Sa isang bansang sanay na sa mga balitang biglaang trahedya, may mga pangyayaring kahit ang pinaka-beteranong mamamahayag ay napapatigil, napapaisip, at napapabulong ng isang tanong na ayaw bigkasin nang malakas: aksidente nga ba talaga ito?

Ang sinapit ng isang dating mataas na opisyal sa kahabaan ng Kennon Road ay isa sa mga kuwentong iyon. Isang lugar na kilala sa panganib, oo—ngunit kilala rin sa katahimikang nagtatago ng mga lihim na hindi basta-basta sumisigaw, kundi dahan-dahang sumusundot sa konsensya ng publiko.

Mula sa unang ulat, mabilis ang naging takbo ng balita: isang sasakyan, isang bangin, isang trahedya. Ngunit habang lumilipas ang mga oras, at mas dumarami ang impormasyong pira-piraso, may mga detalye na tila ayaw pumuwesto sa iisang larawan. Mga detalyeng hindi malinaw ipinaliwanag, mga tanong na tinapatan ng katahimikan, at mga saksi na biglang ayaw magsalita.

Sa social media, nagsimulang maglabasan ang mga haka-haka. Hindi dahil mahilig ang publiko sa tsismis—kundi dahil may mga bagay na hindi tugma. May mga nagtanong kung bakit tila may kakaibang galaw bago ang insidente. May mga bumubulong tungkol sa mga huling araw ng opisyal, sa mga pulong na hindi naka-log, sa mga tawag na hindi naibalik, at sa mga dokumentong umano’y matagal nang pinipilit ilabas ngunit nananatiling nakakandado.

Hindi ito unang beses na ang Kennon Road ay naging tahimik na saksi sa isang trahedya. Ngunit bihira itong maging sentro ng pambansang diskurso—maliban na lamang kung ang sangkot ay isang taong may alam, may hawak, at posibleng may dalang bigat na hindi kayang akuin ng iisang tao lamang.

May mga eksperto ang nagsasabing sa mga ganitong kaso, hindi sapat ang pisikal na ebidensya lamang. Mahalaga ang konteksto: sino ang huling nakausap, ano ang huling proyektong hinawakan, at sino ang posibleng maaapektuhan kapag may katotohanang biglang lumitaw. Dito nagsisimulang pumasok ang mas masalimuot na usapan—ang usapan tungkol sa kapangyarihan, pananagutan, at ang manipis na linya sa pagitan ng serbisyo at interes.

Hindi rin nakatulong na may mga ulat ng mga pangalang biglang nawawala sa eksena. Mga taong dati’y lantad sa publiko, ngayon ay tahimik. Mga opisyal na dating maingay, ngayo’y umiwas sa kamera. Sa isang bansang politikal ang katahimikan, ang biglaang pananahimik ay nagiging mensahe.

Para sa karaniwang Pilipino, ang tanong ay hindi na lamang kung ano ang nangyari sa bangin, kundi kung ano ang maaaring mangyari pagkatapos. May mga nagsasabing ang kaso ay simbolo ng mas malawak na problema—kung paanong ang sistema ay minsang mas mabilis magsara ng pinto kaysa magbukas ng katotohanan.

Hindi rin maikakaila ang emosyon ng publiko. May galit, may awa, may takot. Galit sa posibilidad na muling matabunan ang katotohanan. Awa sa pamilyang naiwan sa gitna ng mga espekulasyon. Takot na baka isa na namang kuwento ito na hindi kailanman mabibigyan ng malinaw na sagot.

Sa mga lansangan, sa mga terminal ng jeep, sa mga comment section ng balita—iisa ang himig: huwag sanang matabunan. Dahil sa bansang ilang beses nang nasaksihan ang mga kasong lumamig, ang pinakamalaking trahedya ay hindi ang pagkamatay, kundi ang pagkawala ng katotohanan.

Habang patuloy ang imbestigasyon, nananatiling bukas ang usapin. May mga dokumentong sinasabing “nasa tamang proseso,” may mga resulta na “hinihintay,” at may mga pangalan na “hindi pa maaaring banggitin.” Ngunit sa bawat araw na lumilipas, mas tumitibay ang paniniwala ng publiko na ang buong kuwento ay higit pa sa isang simpleng aksidente.

Ang Kennon Road ay mananatiling naroon—tahimik, mapanganib, at puno ng alaala. Ngunit ang tanong ng bayan ay mananatiling nakabitin: hanggang kailan mananatiling lihim ang mga sagot na may kakayahang yumanig sa mas malawak na sistema?

Sa huli, ang tunay na laban ay hindi laban sa bangin, kundi laban sa pagkalimot.