Sa mundo ng pulitika, likas ang pagbabago ng damdamin ng publiko. May mga panahong ang palakpak ay malakas, ang tiwala ay buo, at ang pag-asa ay nangingibabaw. Ngunit may mga sandali ring sapat ang isang desisyon, isang pahayag, o isang hakbang upang mabago ang ihip ng hangin. Sa mga nagdaang araw, muling napatunayan ito nang umingay ang usapan sa social media at iba’t ibang talakayan tungkol sa isang kontrobersyal na ginawa ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. Ang dating tahimik at masugid na suporta ng ilang sektor ay napalitan ng hayagang pagkadismaya at galit.

Hindi maikakaila na ang kasalukuyang Pangulo ay pumasok sa puwesto na may dalang mabigat na kasaysayan at mataas na inaasahan. Para sa marami, ang kanyang pagkapanalo ay simbolo ng pagbabalik ng isang apelyido sa pinakamataas na posisyon ng bansa. Para sa iba naman, isa itong pagkakataon para sa bagong simula—isang administrasyong natuto sa mga aral ng nakaraan at handang maghatid ng mas maayos na pamamahala. Sa simula, ramdam ang malakas na suporta mula sa iba’t ibang grupo, kabilang ang mga masiglang tagapagtanggol sa online na espasyo na handang ipagtanggol ang bawat hakbang ng Pangulo.

Subalit tulad ng anumang pamahalaan, hindi lahat ng desisyon ay tinatanggap nang buong-buo. Ang kamakailang isyu na naging mitsa ng galit ng ilan ay nag-ugat sa isang hakbang na itinuturing nilang salungat sa ipinangakong direksyon. Bagama’t magkakaiba ang interpretasyon ng bawat panig, iisa ang malinaw: may mga tagasuporta na nakaramdam ng pagkabigla at tila napag-iwanan.

Sa social media, mabilis kumalat ang mga pahayag ng pagkadismaya. Ang mga salitang dati’y puno ng papuri ay napalitan ng mahahabang paliwanag kung bakit sila nasaktan o nadismaya. May ilan na nagsabing hindi nila inaasahan ang naturang hakbang mula sa isang lider na kanilang sinuportahan nang buong-buo. Para sa kanila, hindi lamang ito simpleng usapin ng polisiya; isa itong personal na usapin ng tiwala.

Mahalagang unawain ang pinanggagalingan ng ganitong damdamin. Sa pulitika ng Pilipinas, ang suporta ay kadalasang nakaugat hindi lamang sa plataporma kundi sa emosyon. Ang mga tagasuporta ay naglalaan ng oras, lakas, at paniniwala. Kapag naramdaman nilang may paglihis sa inaasahan, natural lamang na magkaroon ng matinding reaksiyon. Ang galit na ito ay hindi basta-basta sumulpot; ito ay bunga ng akumulasyon ng mga pangyayari, pahayag, at desisyon na unti-unting naglatag ng tanong sa isipan ng publiko.

Sa gitna ng kontrobersiya, may mga nagsisikap na ipaliwanag ang panig ng administrasyon. Ayon sa kanila, ang nasabing hakbang ay bahagi ng mas malawak na plano at hindi dapat tingnan sa hiwalay na konteksto. Binibigyang-diin nila na ang pamumuno ay hindi palaging popular, at may mga desisyong kailangang gawin kahit may tutol. Gayunpaman, ang ganitong paliwanag ay hindi sapat upang pahupain ang damdamin ng lahat.

Isa sa mga dahilan kung bakit mas matindi ang reaksiyon ay ang pakiramdam ng ilan na hindi sila narinig. Sa panahon ng kampanya, malakas ang mensahe ng pakikinig at pagkakaisa. Kaya naman, kapag may desisyong tila taliwas sa mga pangakong ito, mas masakit ang tama. Para sa mga tagasuportang ito, ang isyu ay hindi lamang kung tama o mali ang hakbang, kundi kung paano ito ipinaliwanag at kung sino ang isinama sa proseso ng pagdedesisyon.

Habang lumalalim ang diskusyon, lumalabas din ang mas malalaking tanong tungkol sa kalagayan ng demokrasya at partisipasyon ng mamamayan. Paano nga ba dapat makinig ang pamahalaan sa gitna ng magkakaibang pananaw? Hanggang saan ang responsibilidad ng isang lider na sundin ang sentimyento ng kanyang mga tagasuporta? At paano binabalanse ang pangmatagalang plano laban sa agarang damdamin ng publiko?

Sa mga panayam at talakayan, may ilang dating tagasuporta na hayagang nagsabing sila ay nadismaya ngunit hindi pa tuluyang sumusuko. Para sa kanila, mahalaga pa ring magbigay ng pagkakataon at magbantay. Ang kanilang galit ay hindi nangangahulugang tuluyang pagtalikod, kundi isang panawagan para sa mas malinaw na komunikasyon at mas inklusibong pamumuno.

Sa kabilang banda, may mga nananatiling matatag ang suporta. Para sa grupong ito, ang kasalukuyang isyu ay bahagi lamang ng masalimuot na mundo ng pamahalaan. Naniniwala silang hindi dapat husgahan ang isang administrasyon batay sa iisang desisyon lamang. Sa kanilang pananaw, mas mahalagang tingnan ang kabuuang direksyon at mga konkretong nagawa.

Ang banggaan ng mga pananaw na ito ang patuloy na nagpapainit sa diskusyon. Sa bawat araw, may bagong opinyon, bagong pagsusuri, at bagong emosyon. Ang social media ay nagsisilbing entablado kung saan malayang naipapahayag ang saloobin—minsan ay may respeto, minsan ay may sobrang init ng ulo. Sa ganitong kapaligiran, hamon para sa pamahalaan na panatilihin ang tiwala at kaayusan.

Hindi rin maikakaila ang papel ng impormasyon sa paghubog ng opinyon. Sa dami ng kumakalat na balita at komentaryo, nagiging mahirap para sa karaniwang mamamayan na tukuyin kung alin ang buo at alin ang kulang sa konteksto. Kaya naman, lalong nagiging mahalaga ang malinaw at tapat na komunikasyon mula sa mga nasa puwesto.

Sa mas malalim na antas, ang isyung ito ay sumasalamin sa mas malawak na hamon ng pamumuno sa makabagong panahon. Ang mga lider ngayon ay hindi lamang humaharap sa mga tradisyonal na hamon ng ekonomiya at seguridad, kundi pati na rin sa mabilis na pagbabago ng opinyon ng publiko na pinalalakas ng teknolohiya. Isang maling hakbang, at agad itong nagiging paksa ng pambansang diskusyon.

Para kay Pangulong Marcos, ang kasalukuyang sitwasyon ay isang paalala ng bigat ng responsibilidad na kanyang dala. Ang pamumuno ay hindi lamang tungkol sa paggawa ng desisyon, kundi sa kakayahang ipaliwanag, makinig, at umunawa. Ang galit ng ilang tagasuporta ay maaaring tingnan bilang banta, ngunit maaari rin itong maging pagkakataon—pagkakataon na ayusin ang komunikasyon, palakasin ang ugnayan, at patunayan na ang pamahalaan ay bukas sa kritisismo.

Sa huli, ang kwento ng galit at pagkadismaya ay hindi hiwalay sa kwento ng pag-asa. Ang mga taong naglalabas ng saloobin ay yaong may pakialam. Sila ang mga naniniwalang may mas mabuting direksyong maaaring tahakin ang bansa. Kung paano tutugunan ng pamahalaan ang kanilang mga tinig ang magtatakda kung ang galit na ito ay mauuwi sa mas malalim na lamat o sa mas matibay na pag-unawa.

Habang nagpapatuloy ang diskusyon, isang bagay ang malinaw: ang ugnayan ng lider at mamamayan ay buhay at patuloy na hinuhubog ng bawat hakbang. Sa isang demokrasya, ang galit, pagkadismaya, at kritisismo ay bahagi ng proseso. Ang hamon ay kung paano ito gagawing daan patungo sa mas bukas, mas tapat, at mas makabuluhang pamumuno para sa lahat.