“Isang umagang malamig, isang pangakong mapanlinlang, at isang gabing hindi na muling nagbalik ang liwanag.”

Taong ikalawa ng Pebrero, malamig ang simoy sa pantalan ng San Fernando, La Union, at tila walang kakaiba sa umagang iyon. Ang mga mangingisda ay abala sa pag-aayos ng lambat, ang mga stevedore ay sanay na sa bigat ng kargamento, at ang dagat ay tahimik na parang walang lihim na itinatago. Ngunit ilang kilometro lamang mula sa dalampasigan, may isang barkong dahan-dahang humahawi sa dilim, at sa loob nito ay nagsisimula ang isang pangyayari na mag-iiwan ng bakas na hindi kailanman mabubura.

Sa gabing iyon, umakyat sa barko si Nerisa Ancheta, dalawampu’t tatlong taong gulang, kasama si Roselyn Ordono na mas matanda sa kanya ng higit dalawang dekada. Sanay na si Roselyn sa ganitong pag-akyat at pagbaba, sanay sa mga matang tumitingin, sa mga salitang paulit-ulit, at sa mga pangakong kadalasang natatangay ng alon. Para sa kanya, isa lamang itong trabaho na kailangang gawin upang mabuhay. Para kay Nerisa, ito ang isa sa mga desisyong hindi niya inakalang magiging huling hakbang.

Lumaki si Nerisa sa Bauang, La Union, sa tabing dagat na amoy alat at isda ang hangin. Ang kanyang ama ay mangingisda, ang ina’y nagtitinda ng daing sa gilid ng highway. Bata pa lamang siya ay alam na niya ang hirap ng buhay, ang kakulangan ng pera, at ang bigat ng responsibilidad bilang panganay. Maaga siyang huminto sa pag-aaral at naglakbay patungong San Fernando upang maghanap ng trabaho, dala ang pag-asang kahit paano ay makakatulong sa pamilya.

Sa lungsod, tumira siya sa bahay ng isang tiyahin bilang kasambahay, ngunit hindi nagtagal. Maliit ang kita, mabigat ang trabaho, at may mga alitang hindi niya kayang tiisin. Doon niya nakilala si Roselyn, isang babaeng kilala sa baybayin bilang ate ng mga dalagang umaakyat sa barko. Si Roselyn ay may sariling kuwento ng pagkabigo at pagkalugmok, dating may tahimik na buhay bilang mananahi, may asawa at mga anak, hanggang sa unti-unting gumuho ang lahat.

Noong una, mariing tumanggi si Nerisa sa alok ni Roselyn. Hindi niya kailanman inisip ang ganitong uri ng trabaho. Ngunit ang gutom ay may sariling tinig, at ang pangangailangan ay marunong magpabago ng prinsipyo…. Ang buong kwento!⬇️ Unti-unti, sumama siya bilang taga-alok lamang ng inumin at sigarilyo, tagamasid sa mundong dati’y kinikilabutan siya. Hanggang sa isang araw, napansin niya ang perang naiuuwi ng iba, at ang pangakong ginhawa ay nagsimulang pumikit ang kanyang konsensya.

Hindi naging madali ang lahat. May mga gabing puno ng pagdududa at pagluha, may mga sandaling gusto niyang tumalikod. Ngunit sa bawat padalang pera sa pamilya, pinipili niyang manahimik. Ang alam ng kanyang mga magulang ay nagtatrabaho siya sa isang tindahan. Hindi nila alam ang bigat na pasan ng kanilang anak sa bawat pag-akyat sa barko.

Sa paglipas ng panahon, naging karaniwan ang lahat hanggang sa makilala niya si Serj Volkov, isang unang opisyal ng isang bulk carrier na may bandilang Panama. Iba siya sa nakilala ni Nerisa. May mga gabing nag-uusap sila hindi tungkol sa bayad kundi sa pagod, sa pangarap, sa mga sugat ng nakaraan. May mga salitang tila totoo, may mga pangakong hindi niya inaasahang pakikinggan. Isang beses, binanggit ni Serj ang posibilidad ng pag-alis, ng pagpunta sa Ukraine, at ang simpleng ideyang iyon ay naging liwanag sa puso ni Nerisa.

Hindi niya alam na habang kumakapit siya sa mga salitang iyon, may unti-unting nabubuong galit sa kabilang panig. Nang bumalik ang barko ni Serj sa kumpanya at sumailalim siya sa taunang pagsusuri, isang balitang hindi niya matanggap ang dumating. Isang diagnosis na sumira sa kanyang mundo. Sa kanyang isipan, iisa lamang ang kanyang sinisi. Ang pag-ibig ay napalitan ng poot, at ang pangarap ay naging dahilan ng paghihiganti.

Lumipas ang mga buwan na walang balita mula kay Serj. Sanay si Nerisa sa mga lalaking dumarating at umaalis, ngunit may kakaibang pananabik sa kanyang paghihintay. Hindi niya alam na ang katahimikan ay nagtatago ng bagyong paparating. Nang muling maglayag ang barko pabalik sa Pilipinas noong Pebrero, nagpadala si Serj ng mensahe kay Roselyn. Gusto niyang makipagkita kay Nerisa.

Walang hinala si Nerisa. Para sa kanya, isa lamang itong normal na pagkikita, isang pagkakataong kumita muli. Sa madaling araw ng Pebrero dose, sakay ng maliit na bangka, tinahak nila ang madilim na dagat patungo sa barkong nakahimpil. Ang bakal na hagdan ay malamig sa kanyang mga kamay habang umaakyat siya, hindi alam na iyon na ang huling beses na mararamdaman niya ang hangin ng dagat.

Nagpaiwan si Roselyn sa isang bahagi ng barko habang tinungo ni Nerisa ang cabin ni Serj. Sa loob, iba ang liwanag, iba ang hangin. Ang mga mata ng lalaking kaharap niya ay wala na ang dating lambing. May malamig na titig na hindi niya maipaliwanag. Nag-usap sila, pilit niyang binubuhay ang dating koneksyon, ngunit may tensyong hindi maitatanggi.

Sa isang iglap, tumalikod ang lalaki at may kinuha sa ilalim ng unan. Sa labas, ang ingay ng makina ay tila pumipigil sa anumang sigaw. Narinig ni Roselyn ang mga tunog na pamilyar ngunit nakakakilabot. Sa loob ng cabin, nagbuno si Nerisa para sa kanyang buhay, ngunit ang lakas at galit ng lalaki ay hindi niya napantayan. Sa ilalim ng malabong ilaw, natapos ang lahat.

Nang buksan ni Roselyn ang pinto, ang tanawing bumungad ay hindi na mawawala sa kanyang alaala. Ang sahig ay pula, ang katawan ni Nerisa ay walang galaw. Ilang segundo siyang natigilan, parang nawalan ng tinig at lakas. Nang mapansin siya ng lalaki, kumilos ang takot sa kanyang mga paa. Tumakbo siya, pababa ng pasilyo, halos matumba sa hagdan, habang ang mga tripulante ay nagkatinginan ngunit walang umimik.

Pagdating sa bangka, wala siyang paliwanag. Ang mukha niya ay puno ng sindak, at ang tanging hiling ay umalis agad. Habang lumalayo sila sa barko, nakita niya ang silweta ng lalaking nakatayo sa railing, tila bantay ng isang lihim na inihulog na sa dagat.

Sa mga sumunod na araw, nagtago si Roselyn. Hindi siya kumain, hindi siya natulog, at ang mukha ni Nerisa ay paulit-ulit na bumabalik sa kanyang isipan. Nang dumating ang pamilya ng dalaga, hindi na niya kinaya ang bigat ng katahimikan. Sa harap ng inang puno ng tanong, ibinuhos niya ang lahat ng alam niya.

Agad na kumilos ang mga awtoridad. Inakyat ang barko, hinanap ang katawan, at siniyasat ang bawat sulok. Walang bangkay na natagpuan, ngunit may mga bakas na hindi maitatanggi. Isang hikaw na kinilala ng pamilya, mga bakas ng paglilinis, at mga ebidensyang unti-unting bumuo ng katotohanan. May mga tripulanteng tahimik, may mga galaw na hindi maipaliwanag, at may mga tala ng operasyon na hindi akma sa iskedyul.

Lumipas ang mga buwan ng pagdinig at pagsusuri. Kahit walang natagpuang katawan, pinatibay ng mga ebidensya ang kaso. Sa huli, ibinaba ng hukuman ang hatol. Habambuhay na pagkakakulong sa malayong lupain para sa lalaking sinira ng sariling galit ang buhay ng isang dalaga.

Hindi na natagpuan si Nerisa. Ang dagat ang naging huling yakap niya. Si Roselyn ay tuluyang tumigil sa mundong dati niyang ginagalawan, dala ang bigat ng alaala. Ang pamilya ni Nerisa ay natutong mabuhay sa pagkawala, kumapit sa hustisyang kahit paano’y nagbigay ng katahimikan.

Sa pagtatapos, nananatili ang aral na iniwan ng mga alon. Ang bawat desisyon ay may kaakibat na kapalit, at hindi lahat ng pintong nagbubukas ay patungo sa liwanag. May mga landas na tila nag-aalok ng ginhawa, ngunit sa dulo’y nagdadala lamang ng dilim na walang balikan.