Sa mga nakalipas na linggo, unti-unting kumalat ang isang balitang nagpayanig sa social media, mga private chat group, at maging sa ilang bulwagan ng pulitika: tila nagbubunyi umano ang kampo ni dating Pangulong Rodrigo Duterte dahil sa usap-usapang maaaring humina, o tuluyang mawala, ang banta ng International Criminal Court (ICC). Walang opisyal na pahayag na nagsasabing tapos na ang laban, ngunit may mga senyales na para sa ilan ay tila pahiwatig ng isang malaking pagbabago—isang pagbabaliktad ng sitwasyon na matagal nang inaabangan ng mga tagasuporta at mahigpit namang binabantayan ng mga kritiko.

Ang tanong na paulit-ulit na ibinubulong: totoo nga bang may gumagalaw sa likod ng kamera? May mga malalaking bansa nga bang tahimik na nakikialam? At kung may nagaganap mang “deal” o diplomatic maneuvering, bakit ngayon lang ito unti-unting lumilitaw? Sa gitna ng katahimikan ng mga opisyal na institusyon, lalong umiinit ang haka-haka—at sa pulitika, ang haka-haka ay minsan mas malakas pa sa katotohanan.

Mula nang pumutok ang usapin ng ICC, malinaw na hati ang publiko. May mga naniniwalang kailangan ang pananagutan sa anumang alegasyon ng paglabag sa karapatang pantao, at may mga naniniwalang ang kaso ay politikal, may halong panggigipit, at ginagamit upang pahinain ang isang kampong matagal nang may impluwensiya. Sa pagitan ng dalawang panig na ito, may isang malaking espasyo ng katahimikan—doon pumapasok ang mga bulung-bulungan, leak, at “insider claims” na ngayon ay muling bumabalik sa usapan.

Sa ilang closed-door meetings umano, ayon sa mga source na ayaw magpakilala, may mga diskusyong nagaganap na hindi dumadaan sa karaniwang press release. Diplomatic language, tahimik na pag-uusap, at mga pahiwatig na hindi basta isinusulat sa papel—ganito raw ang tono ng mga nagaganap. Wala mang direktang ebidensiyang inilalantad sa publiko, ang mismong pagkakaroon ng ganitong mga bulong ang nagbibigay-lakas sa paniniwalang may paparating na malaking balita.

Hindi rin maikakaila na papalapit ang 2026—isang taon na sa pulitikal na kalendaryo ay may bigat at kahulugan. Para sa ilan, ang petsang ito ay hindi lamang numero kundi simbolo ng posibleng “reset”: bagong alyansa, bagong direksiyon, at posibleng bagong kuwento para sa mga personalidad na minsang nasa gitna ng kontrobersiya. Kaya’t kapag may narinig na “Goodbye ICC” na binabanggit sa parehong pangungusap ng 2026, natural lamang na umikot ang atensiyon ng publiko.

Sa kampo ni dating Pangulong Duterte, kapansin-pansin umano ang pagbabago ng tono. Hindi man lantaran, may mga pahayag na mas kalmado, mas kumpiyansa, at mas tila naghihintay kaysa nakikipaglaban. Para sa mga tagasuporta, ito ay senyales na “may alam” ang kampo—na may paparating na balitang magpapabago sa lahat. Para naman sa mga kritiko, ito ay taktika lamang: pagpapakalma ng base habang hinihintay ang susunod na galaw.

Dagdag pa rito ang usap-usapang papel ng malalaking bansa. Sa mundo ng internasyonal na pulitika, bihirang gumalaw ang isang institusyon nang walang impluwensiya ng mga makapangyarihang estado. Kaya’t kapag may bulong na “may tumutulong,” agad itong nagiging mitsa ng mas malalaking tanong. Sino ang tutulong? Bakit tutulong? At ano ang kapalit? Hanggang ngayon, walang malinaw na sagot—tanging mga pira-pirasong pahayag, interpretasyon, at pagbabasa sa pagitan ng mga linya.

Sa social media, naging arena ang komentaryo. May mga post na nagsasabing “malapit na,” may mga video na nag-aanalisa ng bawat galaw at katahimikan, at may mga caption na sadyang dinisenyo upang magpainit ng emosyon. Sa ganitong kapaligiran, mahirap nang paghiwalayin ang balita sa opinyon, ang ulat sa haka-haka. Ngunit isang bagay ang malinaw: hindi nawala ang interes ng publiko; sa katunayan, mas lalo pa itong lumakas.

May ilan ding nagbabanggit na kung sakaling humina o magbago ang direksiyon ng ICC case, hindi ito mangyayari dahil sa isang biglaang desisyon. Sa halip, ito raw ay resulta ng mahabang proseso—mga dokumentong tahimik na sinusuri, mga argumento na paulit-ulit na pinipino, at mga diplomatikong hakbang na hindi minamadali. Sa ganitong pananaw, ang kasalukuyang katahimikan ay hindi kawalan ng galaw kundi tanda ng mas masusing paghahanda.

Gayunpaman, may panganib din ang labis na pag-asa. Ilang beses nang nangyari sa pulitika na ang “malapit na” ay nauuwi sa “hindi pa pala.” Kaya’t may mga boses na nagbababala: huwag munang magdiwang, huwag munang magpaalipin sa headline. Dahil sa dulo, ang tanging magbibigay-linaw ay ang opisyal na pahayag at konkretong aksiyon—hindi ang mga bulung-bulungan, gaano man ito kaingay.

Sa gitna ng lahat ng ito, nananatiling sentro ang tanong ng pananagutan at soberanya. Para sa ilan, ang laban sa ICC ay laban para sa dignidad ng bansa at karapatang magdesisyon nang walang panlabas na panghihimasok. Para naman sa iba, ito ay paalala na walang sinuman ang lampas sa batas. Ang dalawang pananaw na ito ay patuloy na magbabanggaan, anuman ang kahinatnan ng kaso.

Kung sakaling dumating ang araw na tuluyang magbago ang direksiyon ng ICC issue, tiyak na magkakaroon ito ng malalim na epekto—hindi lamang sa isang tao o kampo, kundi sa mas malawak na pulitikal na tanawin ng Pilipinas. Maaapektuhan ang diskurso, ang mga alyansa, at maging ang paraan ng pagtingin ng mundo sa bansa. Kaya’t hindi kataka-taka kung bakit bawat bulong ay sinusundan, bawat galaw ay binibigyang-kahulugan.

Sa ngayon, ang publiko ay nasa pagitan ng pag-asa at pag-aalinlangan. Ang mga salitang “Goodbye ICC” ay patuloy na inuulit—minsan may kumpiyansa, minsan may tanong. At habang papalapit ang 2026, lalong titindi ang tensiyon sa pagitan ng katahimikan at pagsabog ng balita. Kung ano man ang tunay na nangyayari sa likod ng mga pinto, isang bagay ang sigurado: kapag dumating ang sandali ng buong pagbubunyag, hindi lamang ito magiging balita—ito ay magiging yugto ng kasaysayan na matagal pang pag-uusapan.

Hanggang sa mangyari iyon, mananatili ang mga mata ng publiko sa bawat pahiwatig, bawat salita, at bawat segundo ng katahimikan. Sapagkat sa pulitika, minsan ang hindi sinasabi ang pinakamaingay sa lahat.