Sa gitna ng mainit na usapin ng pulitika at korapsyon sa Pilipinas, muling niyanig ang publiko ng dalawang magkasunod na balita ng kamatayan na nag-iwan ng maraming tanong kaysa sagot. Habang ang social media ay abala sa pagtatalo kung ang pagpanaw ni Antipolo Representative Romeo Acop ay isang kaso ng “karma” dahil sa kanyang pagiging kritiko ng pamilya Duterte, isang mas madilim at masalimuot na kwento ang bumabalot sa pagkamatay ni Undersecretary Maria Catalina “Yusek” Cabral.

Si Cong. Acop, na kilala sa kanyang matapang na pag-usisa sa confidential funds ni VP Sara Duterte, ay pumanaw sa gitna ng kanyang tungkulin. Ngunit para sa marami, ang tunay na “horror story” ay matatagpuan sa malamig na bangin ng Baguio kung saan natagpuan ang wala nang buhay na katawan ni Usec. Cabral—isang opisyal na may hawak ng mga sensitibong impormasyon tungkol sa bilyon-bilyong pisong flood control fiasco ng gobyerno.

Ang “Foul Play” na Pilit Itinatanggi
Ang unang lamat sa kwento ng aksidente ay nagmula mismo sa pamilya ng biktima. Sa isang panayam, mariing tumanggi ang asawa ni Cabral na isailalim sa autopsy ang labi ng kanyang asawa. Iginiit niya na “walang foul play” at isang simpleng aksidente lamang ang nangyari. Gayunpaman, ang pahayag na ito ay agad na kinuwestyon ng mga mambabatas at ng publiko. Paano makakasiguro ang asawa na walang naganap na krimen gayong hindi naman siya saksi sa aktwal na pagkahulog?

Mas lalong nagkaroon ng kalituhan nang sabihin ng asawa na si Cabral ay nakararanas ng matinding pressure bago ang insidente, ngunit sa kabilang banda ay wala raw silang pinag-uusapan tungkol sa isyu ng flood control projects. Ang pinaka-kahina-hinalang bahagi ay ang pahayag ng asawa na “hindi tumalon ng kusa” si Cabral, na tila sumasalungat sa teorya ng aksidente. Nasaan ang kanyang cellphone? Nasaan ang kanyang mga gadgets na naglalaman ng mga ebidensya? Ang pananahimik ng mga kagamitang ito ay kasing lakas ng hiyaw para sa hustisya.

Ang Pagsusuri ng Eksperto: Dead Men Tell No Tales
Nagbigay ng malalim na legal na pagsusuri si Attorney Michael Opero tungkol sa tatlong anggulo ng pagkamatay: aksidente, suicide, o homicide. Ayon kay Opero, ang teorya ng aksidente ay “napakalabo” dahil sa bigat ng posisyong hawak ni Cabral at ang timing nito sa gitna ng imbestigasyon sa korapsyon. Bagama’t may mga kaso ng suicide sa kasaysayan ng mga opisyal ng gobyerno na naipit sa iskandalo, tulad ng kay Gen. Angelo Reyes, mas tumitibay ang anggulo ng “homicide” o “rub out.”

Sa mundo ng intel, may kasabihang “dead men tell no tales.” Ang pagkawala ni Cabral ay isang malaking dagok sa paghahanap ng katotohanan sa flood control scandal. Ayon kay Opero, ang pagkamatay na ito ay nagbibigay ng napakapangit na imahe sa kasalukuyang administrasyon dahil nagmumukhang may sistematikong pagpatahimik sa mga testigo upang protektahan ang mga “mastermind” sa likod ng nakawan sa kaban ng bayan.

Ang “Smoking Gun”: Ang Misteryo ng Damit ng Driver
Ang pinaka-detalyado at marahil ay pinaka-nakakangilabot na ebidensyang lumabas sa imbestigasyon ng mga netizens at vloggers ay ang tungkol sa driver ni Cabral. Ipinakita sa isang paghahambing ng video at larawan ang isang nakakapagtakang detalye. Noong Disyembre 11, sa isang pagpupulong ng ICI na dinaluhan ni Cabral, ang kanyang driver ay nakuhanan ng video na suot ang isang partikular na damit.

Pagdating ng Disyembre 19—walong araw ang nakalipas—nang matagpuan ang bangkay ni Cabral sa bangin, ang driver ay suot pa rin ang eksaktong parehong damit na nakita noong Disyembre 11. Bagama’t napansin na nagbago ang pantalon nito sa ilang kuha, ang pang-itaas na damit ay hindi nagbago. Ito ay nagdulot ng teorya na maaaring noong Disyembre 11 pa namatay si Cabral at ang “pagkakatuklas” sa kanyang bangkay noong Disyembre 19 ay isa lamang “staged event” o itinanghal na tagpo upang magmukhang bago pa lamang ang insidente.

Ang Hamon ng Katotohanan
Ang pagkamatay ni Usec. Cabral ay hindi lamang kwento ng isang opisyal na nahulog sa bangin. Ito ay kwento ng isang sistemang tila nilalamon na ng sarili nitong mga sikreto. Ang mga kontradiksyon sa pahayag, ang pagkawala ng mga ebidensya, at ang kahina-hinalang timeline ng driver ay pawang mga piraso ng puzzle na hindi tumutugma sa isang simpleng aksidente.

Sa huli, ang tanong na naiiwan sa sambayanang Pilipino ay ito: Hahayaan ba nating ibaon sa limot ang katotohanan kasabay ng paglilibing sa mga testigo? O mananatili tayong mapagmatyag sa bawat detalye, gaano man ito kaliit tulad ng suot na damit ng isang driver? Ang hustisya para kay Cabral ay hustisya rin para sa pondong ninakaw sa taumbayan.