Sa isang iglap, isang imahe ang kumalat—apat na mukha, apat na puwersa, apat na simbolo ng magkakaibang mundo na tila ngayo’y nagsasalubong sa isang mapanganib na banggaan. Sa kaliwa, isang Pilipinong opisyal na matagal nang iniuugnay sa mga desisyong kontrobersyal. Sa gitna, isang dating pangulo na minsang nagsabing hindi kailanman yuyuko sa dayuhang hukuman. Katabi niya, isang hukom ng International Criminal Court—nakaputing kuwintas, malamig ang tingin, tila ba sanay sa bigat ng hatol. At sa kanan, ang pangulo ng Russia, tahimik ngunit kilalang hindi umatras kapag usapang soberanya at kapangyarihan.

Isang tanong ang bumungad sa lahat: Posible bang dukutin at parusahan ng Russia ang mga hukom ng ICC?
Isang tanong na sa unang tingin ay parang kathang-isip—ngunit sa likod nito ay isang masalimuot na kuwento ng galit, gantihan, at pandaigdigang tensyon na matagal nang kumukulo.

Sa mga nakalipas na linggo, muling uminit ang diskusyon hinggil sa ICC—lalo na matapos muling mabanggit ang mga pangalan ng mga lider na dati nang tumalikod sa hurisdiksyon nito. Para sa ilan, ang ICC ay simbolo ng hustisya. Para sa iba, isa itong sandata ng Kanluran laban sa mga bansang ayaw magpasakop. At dito pumapasok ang Russia—isang bansang hayagang nagdeklara ng pagtutol sa ICC at minsan nang naglabas ng sariling warrant laban sa mga opisyal ng hukuman bilang tugon sa mga hakbang laban sa kanila.

Sa larawang kumakalat, hindi lamang mukha ang makikita—kundi mensahe. Ang dating pangulo ng Pilipinas, na matagal nang itinatanggi ang awtoridad ng ICC, ay muling inilalagay sa gitna ng usapan. Ang mga hukom ng ICC, na para sa iba ay “tagahatol ng mundo,” ay ngayon itinatanghal bilang posibleng target ng paghihiganti. At si Vladimir Putin—isang lider na kilala sa matitigas na desisyon—ay tila tahimik na paalala na hindi lahat ng bansa ay sumusunod sa iisang tuntunin.

May mga bulung-bulungan sa mga diplomatic circle: kung ang ICC ay maaaring maglabas ng warrant laban sa mga lider ng malalaking bansa, ano ang magiging kapalit nito? May hangganan ba ang kapangyarihan ng isang internasyonal na hukuman kung ang kaharap nito ay isang nuclear power na hayagang tumatanggi sa hurisdiksyon nito?

Sa social media, ang tanong ay lalong tumitindi. Hindi dahil may kumpirmadong plano—kundi dahil sa kasaysayan. Hindi lingid sa kaalaman ng marami na minsan nang naglabas ang Russia ng sariling kaso laban sa mga opisyal ng ICC, bilang tugon sa mga hakbang ng hukuman laban sa kanila. Para sa mga tagasuporta ng Russia, ito ay lehitimong depensa. Para sa mga kritiko, ito ay pagbabanta sa pandaigdigang hustisya.

At sa gitna ng lahat ng ito, bakit tila laging bumabalik ang Pilipinas sa eksenang ito?

May mga nagsasabing ang kaso ng dating pangulo ng Pilipinas sa ICC ang nagsilbing mitsa upang muling magbanggaan ang mga pananaw sa soberanya. Ang tanong ng marami: kung ang isang bansang umalis na sa ICC ay patuloy pa ring hinahabol ng hukuman, ano ang magiging mensahe nito sa ibang bansa? At kung may mga bansang handang lumaban, hanggang saan ang kayang itaya ng ICC?

Ang larawan ay hindi simpleng collage. Isa itong paalala na ang hustisya at kapangyarihan ay bihirang magkasundo nang walang banggaan. Ang hukom ng ICC sa larawan—nakatingin diretso, walang emosyon—ay simbolo ng batas. Ang mga lider sa tabi niya—may bigat ang tingin, may kasaysayan ng pagtutol—ay simbolo ng pulitika. At sa pagitan ng dalawa, ang mundo ay nanonood, naghihintay kung alin ang mananaig.

May mga analyst na nagsasabing ang ideya ng “pagdukot” o “paghatol” sa mga hukom ng ICC ay higit na propaganda kaysa realidad. Ngunit sa larangan ng internasyonal na pulitika, ang propaganda mismo ay isang sandata. Ang pagpapakalat ng ganitong tanong ay sapat na upang yumanig ang kumpiyansa, maghasik ng takot, at magpabago ng kilos ng mga institusyon.

Hindi rin maikakaila na ang panahon ngayon ay panahon ng matitigas na pahayag. Ang diplomasya ay madalas napapalitan ng press release. Ang mga babala ay inilalabas sa social media. At ang mga larawang tulad nito ay nagiging mitsa ng mas malalaking diskusyon—hindi dahil may agarang aksyon, kundi dahil ipinapakita nito ang lalim ng hidwaan.

Sa Pilipinas, hati ang opinyon. May mga naniniwalang ang ICC ay dapat igalang, anuman ang mangyari. Mayroon ding nagsasabing tama lamang na tutulan ito kung pakiramdam ng isang bansa ay ginagamit ito laban sa kanila. At sa tuwing nababanggit ang Russia, may halo itong takot at paghanga—takot sa kapangyarihan nito, paghanga sa katapangan nitong tumindig laban sa Kanluran.

Kaya ang tanong ay nananatili, hindi bilang balita kundi bilang babala: Kung ang mga hukom ng ICC ay haharap sa tunay na panganib, handa ba ang mundo na ipagtanggol sila? At kung hindi, ano ang ibig sabihin nito para sa hinaharap ng internasyonal na hustisya?

Walang malinaw na sagot. Ngunit malinaw ang isang bagay: ang larawang ito ay hindi basta-basta lilipas. Isa itong paalala na sa likod ng mga suit, mikropono, at watawat, may mga desisyong maaaring magbago ng takbo ng kasaysayan. At habang patuloy ang katahimikan mula sa mga pangunahing aktor, ang mundo ay patuloy na magtatanong—hindi dahil gusto nitong maniwala, kundi dahil natatakot itong malaman kung ano ang susunod.

At marahil, iyon ang tunay na dahilan kung bakit ang tanong na ito ay patuloy na kumakalat: dahil sa panahong ito ng tensyon, ang pinakamapanganib ay hindi ang sagot—kundi ang posibilidad na ang tanong ay isang araw, hindi na lamang tanong.