Ang Lihim ng Sampagita sa Verde Luise

Umubulong ang umaga sa Maynila na parang laging nagmamadali. Busina, yabag, tawanan ng mga nagmamadaling empleyado, at amoy ng pandesal na nakikipagsiksikan sa usok ng tambutso.

Sa gilid ng kalsada, ilang hakbang lang mula sa makintab na glass doors ng hotel Verde Luise, nakatayo si Mikaela “Mikay” Lontok. 12 anyos. Nakapulupot ang lumang cardigan sa payat na balikat. Kahit hindi naman malamig, sa palad niya hawak ang maliit na tali ng sampagita. Puting bulaklak na napakabango pero mabilis malanta kung hindi mo iingatan.

“Dalawang piraso lang ha, Mikay. Baka may magalit na naman,” paalala ni Kuya Nestor, security guard sa gate. Malapad ang balikat nito, pero malumanay ang boses kapag si Mikay ang kausap.

Ngumiti si Mikay, pilit na malakas ang loob. “Opo, Kuya. Dito lang po ako sa may poste. Hindi po ako lalapit sa pinto.”

“Good. Basta kapag may lumapit na manager, tumakbo kaagad sa likod ng guardhouse. Huwag kang makipagtalo.”

“Opo.” Tumango siya tapos huminga nang malalim. Sa bawat hinga, parang pinapaalala ng katawan niya na gutom na siya. Pero mas gutom ang pangangailangan sa bahay.

Sa kabilang side ng driveway, sumenyas si Mang Rudel, valet driver ng hotel. Marunong makipagbiruan at minsan nagbibigay ng barya kapag may sobra.

“Mikay, tingnan mo, oh! May mga naka-barong. Mukhang may seminar na naman. Diyan ka sa gilid, baka may bumili.”

“Salamat po, Mang Rudel,” sagot niya. Tumingala at sinundan ng mata ang mga bisitang nakaayos. May ilan na hawak ang lanyard. May ilan na naka-heel na parang hindi napapagod. May tumingin sa kanya. May ngumiti, pero karamihan, dumaan lang.

Si Mikay, sanay na. Sa unang tingin, akala mo maliit lang ang problema niya—bata lang na nagtitinda. Pero sa totoo, bawat tali ng sampagita ay katumbas ng pirasong buhay ng lola niyang si Lola Puring, na hirap na hirap huminga tuwing gabi….Ang buong kwento!⬇️ Sa lumang bahay nila sa looban ng San Isidro, may tunog ng ubo na parang sirang makina. Paulit-ulit, nakakapanginig, nakakatakot. Kaya kahit mabigat ang paa, lumalaban siya.

“Bili na po. Sampagita po. Pang-swerte,” mahina niyang tawag sa isang babaeng nakasuot ng beige blazer. Pero ang babae, dumiretso lang sa pinto na parang hindi siya narinig.

Napatingin si Mikay sa makintab na hotel entrance. Ang Verde Luise—parang ibang mundo. Malinis ang tiles, mabango ang hangin. May music sa loob na parang laging may kasal o may pa-welcome. Sa labas, pawis, ingay, at tiis.

Nang may sumulpot na lalaking may dalang malalaking kahon mula sa motorsiklo, nakilala niya agad.

“Kuya Elmo,” bati ni Mikay. Lumapit nang konti sa rider na naghihila ng trolly.

“Uy, Mikay,” si Kuya Elmo Taruc, delivery rider. Pawisan, may helmet na may gasgas. “’Di ka pa kumakain? Kita ko mata mo, parang antok na naman.”

“Okay lang po!” sagot ni Mikay. Pero suminghot siya dahil may amoy ng chicken pastel mula sa paper bag ni Kuya Elmo.

Napangiti si Kuya Elmo at kinuha ang maliit na supot. “Hati tayo. Saglit lang. Pero kunwari binili mo ha, para hindi masabi na nagbibigay ako lagi.”

“Kuya, baka wala na kayong lunch?” Kumurap si Mikay, nahihiya.

“Meron pa. Saka may utang ako sa langit. Bayad ko na ‘to.” Tinulak ni Kuya Elmo ang supot sa kamay niya. “O, kain, tapos benta ulit. Kaya mo ‘yan.”

Tahimik na ngumiti si Mikay saka umupo sandali sa mababang pader malapit sa halaman. Kumain siya nang dahan-dahan. Parang ayaw niyang maubos agad.

Sa loob ng hotel, may nakasilip sa glass. Si Tess Alonso, front desk trainee, naka-pony tail at may name tag na medyo maluwag. Nakita ni Mikay ang pagngiti ni Tess at ang maliit nitong pag-wave—parang lihim na, ‘Kaya mo ‘yan.’ Minsan, si Tess ang nagpapalusot ng tinapay kapag walang benta si Mikay. Hindi malaki, pero sapat para hindi sumakit ang sikmura.

Pagkatapos kumain, tumayo si Mikay at inayos ang mga sampagita. “Bili na po kayo. Sampagita po.” Mas buo na ang boses, mas may lakas.

May dalawang lalaking lumapit, mga driver ng bisita. “Magkano?” tanong ng isa. Mukhang nagmamadali.

“$20$ isa,” sagot ni Mikay. Mabilis na inabot ang pinakamabango.

Kinuha ng lalaki. Nagbigay ng barya. “Sige, isa. Pampabango sa kotse.”

“Salamat po!” Kumintab ang mata ni Mikay. Hindi dahil sa tuwa lang, dahil sa pag-asa.

Habang lumilipas ang oras, paunti-unti ang benta. May isang matandang babae na bumaba sa sasakyan. Nakasuot ng pearl earrings. Mabango kahit malayo pa. Tumigil ito sandali at tiningnan si Mikay.

“Anak, ikaw ba ‘yung laging nandito?” tanong ng babae.

“Opo,” sagot ni Mikay, magalang. “Panggamot lang po ni Lola.”

Umayos ang mukha ng babae. Parang may naalala. “Lola mo? Humina ang boses. Anong pangalan?”

“Puring po. Lola Puring,” sagot ni Mikay.

May saglit na pagkislap sa mata ng babae—hindi takot, hindi galit, kundi parang pagkagulat na mabilis itinago.

“Ah, sige, bili ako.” Kinuha nito ang tatlong tali at nagbigay ng mas malaking pera.

“Ma’am, sobra po!” Gulat na gulat si Mikay.

“Keep it,” sabi ng babae, tapos mabilis na pumasok sa hotel na parang ayaw nang magtagal.

Napatitig si Mikay sa hawak niyang pera. Ramdam niyang may kakaiba sa tingin ng babae, pero hindi niya alam kung ano.

Bago pa siya makapag-isip, lumapit si Kuya Nestor. Medyo seryoso ang mukha. “Mikay,” bulong nito. “May bagong memo daw. Mas higpitan ang paligid. Dami kasing VIP na darating sa mga susunod na araw.”

“Ah, okay po!” Sagot ni Mikay. Pero bumigat ang dibdib niya. Kapag humigpit, kaunti ang benta. Kapag kaunti ang benta, kulang ang gamot. Kapag kulang ang gamot, uubo nang uubo si Lola Puring hanggang sa hindi na makahinga.

Sa hapon, dumating si Celia Lontok, Nanay niya, galing sa labandera work. Basang-basa ang palad, may amoy ng sabon at pagod. Pumasok siya sa pagitan ng mga kotse, iniwasan ang tingin ng mga guard na kilala siya. Parang ayaw niyang magpahalata.

“Mikay,” tawag ni Celia, hinaplos ang buhok ng anak. “Kumusta benta?”

Inabot ni Mikay ang ilang barya at dalawang folded na bill. “Ito po. May bumili. May isang Ma’am, ang laki ng bigay.”

Napahinga si Celia nang malalim, pero hindi siya ngumiti. Sa halip, napatingin siya sa hotel—sa signage, sa pinto, sa loob—na parang nanunumbat. Parang may sugat na biglang kumirot.

“Ma, okay ka lang?” tanong ni Mikay.

Umiling si Celia at pinilit ngumiti. “Oo, pagod lang. Tara na. Uuwi tayo. Baka naghanap na si Lola.”

Habang naglalakad sila palabas, naramdaman ni Mikay ang bigat ng kamay ng Nanay niya. Hindi dahil sa hawak, kundi dahil sa takot na hindi sinasabi.

Pagdating sa bahay, nadatnan nila si Lola Puring na nakahiga. Nakaupo nang bahagya dahil hindi makahinga kapag nakahiga nang diretso. Maputla ang labi pero pilit pa ring ngumingiti.

“Mikay, kumita ba?” tanong ni Lola. Pakulos.

Lumapit si Mikay at hinawakan ang kamay nito. “Opo, Lola. Bukas po mas marami pa. Bibili pa ako ng sampagita.”

Suminghot si Celia at tumalikod sandali, parang may nilulunok na luha. “Ma, bukas ipa-check kita ulit. Kailangan nating sundin ‘yung reseta.”

“Reseta?” mahinang ulit ni Lola Puring. “Magkano na naman?”

Hindi nakasagot si Celia. Si Mikay ang nagsalita, mabilis, parang panata. “Kakayanin po natin, La. Kailangan lang makabenta pa ako.”

Sa gabing iyon, habang natutulog si Lola Puring sa putol-putol na hininga, nakaupo si Mikay sa tabi ng bintana. Hawak ang maliit na sobre na pinaglalagyan nila ng ipon. Tinitigan niya ang pera saka ang madilim na langit. Sa isip niya, may isang ideyang unti-unting nabubuo.

Isang beses lang na hakbang. Kung sa labas maliit ang benta, paano kung sa loob, sa lobby kung saan maraming tao, maraming bisita, maraming pera. Alam niyang bawal, alam niyang delikado, pero alam din niyang may hangganan ang oras ng lola niya.

Kinabukasan, bago pa sumikat ang araw, tumayo si Mikay. Kinuha ang mga sampagita at bumulong sa sarili na parang dasal. “Isang beses lang, para kay Lola.”

At sa puso niyang nanginginig, nagpasya siya. Susubukan niyang lumapit sa pintuan ng hotel Verde Luise. Kahit isang hakbang lang papasok.

Pagmulat ni Mikay kinabukasan, mabigat pa rin ang hangin sa loob ng bahay. Hindi dahil sa panahon, kundi dahil sa ubo ni Lola Puring na parang may humihigop ng lakas sa bawat hinga. Tahimik siyang kumilos para hindi magising ang lola. Kulang pa rin ang ipon. Kulang na kulang.

Nang makarating sa hotel, nandoon si Kuya Nestor sa gate. Nakataas ang kilay nang makita siyang papalapit. “Mikay, dito ka lang ha?”

“Opo, Kuya,” mabilis na sagot ni Mikay. Ngumiti para hindi mahalata ang kaba.

Sa gilid ng driveway, nakita niya si Mang Rudel. Sumenyas ito. “Uy, Mikay, ingat ngayon. Ramdam ko may bagong tao sa loob. ‘Yung manager na si Marisa. Masama timpla niyan kapag event days.”

“Alam ko po,” sagot ni Mikay. Pero tumunog ang lalamunan niya sa tuyong takot.

Sa loob ng glass doors, nasilip niya si Tess Alonso sa front desk. Nagtagpo ang mata nila. Nag-wave si Tess, pero nang mapansin ang pagtingin ni Mikay sa pinto, biglang napababa ang kamay nito at napailing nang banayad. Huwag! ang sabi ng mata niya.

Pero si Mikay, umahon na ang desisyon mula sa sikmura at dibdib.

Pumasok siya sa lilim ng pinto—isang hakbang lang. Tapos isa pa.

Ang lamig ng aircon ang unang tumama sa balat niya. Parang may yumakap na hindi kanya. Sa loob, ang sahig kumikislap na parang salamin at may amoy ng mamahaling pabango na humahalo sa amoy ng kape. Naramdaman niyang biglang naging maliit siya. Mas maliit pa sa dati.

“Bili na po kayo. Sampagita po. Pang-swerte,” mahina niyang sabi.

Nilapitan ang isang babae na may lanyard at may hawak na folder. Tumigil ang babae, napatingin sa kanya. “Ay, ang cute. Magkano?”

“$20$ po, Ma’am.”

“Isa nga.” Kinuha ng babae ang sampagita. “Pang-swerte ko sa talk ko mamaya.” Ngumiti ito at nagbayad.

Lumiit ang kaba ni Mikay nang kaunti. Sumunod siyang lumapit sa dalawang lalaki na halatang conference attendees. “Sir, Sampagita po?”

Isa sa kanila, tumingin lang at nag-waving motion na parang nagtataboy ng langaw. “No, no.” Pero ‘yung isa, napatingin sa kanya. Umukot ng barya. “Sige, isa. Para kay Mama.”

“Salamat po,” sagot ni Mikay. Mabilis na yumuko. Isang minuto pa lang siya sa lobby, pero parang isang oras na.

Naramdaman niyang tumitingin na ang mga tao. May ilan na ngumiti. May isang batang may Yaya na humawak sa sampagita niya at hinaplos ang bulaklak. “Ang bango,” sabi ng bata.

“Bango po ‘yan,” sagot ni Mikay. Ngumiti rin sa bata.

Nang biglang narinig niya ang mabilis na tik-tik ng heel sa sahig. Parang tunog ng babala.

“Excuse me!”

Napatigin si Mikay. Sa harap niya, isang babae na matangkad, maputi ang kutis, naka-slick na suit at may mata na parang laging naghahanap ng mali. Nakakabit sa dibdib ang ID: Marisa Vale, Operations Manager.

“Anong ginagawa mo dito?” Malamig na tanong ni Marisa. Hindi man lang bumaba ang tingin sa sampagita, sa halip sa mukha ni Mikay na parang duming nakita sa floor.

“Ma’am, nagtitinda lang po ako. Sandali lang po.” Nanginginig ang boses ni Mikay pero pinilit niyang tumayo nang tuwid. “Kailangan ko lang po kasi…”

“Hindi ko kailangan ng dahilan!” Tumaas ang boses ni Marisa. “Bawal ang vending dito. This is a hotel, not a marketplace!”

Napatingin ang ilang tao. Parang nagbukas ang mundo para panoorin siyang lumiit.

Sa front desk, nakita ni Mikay si Tess. Namutla ito at napakagat sa labi.

“Ma’am Marisa,” mahinang tawag ni Tess. Lumabas nang bahagya sa likod ng desk.

“Miss Alonso!” Pumutol si Marisa. Tumalim ang tingin. “You’re here to do your job, not to adopt street vendors. Do you want to lose your training slot?”

Namutla si Tess lalo at napaatras. “Pasensya na po.”

Lumingon si Marisa kay Mikay ulit. “Out now!”

“Ma’am, sandali lang po talaga. Panggamot lang po ni Lola ko,” pilit na paliwanag ni Mikay. Narinig niya ang sarili niyang boses na nanginginig parang batang humihingi ng permiso para mabuhay.

Ngumisi si Marisa pero walang saya. “That’s not my problem. Leave.”

Bago pa makapagsalita ulit si Mikay, may dumating na bellboy na may dalang luggage cart. Si Berto “Bing” Paredes. Nagulat siya nang makita ang bata.

“Ma’am Marisa,” umimik si Berto. Halatang hindi alam ang gagawin.

“Tulungan mo siyang lumabas,” utos ni Marisa na parang nagsasalita sa kagamitan. “At kung makita ko ulit ‘yan dito, I’ll report you too.”

Nanlaki ang mata ni Berto. “Opo, Ma’am.”

Lumapit si Berto kay Mikay at yumuko para bumaba ang boses. “Ate, este, Mikay, tara na. Please.”

Alam niyang wala siyang laban. Nararamdaman niyang tumitingin na ang mga tao, at mas masakit ang hiya kapag nararamdaman mong wala kang karapatan sa sahig na kinatatayuan mo.

Hinawakan ni Berto ang gilid ng bayong niya. Hindi marahas pero matatag. “Sige na. Ako na bahala sa iyo sa labas. Labas muna.”

Habang papalabas sila, sumunod si Marisa. Parang gustong siguraduhin na mawawala ang istorbo.

Sa tabi ng elevator, may corridor na may framed photos, mga lumang events ng hotel. Sa isang frame, may larawan ng isang batang lalaki na naka-barong, katabi ang matatandang may-ari noon. Nakangiti habang may hawak na gunting. Napatingin si Mikay. Sandali lang, pero parang may kumurot sa tiyan niya. ‘Yung batang nasa litrato, may panga at mata na parang pamilyar.

“Bakit ka nakatitig?” Singhal ni Marisa.

“Wala po,” mabilis na sagot ni Mikay. Ibinaba ang tingin.

Paglabas sa pinto, bumalik ang init ng araw. Parang sampal na mas pamilyar.

Sa labas, nakatingin si Kuya Nestor. Halatang nabahala. “Anong ginawa mo?” bulong ni Kuya Nestor kay Mikay, pero hindi galit. Takot.

“Nagbenta lang po,” sagot ni Mikay, nanlalambot ang tuhod.

Sumingit si Marisa, nakapamewang. “Guard! Make sure she doesn’t enter again. We have standards!”

“Opo, Ma’am,” sagot ni Kuya Nestor, pero halatang pigil ang inis.

Nang umalis si Marisa pabalik sa loob, yumuko siya kay Mikay. “Sabi ko sa ‘yo, dito ka lang, eh.”

“Pasensya na,” mahina niyang sabi. “Kailangan ko lang po kasi.”

Tumango si Kuya Nestor, huminga nang malalim. “Alam ko, pero delikado. Hindi lahat may puso.”

Sa gilid, mabilis lumapit si Tess. Lumabas sandali na parang may tinatakasan sa loob. Tumingin siya sa paligid tapos inilagay sa kamay ni Mikay ang maliit na plastic na may tinapay at isang sachet.

“Mikay,” bulong ni Tess. “Sorry, hindi ko kaya.”

“Okay lang po,” sagot ni Mikay, pinipigilan ang luha. “Salamat po sa tinapay.”

“Huwag ka nang pumasok ulit,” pakiusap ni Tess. Nanginginig ang boses. “Si Ma’am Marisa, iba ‘yun. Kapag na-mark ka niya, sasadyain ka.”

Bago pa makasagot si Mikay, may biglang lumapit si Berto. Mukhang kinakabahan. Tumayo siya sa tabi ni Mikay at kunwaring nag-aayos ng luggage cart sa labas.

“Mikay,” bulong ni Berto. Halos hindi gumagalaw ang labi. “May mga CCTV diyan sa lobby. Kapag bumalik ka, kita kaagad. Pero may side entrance sa may delivery area.” Nag-aalangan siya. “Huwag mo lang gagamitin, ha? Sinasabi ko lang para alam mo kung saan hindi ka dapat dadaan.”

Napatingin si Mikay sa kanya. Nalito. “Bakit mo po sinasabi?”

Napakamot si Berto. Umiwas ng tingin. “Kasi… minsan, unfair. Pero wala akong lakas para labanan si Ma’am Marisa. Pasensya na.”

Hindi na nakapagsalita si Mikay. Hawak niya ang bayong, hawak ang tinapay, hawak ang natitirang sampagita. Pero ang pinakamabigat, ‘yung hiya na parang naging batik sa balat.

Pag-uwi niya sa bahay, ipinakita niya kay Celia ang kinita. Mas kaunti kaysa kahapon dahil napatigil ang lakad niya.

“Bakit parang namumugto mata mo?” tanong ni Celia.

Umiling si Mikay. “Wala po. Napuwing lang.”

Pero sa gabi, habang naririnig niya ang ubo ni Lola Puring, bumalik sa isip ni Mikay ang kintab ng sahig. Ang lamig ng aircon at ang litrato sa corridor—’yung batang lalaki na may bahagi ng mukha na parang kanya. At doon, sa pagitan ng takot at pangangailangan, may naipong tanong sa dibdib niya, “Bakit parang may koneksyon ako sa hotel na ‘to?”

Kinabukasan, kailangan na naman niyang magbenta. Pero ngayon, may bago na siyang alam. Sa loob ng Verde Luise, may mga taong mabait at may taong kayang durugin ang isang bata nang hindi man lang nanginginig ang boses.

“Ma,” mahina niyang tawag habang inaayos ni Celia ang lumang plastic envelope ng reseta. “Kailan po tayo babalik sa ospital?”

“Bukas sana. Pero kung wala pa tayong pambili ng gamot, kahit check-up lang muna,” sagot ni Celia. Nakita ni Mikay ang pilit na tapang sa mata ng Nanay niya.

“Ako na po,” sabi ni Mikay, mabilis. “Magbebenta po ako ulit bukas. Sa labas lang, Ma. Hindi na po ako papasok.”

Tumango si Celia. “Oo, basta mag-iingat ka at huwag kang makikipagtalo. Hayaan mo silang mataas ang tingin sa sarili kahit mali.”

Kinabukasan, mas maaga pa sa dati. Nasa tapat na si Mikay ng hotel. Kakaiba ang araw—hindi lang dahil sa init. May mga tent sa driveway, may karatulang ‘Welcome Delegates’, at may mga staff na naglalahad nang mas mabilis, mas maingay, mas tensyonado.

Sa gate, sinenyasan siya ni Kuya Nestor na lumapit. “Mikay, dito ka lang sa gilid ha. Mas mahigpit ngayon. May utos na.”

“Kanino pong utos?” tanong ni Mikay.

“Kay Marisa. Sabi niya, bawal na bawal kang lumapit sa driveway. Diyan ka sa may poste lang, malayo sa entrance.”

“Kuya, paano po ako makakabenta kung sobrang layo?”

“Alam ko,” bulong ni Kuya Nestor, halatang nahihirapan. “Pero gusto ko lang sabihin sa iyo para hindi ka mapahamak. May mga bagong guard pa na hindi ka kilala at mas susunod sila.”

Sa tabi, nakita niya si Mang Rudel. “Ate Celia, ikaw pala ‘yan,” naku, napatingin siya kay Mikay. “Mikay, huwag ka lang mapapalapit. May mga bagong guest na… basta.”

Lumipat si Mikay sa poste na itinuro ni Kuya Nestor. Malayo, pero kita pa rin niya ang pagpasok ng mga bisita.

“Bili na po kayo. Sampagita po,” sigaw niya. Pilit binubuo ang boses para umabot sa kanila.

Maya-maya, may motorsiklong dumaan at huminto. Si Kuya Elmo, may dalang dalawang maliit na kahon. “Uy, Mikay, grabeng layo mo, ah.”

“Kuya, pinapwesto po ako dito,” sagot ni Mikay. “Ang hirap pong magbenta.”

Napakamot si Kuya Elmo. “Ah, si Marisa ba ulit? Naku, narinig ko ‘yan kahapon. ‘Yung mga staff nagkukwentuhan. Sabi daw, linisin ‘yung paligid dahil may VIP. Organizer dito, si Gilda Roxas, tsaka may mga foreign delegates. Sikat ‘yung event.”

“O, pang-tawid lang,” sabi ni Kuya Elmo, nagbigay ng barya. “Hindi utang, ha.”

Kinuha ni Mikay ang barya. Nanginginig ang daliri. “Salamat po.”

Tumango si Kuya Elmo at bago umalis, bumulong. “May delivery ako sa likod mamaya. Kung kailangan mo ng tubig, sabihin mo kay Nestor. Huwag kang lalapit sa mga bago.”

Pag-alis ni Kuya Elmo, sinubukan ulit ni Mikay. “Sampagita po!” mas malakas, mas desperado.

May isang babaeng naka-lanyard ang lumingon at naglakad palapit—si Dr. Siena Marquez, ‘yung nakabili sa kanya sa lobby noong nakaraan.

“Ikaw pala ulit,” sabi ni Dr. Siena. Ngumiti. “Anak, dito ka na naman.”

“Opo, Ma’am,” sagot ni Mikay. “Pasensya na po.”

“Huwag kang mag-sorry. Magkano ulit?” Kinuha ni Dr. Siena ang dalawang tali. “Para sa mga speaker friends ko. Pampaswerte.”

Gumaan ang dibdib ni Mikay. Pero bago pa siya makasunod sa susunod na bisita, may dumating na babaeng mukhang may hawak na mundo sa clipboard. Matangkad, matikas, may red lipstick na parang marka ng awtoridad. Nakasabit sa leeg ang ID: Gilda Roxas, Event Organizer.

“Excuse me!” sabi ni Gilda. Tumingin kay Mikay mula ulo hanggang paa. “Bakit may nagtitinda dito sa tapat? Hindi ba sinabi ko na dapat malinis ang entrance? Nakaka-distract sa delegates.”

Nanlamig si Mikay. “Ma’am, sa gilid lang po ako. Malayo po sa entrance.”

Napasimangot si Gilda. “Malayo? Still visible. This is a premium event. We can’t have that.”

Tumango siya sa dalawang staff na nasa malapit. “Call the manager!”

Parang narinig ng hangin ang pangalan. Sa loob ng ilang minuto, lumabas si Marisa Vale. Parang hinihintay lang ang pagkakataon. May kasama siyang dalawang bagong guard.

“Ma’am Gilda!” bati ni Marisa, agad nag-ayos ng boses na parang napakagalang. “So sorry for this. We’re handling it.”

Tinuro ni Marisa si Mikay na parang problema. “Ikaw na naman! Ilang beses ko bang sinabi, bawal ka dito? Hindi mo ba naiintindihan?”

“Ma’am, hindi po ako nasa loob. Dito lang po!” Nanginginig ang boses ni Mikay pero pinilit niya huwag umiyak. “Kailangan ko lang po kumita.”

“Kita?” Tumawa si Marisa pero walang saya. “Gusto mo kumita? Hindi sa harap ng hotel ko!”

Napatigil ang mundo ni Mikay sa salitang ‘hotel ko’. Parang may bumagsak na pako sa ulo niya. Hotel ko? Manager lang naman si Marisa, ‘di ba? Pero bakit ganoon magsalita? Parang may-ari.

Bago pa siya makapag-isip, sumulpot si Kuya Nestor mula sa gate. Halatang gustong umeksena, pero maingat. “Ma’am Marisa,” mahinahon niyang sabi. “Dito lang po si Mikay sa poste. Wala naman po siyang ginugulo.”

Lumiko ang mata ni Marisa kay Kuya Nestor. “Gusto mo bang ma-reassign, Nestor? Huwag kang makialam. This is management instruction.”

Namutla si Kuya Nestor, pero hindi umatras. “Ma’am, bata po ‘yan.”

“Exactly!” sagot ni Marisa. Tumalim ang boses. “At dahil bata siya, dapat nasa bahay, hindi nandito!”

Umalis ka! Utos ni Marisa. Tumango sa dalawang bagong guard. “Kung hindi, ipapahila kita!”

“Ma’am, please,” pakiusap ni Mikay. Halos bulong. “Kahit hanggang mamaya lang po.”

“Now!” singhal ni Marisa.

Dahan-dahang lumapit ang dalawang guard. Hindi pa nila hinahawakan si Mikay, pero sapat na ang lapit nila para maramdaman niyang wala siyang laban. At sa sandaling iyon, sa gitna ng magarang driveway at ginintuan na bisita, naintindihan ni Mikay ang bagong katotohanan. Hindi lang ito tungkol sa pagbebenta. Ito’y tungkol sa kapangyarihang kayang magpawala ng tao, kahit bata, sa isang iglap.

Lumunok siya, pinilit pigilan ang luha. Umakbang siya palayo, pero habang umaatras, sumikip ang hawak niya sa bayong. Sa ilalim ng takot, may tumitibay na bagay. Hindi siya pwedeng manatiling tahimik habambuhay.

Sa gilid ng gate, narinig niya ang mahinang bulong ni Kuya Nestor. “Uwi ka muna, Mikay. Huwag na ‘yon. May mas malaking gulo ‘to.”

At habang papalayo siya, dala ang sampagita at kahihiyan, isang pangalan ang naiwan sa hangin: Marisa Vale. Ngunit sa loob ng hotel, may mga matang nakasaksi, may konsensyang gumagalaw, at may mga lihim na unti-unting nagbubukas.

Hindi na bumalik si Mikay sa poste kinabukasan. Hindi dahil ayaw niya, kundi dahil may bigat sa dibdib na parang bato. Ang huling tingin ni Marisa Vale at ang dalawang guard na lumapit na parang handang hatakin siya, kumapit sa isip niya na parang marka. Pero mas malakas pa rin ang dahilan kung bakit kailangan niyang bumalik: Si Lola Puring.

Kinagabihan, halos hindi na makatulog si Celia. Paulit-ulit niyang hinihipo ang noo ng lola, tinitingnan kung nilalagnat.

Si Mikay naman, nakaupo sa sahig. Yakap ang tuhod. Hawak ang reseta na parang larawan ng kapalaran nilang hindi nila maabot.

“Ma,” mahina niyang tawag. “Kung… kung babalik po ako sa hotel bukas. Sa labas lang. Hindi na po ako lalapit.”

Napatingin si Celia. Pagod ang mata pero may apoy ng pag-aalala. “Anak, ayokong pinapahiya ka.”

“Mas ayoko pong nawawala si Lola,” sagot ni Mikay, direkta.

Doon napapikit si Celia na parang nasaktan.

Kinabukasan, maaga silang umalis ni Mikay. Si Celia sumama sa kanya sa unang oras para siguradong hindi siya aabutin ng gulo.

Nandoon na naman ang tent, ang mga kotse at ang mga bisitang parang walang katapusan. May bagong karatula pa: Executive Luncheon – Private. Mas masikip ang paligid, mas marami ang guard.

Sa gate, nagulat si Kuya Nestor nang makita si Celia kasama si Mikay. “Ate Celia,” bulong niya. Parang may biglang bumukas na lumang ala-ala sa mukha.

“Nandito ka, Kuya Nestor,” sagot ni Celia. Pilit ngumiti. “Sandali lang. Bibili lang kami ng gamot mamaya. Kailangan lang makabenta.”

Tumingin si Kuya Nestor sa loob ng hotel, saka sa paligid. “Mag-ingat kayo. Mainit ulo ng management. Lalo na ngayon, maraming bisita.”

Sumingit si Mang Rudel. “Ate Celia, ikaw pala ‘yan. Naku, napatingin siya kay Mikay. Mikay, huwag ka lang mapapalapit. May mga bagong guest na… basta.”

“Salamat po,” sagot ni Mikay. Sa loob niya, may takot pero mas malakas ang determinasyon.

Sa araw na ito, ang plano niyang simple. Sa labas lang, malapit sa driveway pero hindi sagabal. Kailangan niyang makabenta sa dami ng tao.

Umupo si Celia sa gilid ng waiting shed, nagbantay. Si Mikay lumapit sa bandang corner ng driveway—hindi sa entrance mismo, kundi sa pagitan ng isang puno at isang poste kung saan dumadaan ang mga driver at staff.

“Sampagita po, pang-swerte,” maayos niyang tawag. May ilang driver na lumapit, may isang Yaya na bumili, at may isang babae na naka-suit na saglit na tumigil at nagbayad nang hindi tumitingin.