mang Kiko. “Sir, ayoko po ng yaman. Ang gusto ko lang po, huwag niyo silang ilayo sa akin. Ako ang nagpalaki sa kanila.”

“Hindi kita ilalayo, Balae,” sagot ni Don Alfonso. “Dito ka titira. Ikaw ang lolo nila, ako ang lolo nila. Pamilya tayo.”

Naging magkatuwang ang dating taga-lako ng palamig at ang bilyonaryo sa pagpapalaki sa tatlong bata. Si Mang Kiko, na dating hamak na vendor, ay nakaranas ng ginhawa sa huling yugto ng buhay niya. Ang mga bata ay lumaking mabubuti at matatalino, hindi nakalimot sa hirap na pinanggalingan nila.

Tuwing birthday nina Sam, Ben, at Ara, hindi spaghetti o lechon ang handa. Ang request nila ay “Palamig ni Lolo Kiko”—bilang pag-alala sa sakripisyo ng lolo nilang sumagip sa kanila sa basurahan.

Napatunayan sa kwentong ito na ang dugo ay sadyang malapot, at ang tadhana ay gagawa at gagawa ng paraan para pagtagpuin ang mga taong nakatakdang magsama. Ang basurang inakala ng iba ay ginto pala sa paningin ng nagmamahal. At ang tunay na yaman ay hindi ang pera, kundi ang pamilyang handang magsakripisyo para sa isa’t isa.

Kayo mga ka-Sawi, anong gagawin niyo kung makapulot kayo ng sanggol? At naniniwala ba kayo sa lukso ng dugo? Mag-comment sa ibaba at i-share ang kwentong ito para magsilbing inspirasyon sa lahat ng pamilyang Pilipino! 👇👇👇