BINITAWAN. INIWAN. TINURUAN. Babangon ako. Hindi para humingi ng tawad, kundi para ipakita kung anong kayamanan ang kanilang itinapon sa gubat. Ito ang kuwento ng batang tinawag na ‘pabigat’ na naging ‘pangalan’ na yayanig sa kanilang mundo.

Sa isang sulok ng Pilipinas na tila kinain na ng limot, kung saan ang mga daanan ay pilapil at ang liwanag ay mula pa sa gasera, naroon ang aming kubo—ang payak na tahanan nina Ronald at Pelicia. Ako ang kanilang pangarap, ang sandigan na matagal nilang hiniling sa Diyos, ngunit ang pagdating ko ay hindi sinundan ng tuwa; sinundan ito ng isang malamig na kaba na nagpabalikwas sa kanilang puso.

Isang gabi ng walang humpay na ulan, ako ay isinilang. Ngunit imbes na ang pamilyar na iyak ng sanggol ang marinig, namayani ang nakabibinging katahimikan. Nang silipin ako ng kumadrona, ang mukha niya ay biglang nag-iba, tila may nakitang multo.

“Ronald! Nanginginig ang boses nito. “May kapansanan ang bata.”

Para silang binuhusan ng nagyeyelong tubig. “Huwag! Hindi ’yan ang hinihingi ko sa Diyos!” ang umiiyak na wika ni Pelicia. Sa sandaling iyon, ang inaasahang himala ay naging sumpa.

Ako si Tamok, ang kanilang anak. Lumaki ako na hirap magsalita, mahina ang katawan, at mabagal kumilos. Sa bawat pagtapak ko, parang pasan ko ang bigat ng buong mundo. Hindi ako katulad ng ibang bata, at doon nagsimulang mamatay ang lahat…. Ang buong kwento!⬇️

Habang lumilipas ang mga buwan, ang inip at pagkabigo ay unti-unting pumalit sa pag-asa.

“Hanggang kailan ganito ang buhay ko? Bata pa lang, pabigat na,” pabulong, ngunit puno ng matinding galit, na sabi ni Pelicia.

Si Ronald naman, tahimik lang, ngunit ang katahimikan niya ay unti-unting napupuno ng poot. “Pelicia, hindi na tayo makapagtrabaho nang maayos. Lahat ng oras natin sa batang ’yan napupunta. Anak ba talaga ’yan o sumpa?”

Naririnig ko ang mga salitang iyon. Hindi ko man lubos na maintindihan ang bigat nito, ramdam ko ang sakit. Sa murang edad, natutunan kong umiwas, tahimik, nakayuko. Natuto akong humingi ng tawad sa pag-iral ko.

Ang tsismis sa baryo ay mabilis pa sa apoy. “’Yan ba ’yung batang may diperensiya? Kawawa. Pero pabigat, mas mabuti pang hindi na isinilang.”

Bawat salita, sugat. Bawat tingin, kutsilyo.

Isang gabi, habang kumakalam ang aking sikmura at ang paligid ay tahimik, narinig ko ang pag-uusap ng aking mga magulang. Ang tinig ni Pelicia ay galit na galit.

“Hindi ko na kaya, Ronald. Tatlong taon na. Wala nang pagbabago.”

“Alam ko, pero anong gagawin natin?” wika ni Ronald, may bahid ng pagod sa boses.

Sandaling katahimikan. At pagkatapos, ang salitang hinding-hindi na mababawi.

“Bitawan na natin.”

Tumigil ang mundo ko. Ang pamilyar na boses ng aking ina, ang nagsambit ng mga katagang iyon.

“Anong ibig mong sabihin?”

“Iwan natin siya sa gubat. Bahala na ang kapalaran.”

Walang sigaw. Walang luhang umaagos. Parang nag-uusap lang sila tungkol sa pangaraw-araw na gawain. At doon, tuluyang namatay ang kanilang pagiging magulang.

Madaling-araw. Bitbit ako ni Ronald, nakabalot sa lumang kumot. Hindi ako umiiyak, tila sanay na ako sa lamig at takot. Sa gitna ng gubat, huminto kami. Madilim, tahimik, nakakatakot.

“Patawad, anak.” Mahina ang boses ni Ronald.

Inilapag niya ako sa lupa. Napakalamig.

“Tara na. Huwag ka nang lilingon,” utos ni Pelicia.

At hindi na nga sila lumingon. Iniwan nila akong mag-isa, mahina, at walang kalaban-laban.

Lumipas ang oras. Ang gubat ay tila umiiyak sa hangin. Ako, nakahiga sa lupa, nanginginig sa lamig at takot. Sa unang pagkakataon, umiyak ako nang malakas. Hindi dahil sa sakit ng katawan, kundi sa sakit ng pagtalikod.

“Ma… ma… Pa… pa…” mahina at putol-putol ang aking tinig.

Ngunit walang sumagot.

Hindi alam nina Ronald at Pelicia na sa gabing iyon, hindi lang nila ako iniwan; nag-iwan din sila ng binhing muling tutubo. Ang batang itinuring nilang pabigat ay babangon, hindi bilang kawawa, kundi bilang isang pangalan na yayanig sa kanilang buhay.

Hindi ako namatay sa gabing iyon. Hindi dahil sa swerte, kundi dahil may mas malakas na dahilan: Ayaw pa akong kunin ng kapalaran. Magdamag akong nanginginig, gutom, basang-basa ang damit, at puno ng takot. Ngunit sa gitna ng kadiliman, may dumating na tunog—yapak.

Hindi hayop. Hindi rin multo. Kundi isang matandang lalaki. Payat, may tungkod, at may matang tila sanay na sa sakit ng mundo.

“Sino ang nag-iwan sa iyo rito, bata?” sabi ng matanda.

Hindi ako makasagot. Nanginginig ang aking labi. Tinitigan ko lang siya.

Lumuhod ang matanda at inilapag ang lumang sako sa lupa. “Huwag kang matakot. Hindi ako nananakit ng bata.”

Inabot niya sa akin ang tinapay at bote ng tubig. Sa unang pagkakataon, matapos iwanan, may taong hindi tumalikod.

Dinala ako ng matanda sa isang maliit na kubo sa gilid ng gubat. Walang kuryente, walang luho, pero may init. “Ako si Lando. Wala akong anak.” Tahimik lang ako, pero sa loob ko, may kakaibang pakiramdam na parang ligtas.

Lumipas ang mga linggo. Hindi naging madali. Madalas akong magkasakit. Nahirapan pa rin akong magsalita. Ngunit araw-araw, may ginagawa si Lando. Tinuruan niya akong maglakad nang mas matatag. Tinuruan akong magsulat, kahit nanginginig ang aking kamay. Walang sigaw. Walang mura. Walang paninisi.

“Hindi ka pabigat, Tamok. Iba ka lang.”

Ang salitang iyon—Iba ka lang—unang beses kong narinig.

Isang araw, may dumating na lalaking naka-kotse sa gilid ng gubat. Maayos ang damit at mukhang mayaman. Napansin niya ako habang naglilinis ng bote.

“Sino ’yang bata?” tanong ng lalaking mayaman.

“Ampon ko,” sagot ni Lando.

Sinipat ako ng lalaki. Tahimik. Matalim ang tingin. “Kahit mahina ang katawan, may potensyal siya,” wika niya.

Ang lalaking iyon ay si Mr. Cheng, isang negosyanteng naghahanap ng murang lupa. Ngunit may mas napansin siya: ang isip ko. Kahit hirap magsalita, mabilis akong mag-isip. Kapag tinuruan, hindi ako nakakalimot.

Ilang buwan pa ang lumipas. Dinala ako sa lungsod, hindi bilang anak, kundi bilang case study ng isang foundation para sa mga batang may kapansanan. Doon nagsimula ang tunay na pagbabago.

Therapy. Training. Edukasyon. Unti-unting gumagana ang aking katawan. Unti-unting lumilinaw ang aking salita. Hindi ako gumaling nang biglaan, pero ang mundo ay gumalaw pabor sa akin.

Tatlong taon ang lumipas. Hindi na ako si Tamok na batang nanginginig sa gubat. Matangkad na ako. Diretso na ang tindig. Tahimik pa rin, pero kapag nagsalita, may laman. At higit sa lahat, may pera na ako. Hindi dahil sa donasyon, kundi dahil sa aking talino.

Natuklasan ni Mr. Cheng na may kakaiba akong kakayahan sa numbers at negosyo. Tinuruan niya ako ng basic trading. Maliit lang sa una. Ngunit bawat desisyon, tama. Bawat galaw, may kita. Hanggang sa lumaki ang puhunan. Hanggang sa lumaki ang pangalan.

Sa edad na 10, may hawak na akong kumpanya (nakapangalan sa foundation, ngunit ako ang utak). Sa edad na 10, milyon-milyon na ang laman ng aking account.

At sa edad na 10, handa na akong bumalik.

Isang gabi, habang tanaw ko ang kumikinang na lungsod mula sa bintana ng mataas na gusali, bumulong ako.

“Hindi ako babalik para magmakaawa,” malinaw ang aking boses.

Tumigil ako sandali.

“Babalik ako para ipakita kung ano ang iniwan nila.”

Samantala, sa baryo, hirap pa rin sina Ronald at Pelicia. Mahina ang ani. Walang anak. Walang tumulong. Hindi nila alam na ang batang iniwan nila sa gubat ay paparating na.

Tatlong taon ang lumipas. Ako ay nakatayo sa harap ng lumang kubo ng aking mga magulang. Elegante ang damit ko. Hawak ko ang kapangyarihan ng yaman at edukasyon. Ngunit sa aking mga mata, may malamig na apoy—hindi galit lang, kundi pagtutuwid sa mali.

Sa baryo, may bulungan ng tsismis. “May bumalik na bata. Mukhang ibang tao na.”

“Hindi. Hindi siya si Tamok ’ba? Ang batang iniwan sa gubat?” sabi ng kapitbahay.

Hindi nagtagal, narating ko ang tahanan nina Ronald at Pelicia.

“Magandang araw,” wika ko.

Tahimik ang mag-asawa. Hindi sila makapaniwala.

“Tamok… Ikaw? Hindi… Hindi puwede,” nanginginig ang boses ni Pelicia.

“Bata… ikaw? Paano ka nakaligtas?” bulong ni Ronald.

Hindi ako sumagot agad. Tumayo ako sa harap nila, tuwid, may tindig ng taong may kontrol sa sariling mundo.

“Hindi ako nakaligtas dahil sa inyo. Nakaligtas ako dahil may taong nagmalasakit sa akin. May natutunan ako. May naipon. At ngayon, ako ang may hawak ng mundo na iniwan ninyo.”

Si Pelicia ay napailing. “Pabigat ka… pero ngayon, ibang-iba ka na.”

“Hindi ito tungkol sa akin. Tungkol ito sa inyo. Sa desisyon ninyo sa gabi na iniwan niyo ako sa gubat.”

Lumuhod si Ronald, ngunit sa halip na patawarin ko siya, sinabi ko:

“Hindi ko kayo hihingan ng patawad, hindi dahil sa galit, kundi dahil hindi niyo deserve ang awa ko.”

At doon, sinimulan ko ang aking paghihiganti sa paraang hindi marahas. Ang aking armas ay katotohanan at kapangyarihan.

Una, nilabas ko ang mga tala ng lahat ng donasyon at puhunan na pinamahalaan ko. Ipinakita ko kung paano ako naging matagumpay mula sa wala.

“Tatlong taon na ang nakaraan, iniwan niyo akong walang pag-asa. Ngayon, may kontrol ako sa buhay ng lahat ng minsan tumawag sa akin ng pabigat. Sa mundo ng pera at impluwensya, ako lang ang may hawak.”

Dumating ang mga tao sa baryo. Nagtipon ang mga kapitbahay, ang mga opisyal, at pati ang mga kaibigan ng mag-asawa.

“Totoo ba? Siya na pala ang mayaman. Ang batang iniwan sa gubat. Siya na pala ang may hawak ng lahat.”

Nakita ni Pelicia ang katotohanan na matagal na niyang tinakbuhan. “Pabigat… Tama nga siya. Kami ang pabigat sa kanya,” bulong ni Pelicia.

Si Ronald ay hindi nakagalaw. Ang bawat mata niya ay puno ng pagsisisi.

“Hindi ko kayo ginugulo dahil sa galit. Ginugulo ko kayo dahil kailangan niyong makita ang resulta ng inyong ginawa. Ang kabiguan ng magulang sa anak ay may kaakibat na katotohanan,” wika ko.

Tumigil ang lahat. Nakatingin ang mga tao sa mag-asawa at sa akin, ngayon ay hindi na bata kundi isang lider na may yaman at kontrol.

“Hindi ako nagbalik para magmakaawa. Nagbalik ako para ipakita ang tunay na halaga ng respeto at malasakit. Kung iniwan niyo ako, ako ngayon ang magpapasya sa hinaharap ninyo.”

Si Pelicia ay napaiyak, hindi para sa kanyang sarili, kundi dahil sa panghihinayang. Si Ronald naman ay walang masabi, tahimik na nakaupo sa sahig. Ang dating batang iniwan niya ay ngayon ay mas matatag kaysa sa kanya.

“Ang iniwan niyo sa gubat ay hindi na bata. Ang iniwan niyo ay may buhay, karunungan, at kapangyarihan. Ang pagkakamali ninyo ay naging aking lakas. Salamat sa inyo, sa kakaibang paraan.”

Hindi ako nanatili sa baryo. Pinili kong bumalik sa lungsod, ngunit hindi na bilang batang mahina, kundi bilang isang tao na may direksyon, lakas, at respeto.

“Hindi ko sila kinamumuhian. Pinipili ko lang na ipakita na kahit pabigat ka sa ibang tao, kaya mong maging higit sa inaasahan nila,” bulong ko sa sarili.

Ang pagbabalik ko ay hindi nagdulot ng karahasan, kundi ng pagbabago. Ang magulang na dati nagkulang sa pagmamahal ay natuto ng aral. Ang responsibilidad ay hindi natatapos sa pagsilang. Ang pagmamalasakit, kahit sa maliit na paraan, ay may kaakibat na kapangyarihan na pwedeng baguhin ang mundo.

Sa opisina, habang tinitingnan ko ang larawan ni Lando at Mr. Cheng, napagtanto ko na ang tunay na lakas ay hindi sa galit o kayamanan, kundi sa pagsusumikap at pagkatuto mula sa kabiguan. Ang kwento ko ay hindi lamang tungkol sa paghihiganti. Ito ay kwento ng pagbangon mula sa kawalan, tagumpay laban sa lahat ng hadlang, at aral na kahit pabigat ka sa mata ng iba, may kakayahan kang maging higit sa inaasahan ng mundo.

Ang pagtalikod nila ang nagbigay-daan sa akin. Ang kapansanan ko ang nagbigay ng natatanging pokus. Sa huli, hindi sila ang nakalaya sa akin; ako ang nakalaya sa kanila at sa kanilang maling pagmamahal.