Sa isang makasaysayang pagtitipon sa Valdai Discussion Club sa Sochi, Russia, muling niyanig ni Pangulong Rodrigo Duterte ang pandaigdigang diplomasya sa kanyang direkta at walang takot na talumpati. Sa harap ni Pangulong Vladimir Putin at iba pang mga lider ng daigdig, inilatag ni Duterte ang isang naratibong puno ng hinanakit, pag-asa, at determinasyon na baguhin ang tadhana ng Pilipinas—isang bansang matagal nang nakatali sa dikta ng Kanluran. Hindi lamang ito simpleng talumpati; ito ay isang deklarasyon ng kalayaan mula sa tinawag niyang “colonial vestiges” ng Amerika.

Ang Insulto ng 24,000 Rifles
Sentro ng diskusyon ni Duterte ang tila mapang-aping trato ng Estados Unidos sa Pilipinas pagdating sa usapin ng pambansang seguridad. Inilahad ng Pangulo ang kritikal na sitwasyon ng militar at pulisya sa bansa, kung saan ang mga ginagamit na M16 rifles ay luma na at nawawala na ang “rifling” o talim sa loob ng bariles. Sa gitna ng limampung taong pakikipaglaban sa komunistang insurhensiya na kumitil na sa buhay ng libu-libong sundalo, ang pagbili sana ng 24,000 na bagong armas mula sa US ang nakikitang solusyon.

Ngunit, hinarang ito ng isang kongresista sa Amerika, na ayon kay Duterte ay nagpahayag na: “Huwag ibigay iyan sa Pilipinas, lalo na sa mayor na iyan, dahil gagamitin niya ang mga baril na iyan para patayin ang sarili niyang mamamayan.” Ang tugon ni Duterte? Isang matalim na “Kindly educate yourself first.” Binigyang-diin niya na ang CIA ay nakikinig at dapat silang maging patas bago manghusga. Ayon sa Pangulo, ang karapatang mapakinggan (right to be heard) ay isang batayang prinsipyo na tila ipinagkakait ng US sa kanyang administrasyon.

Marawi at ang Pagdating ng mga “Tunay na Kaibigan”
Sariwa pa sa alaala ang krisis sa Marawi, kung saan ang terorismong dala ng ISIS ay nagbanta sa integridad ng bansa. Sa panahong ito, isiniwalat ni Duterte na hindi ang Amerika ang naging mabilis na tumugon sa pangangailangan ng Pilipinas sa armas. Sa halip, ang China at Russia ang nag-abot ng tulong sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga “very well-made guns” na walang kaakibat na mapanirang kundisyon.

Ibinahagi rin niya ang karanasan sa pagsubok na bumili ng mga helicopter mula sa Canada (Bell Helicopter). Ang kondisyon na “hindi ito maaaring gamitin laban sa sariling mamamayan” ay tinawag ni Duterte na “stupid.” Ipinaliwanag niya na ang mga helicopter ay hindi binibili para lamang sa humanitarian missions o paghahakot ng mga patay na sundalo. Ang mga ito ay kagamitang pang-giyera (war materiel) upang labanan ang mga nagnanais magpabagsak sa gobyerno, sumira ng mga simbahan, at pumatay ng mga inosente.

Ang Propaganda ng Kanluran at ang Pagyakap sa Silangan
Ipinaliwanag ni Duterte na ang matagal na kawalan ng relasyon ng Pilipinas sa Russia at sa Eastern Bloc ay bunga ng sistematikong propaganda ng Amerika. Sa pamamagitan ng USIS (United States Information Service) libraries at ang edukasyong nakabase sa Kanluran, itinanim sa isipan ng mga Pilipino na ang mga di-demokratikong pamahalaan sa Silangang Europa ay “kaaway ng demokrasya.”

Dahil dito, ang Pilipinas ay nanatiling “blind” sa mga oportunidad at kultura ng Silangan. Upang basagin ang pader na ito, nagpahayag si Duterte ng interes na imbitahan ang mga misyonerong Russian Orthodox sa Pilipinas. Layunin nitong muling itayo ang presensya ng Orthodox church na nawasak noong 1922, bilang simbolo ng mas malalim na “social intercourse” at pagpapalitan ng mga tao sa pagitan ng dalawang bansa.

Pagtatahi ng Bagong Kasaysayan
Ang paghahati sa pagitan ng Silangan at Kanluran ay hindi lamang usapin ng heograpiya kundi usapin ng kasaysayan ng kolonyalismo. Mula sa karanasan ng Indonesia sa mga Dutch, Malaysia sa mga British, at Pilipinas sa mga Espanyol at Amerikano, palaging may “suspetsa” ang mga bansa sa Timog-Silangang Asya sa anumang pagtatangka ng Kanluran na diktahan ang kanilang mga paraan.

Sa kanyang pagtatapos, nanindigan si Duterte: ang Pilipinas ay hindi ganap na kumakalas sa Amerika, ngunit hindi na ito papayag na maging sunud-sunuran. Ang “new course” na kanyang sinimulan ay patungo sa isang malayang polisiyang panlabas kung saan ang bansa ay may boses, may dignidad, at may kalayaang pumili ng kanyang mga kaalyado batay sa pambansang interes, hindi sa dikta ng ibang bansa.

Ang talumpating ito sa Russia ay mananatiling isang mahalagang bahagi ng kasaysayan, na nagpapaalala sa atin na ang tunay na soberanya ay hindi ibinibigay—ito ay ipinaglalaban.