Sa gitna ng dumarating na kapaskuhan, tila hindi pa rin humuhupa ang tensyon sa pulitika sa Pilipinas. Sa halip na purong kagalakan, ang mga balita ay binalot ng kontrobersya, palitan ng banat, at mga katanungang bumabagabag sa isipan ng bawat matalinong Pilipino. Ang kamakailang mga kaganapan ay nagpapakita ng isang malalim na lamat sa loob ng administrasyon, kung saan ang mga dati’y magkakampi ay tila nagkakagatan na dahil sa pondo at kapangyarihan.

Ang “Scripted” na Pagbati at ang Realidad ng Bansa
Nagsimula ang lahat sa isang Christmas greeting ni Vice President Sara Duterte na naghatid ng mensahe ng pananampalataya at pag-asa. Binigyang-diin ng Bise Presidente na ang Pasko ay magiging mas makabuluhan kung ibabahagi ang mga biyaya sa mga nahihirapan, ulila, at biktima ng sakuna. Gayunpaman, kaibahan ang ipinamalas ng isang video mula sa Malacañang na umani ng kaliwa’t kanang pambabatikos.

Sa nasabing video, tila pilit at “scripted” ang naging pag-uusap tungkol sa mga personal na isyu tulad ng kawalan ng apo at kung ilang pirasong shanghai ang dapat kainin sa Noche Buena. Maraming netizen ang napailing—sa gitna ng sadsad na ekonomiya, laganap na krimen, at talamak na smuggling, tila malayo sa realidad ang inaatupag ng mga nasa itaas. Ang mataas na kalidad ng audio at video na ginamit sa nasabing pagbati ay naging kabaligtaran ng mababang kalidad ng serbisyong nararamdaman ng mga ordinaryong Pilipino.

Ang Misteryosong Pagkapayat nina Romualdez at Zaldy Co
Isang malaking usap-usapan din ang kapansin-pansing pagpayat nina Speaker Martin Romualdez at House Appropriations Chairperson Zaldy Co. Ayon sa mga political vlogger at kritiko, hindi ito bunga ng simpleng diet o ehersisyo kundi epekto ng matinding stress. Sa kabila ng kanilang mga posisyon, tila mabigat ang pasan nilang krus matapos mabawasan ang kontrol sa “pork barrel” o ang mga insertion sa flood control projects.

Binanggit sa mga talakayan na ang “less pork” ay nangangahulugan ng “less carbs” para sa mga opisyal na ito. Ang pagkawala ng mga nakasanayang pondo na isinisingit sa mga proyekto ng gobyerno ay nagdulot ng labo-labo sa loob ng House of Representatives at maging sa Malacañang. Ito ay isang malinaw na indikasyon na kapag ang pinag-uusapan na ay ang hatian sa yaman ng bansa, walang permanenteng magkakaibigan.

Ang Listahan ni Cabral at ang Isyu ng Transparency
Ang mas lalong nagpainit sa sitwasyon ay ang pagkamatay ni Undersecretary Maria Catalina Cabral. Bago ang kanyang pagpanaw, si Cabral ang humahawak ng listahan ng mga “insertions” sa flood control projects—isang dokumentong naglalaman ng mga pangalan ng mga mambabatas mula sa Kamara hanggang Senado, at maging mga opisyal sa executive branch na may kinalaman sa mga anomalya.

Ayon kay Attorney Trixy Cruz Angeles, ang listahang ito ay may napakataas na “evidentiary value.” Kung ito ay opisyal na dokumento ng DPWH, dapat itong ilabas sa publiko bilang bahagi ng transparency. Gayunpaman, tila may pag-aalinlangan ang gobyerno na isapubliko ito. Marami ang nagtatanong: Sino ang pinoprotektahan? Bakit tila tumitigil ang imbestigasyon bago pa man umabot sa mga pinakamataas na opisyal?

Ang pag-aatubili ng Department of Justice (DOJ) at ng Office of the Ombudsman na ilabas ang buong katotohanan ay nagdudulot ng hinala sa publiko na may nagaganap na “cover-up.” Sinasabing ang mga guilty ay kasalukuyan nang nagtatago ng kanilang mga ebidensya at “ill-gotten wealth” habang binibigyan sila ng panahon ng mabagal na proseso ng gobyerno.

Spekulasyon vs. Katotohanan: Ang Basement ni Zaldy Co
Hindi rin nakaligtas sa kritisismo si Secretary Jonvic Remulla matapos itong maglabas ng spekulasyon tungkol sa paghuhukay ng basement sa bahay ni Zaldy Co. Ayon kay Remulla, ang nasabing basement ay maaaring gamiting imbakan ng cash. Binatikos ito ng mga eksperto sa komunikasyon bilang isang “unbecoming” na galaw para sa isang kalihim. Ang paglalabas ng mga hula sa halip na mga napatunayang katotohanan ay tila isang paraan lamang upang “i-rile up” o galitin ang publiko laban sa isang tao habang hindi pa naman ito napatutunayan sa hukuman.

Ang ganitong uri ng “media operations” ay madalas na ginagamit upang lituhin ang sambayanan. Sa pamamagitan ng pag-overload sa publiko ng samu’t saring impormasyon at balita, ang layunin ay gawing “jaded” o pagod ang mga tao hanggang sa mawalan na sila ng pakialam sa tunay na isyu ng korapsyon.

Ang Panawagan para sa Pagbabago
Sa kabila ng lahat ng ito, nananatiling matalino ang publikong Pilipino. Gaya ng sinabi ng ilang dalubhasa, hindi dapat i-assume na “bobo” ang mga tao. May mga eksperto na handang magpaliwanag at maghimay ng mga kasinungalingan ng gobyerno. Ang hamon ngayon ay ang panatilihin ang idealismo at huwag hayaang lamunin ng sistema.

Ang pagbabagong-anyo ng mga pulitiko, ang mga misteryosong listahan, at ang mga pilit na pagbati sa telebisyon ay mga paalala na sa 2028, ang taong bayan ang huling huhusga. Ang bawat binitawang salita nina VP Sara Duterte at ang bawat ebidensyang lumalabas ay magsisilbing gabay para sa isang mas matatag na bukas.

Sa huli, ang tunay na diwa ng Pasko ay ang katotohanan at katarungan. Habang ang bansa ay naghihintay ng kaliwanagan sa mga isyung ito, ang bawat pamilyang Pilipino ay nawa’y manatiling mapagmatyag at hindi basta-basta magpapalinlang sa mga mabulaklak na script ng mga nasa kapangyarihan.