Sa mundo ng social media at pulitika sa Pilipinas, hindi na bago ang bangayan. Ngunit nitong mga nakaraang araw, tila mas umiinit ang tensyon sa pagitan ng mga dating magkakampi na ngayon ay mortal na magkatunggali—ang mga tagasuporta ni Pangulong Bongbong Marcos (PBBM) at ang mga die-hard Duterte supporters (DDS), partikular na ang mga maiingay na vlogger.

Isang nagbabagang video ang kumakalat ngayon na nagsisilbing “resbak” o ganting-salakay ng kampo ni PBBM laban sa mga walang humpay na batikos ni Banat By at ng kanyang grupo. Ang video ay hindi lamang basta pagtatanggol; ito ay isang de-kalibreng “reality check” na naglalantad sa umano’y hipokrisya, bayarang operasyon, at manipuladong survey na pilit ipinapakain sa publiko.

Ang Hamon: “Negative 3” at Walang Nakulong?
Nagsimula ang gulo nang magpakawala ng maaanghang na salita si Banat By, isa sa mga kilalang vlogger na kritiko ng kasalukuyang administrasyon. Ayon kay Banat By, “Animal ka Bongbong,” kasabay ng pagbibigay ng rating na “negative 3” sa Pangulo. Ang kanyang pangunahing reklamo? Walang malaking isdang nakulong o naparusahan dahil sa korapsyon bago sumapit ang Pasko.

Para sa maraming nakikinig, tila valid ang punto. Sino ba naman ang ayaw ng hustisya? Ngunit dito pumasok ang matapang na sagot ng tagapagsalita sa viral video.

“Bakit ngayon lang kayo naghahanap ng nakulong?” ito ang retorikal na tanong na bumabasag sa argumento ng mga kritiko.

Ipinaalala ng speaker ang track record ng nakaraang administrasyon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte. Sa loob ng anim na taon, mayroon bang malaking pangalan na nakulong dahil sa katiwalian? Ang sagot ng speaker ay isang mariing “Wala.”

Sa katunayan, binaligtad pa niya ang sitwasyon. Sa halip na makulong, ang mga dating akusado ng plunder at korapsyon tulad nina dating Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo at dating Senador Jinggoy Estrada ay pinalaya pa sa ilalim ng termino ni Duterte.

“Noong panahon ni Digong, pinalaya pa nga,” diin ng speaker. Ito ay isang direktang pagsupalpal sa moral ascendancy na pilit ipinapakita ng mga DDS vlogger ngayon. Tila ba nagkaroon ng “selective amnesia” ang mga kritiko at nakalimutan nilang sa ilalim ng kanilang idolo, ang anti-corruption fund na bilyon-bilyon ang halaga ay nagresulta sa zero big-time convictions.

“Magkakakilala Tayo”: Ang Isyu ng Bayarang Vlogger
Isa sa pinakamabigat na rebelasyon sa video ay ang personal na pagkakakilala ng speaker sa mga taong kanyang binabatikos. Hindi ito simpleng hulaan; ito ay “insider knowledge.”

Diretsahang tinawag ng speaker na “bayarang vlogger” si Banat By at ang mga kasamahan nito. Binanggit pa na ang ilan sa kanila ay nasa Japan, nagpapakasarap at tumatanggap ng malaking sahod o bonus kapalit ng pag-iingay sa social media.

“Magkakakilala tayo,” ang makahulugang pahayag ng speaker. Binanggit niya ang mga pangalan tulad nina Coach Uli, Nino Barsaga, Dada, Sconian vloggers, May Bigote, Bisdak, at Models Manila. Ayon sa kanya, minsan na silang nagkasama sa mga meeting, kaya’t alam niya ang galawan, ang script, at ang motibo sa likod ng bawat video na inilalabas ng mga ito.

Ito ay nagbubukas ng isang nakababahalang realidad sa ating digital landscape: na ang “opinyon” na ating napapanood ay hindi laging galing sa prinsipyo, kundi galing sa bulsa ng mga financier. Ang galit ni Banat By ay maaaring hindi dahil sa malasakit sa bayan, kundi dahil ito ang “trabaho” na kailangang gampanan para sa payday.

Ang “Luto” sa Survey: SWS, Octa, at ang Hamon ng Transparency
Hindi kumpleto ang pulitika kung walang usapan ng survey. Kamakailan, lumabas ang mga survey na nagpapakita ng pagbaba ng rating ni PBBM at ang pananatiling mataas ng rating ni Vice President Sara Duterte.

Ngunit para sa defender ni PBBM, ang mga numerong ito ay “walang kwenta” at “bayad.”

Ginamit niyang halimbawa ang nangyari kay Senator Bong Go noong nakaraang midterm election. Mataas sa survey, pero ano ang realidad? Ang argumento dito ay simple: Ang survey firms ay negosyo. At sa negosyo, kung sino ang nagbabayad, siya ang bida.

“Bayad naman ni Sarah ‘yan,” ang walang takot na akusasyon ng speaker. Para sa kanya, ang mga survey na ito ay instrumento ng “mind conditioning”—isang paraan para papaniwalain ang tao na malakas pa rin ang mga Duterte, kahit na ang tunay na sentimyento sa baba ay nagbabago na.

Dito ipinanganak ang isang matinding hamon.

Hinamon ng speaker ang mga higante ng survey—Social Weather Stations (SWS), Octa Research—pati na rin ang mga malalaking media networks tulad ng ABS-CBN, GMA, at TV5.

“Magsagawa kayo ng LIVE at TRANSPARENT na survey,” aniya.

Ang hamon ay espesipiko: Pumunta kayo sa mga mataong lugar sa Luzon. Pumunta kayo sa Cavite, sa Batangas, sa Laguna, sa Quezon City, at sa Maynila. Tanungin ninyo ang mga estudyante, ang mga tindera sa palengke, at ang mga ordinaryong manggagawa. At ang pinaka-importante: I-video ninyo nang live.

Bakit kailangan live? Upang walang dayaan. Upang makita ng publiko ang tunay na reaksyon ng tao kapag binanggit ang pangalang “Duterte” at “Marcos.” Naniniwala ang speaker na sa ganitong paraan lamang mapapatunayan kung totoo ang datos na inilalabas ng mga survey firms.

“Utot Niyo Blue”: Ang Sentimyento ng Luzon
Bakit ganoon na lamang ang kumpiyansa ng speaker na matatalo si Sara Duterte sa isang live survey sa Luzon?

Ang sagot ay nag-uugat sa isang kontrobersyal na pahayag ni VP Sara noon kung saan tinawag niyang “plastic” ang mga taga-Maynila.

“Walang pipili kay Sarah ‘pag Maynila,” giit ng speaker. “Pagkatapos sabihin ni Sarah na ang mga taga Maynila plastic, do you think pipiliin nila si Sarah? Utot ha? Utot ninyo blue.”

Ang katagang “Utot niyo blue” ay naging simbolo ng pagtanggi sa naratibong pilit ipinipilit ng mga DDS. Ito ay salitang kanto na puno ng diin, nagsasabing “hindi kami naniniwala sa inyo.”

Ayon sa speaker, ang 3% na pagbaba sa rating ni Marcos ay hindi kawalan, lalo na kung ikukumpara sa inaasahan niyang pagbagsak ng suporta kay Sara sa Luzon. Naniniwala siya na ang mga Tagalog, mga Kabitenyo, at mga Batangueño ay hindi nakakalimot sa insulto, at “isusuka” nila ang sinumang pulitiko na minamaliit sila.

Konklusyon: Panawagan sa Mapanuring Pag-iisip
Ang video na ito ay higit pa sa simpleng sagutan ng magkabilang kampo. Ito ay isang paalala sa publiko na maging mapanuri.

Sa panahon na nagkalat ang mga “bayarang vlogger” at mga survey na kaduda-duda ang resulta, responsibilidad ng bawat Pilipino na kilatisin ang impormasyon. Huwag basta maniwala sa sigaw ng galit ng isang vlogger na nasa Japan. Huwag basta maniwala sa graph na inilabas ng isang research firm nang hindi nagtatanong kung paano at saan ito nakuha.

Ang hamon ng live survey ay nananatiling nakabitin. Kakagat kaya ang SWS, Octa, o ang kampo ni Banat By? O mananatili na lang sila sa dilim ng kanilang mga studio at opisina, naglalabas ng mga numerong ayon sa speaker ay “luto”?

Habang papalapit ang susunod na eleksyon, asahan natin na mas titindi pa ang ganitong mga banatan. Ngunit sa huli, ang tunay na survey ay hindi sa papel, kundi sa puso at isip ng bawat Pilipinong bumuboto.

Manatiling nakatutok. Ang labanang ito ay simula pa lamang.