Sa ilalim ng kasalukuyang administrasyon, isang bagong mukha ng kampanya laban sa korapsyon ang namamayani: ang paninindigan na ang hustisya ay hindi natatapos sa pagkawala o pagkamatay ng isang suspek. Sa gitna ng dalawang magkahiwalay ngunit parehong nakakanginig na kaso nina dating DPWH Undersecretary Catalina Cabral at ng negosyanteng si Willy Ong, ipinapakita ng gobyerno na ang “money trail” o ang bakas ng pera ang magiging pangunahing sandata upang tuluyang maputol ang ugat ng ilegal na gawain sa bansa.

Ang Misteryo sa Baguio: Ang Huling Galaw ni Catalina Cabral
Ang kaso ni dating DPWH Undersecretary Catalina Cabral ay nagsilbing mitsa ng isang malalim na imbestigasyon matapos siyang pumanaw sa isang hotel sa Baguio. Marami ang nag-akalang ang kanyang pagkamatay ay magsisilbing katapusan ng mga alegasyon ng korapsyon laban sa kanya, ngunit ayon sa Department of Justice (DOJ), doon pa lamang nagsisimula ang tunay na kwento. Ang layunin ay hindi paghihiganti, kundi accountability—ang mabawi ang yaman na pinaghihinalaang galing sa kaban ng bayan.

Sa tulong ng CCTV footage mula sa hotel, naisalarawan ang huling 150 minuto ni Cabral. Dumating siya bandang 1:00 ng hapon, sinundan ng kanyang driver at SUV. Bagama’t mukhang normal ang kilos sa simula, naging palaisipan ang pagpunta ni Cabral sa kwarto ng driver bandang 3:00 ng hapon bago sila sabay na lumabas. Ang hindi pagbalik ng driver sa hotel at ang pagpunta nito sa pulisya makalipas ang ilang oras ang naging sentro ng mga katanungan.

Sa pagsusuri sa kanyang kwarto, nakakita ang mga otoridad ng mga personal na gamit gaya ng kutsilyo at mga tissue. Gayunpaman, ang pinaka-importanteng ebidensya ay ang laboratory test na nagkumpirma ng pagkakaroon ng antidepressant drugs sa sistema ni Cabral. Ayon sa Department of the Interior and Local Government (DILG), sa ngayon ay wala pang indikasyon ng “foul play” o ibang taong direktang nanakit sa kanya. Gayunpaman, ang PNP ay kasalukuyang nagsasagawa ng digital forensics sa kanyang cellphone matapos makakuha ng search warrant upang silipin ang kanyang mga huling mensahe, tawag, at mga transaksyong pinansyal.

Ang Koneksyon ng Hotel at ang Isyu ng Data Privacy
Isang nakakagulat na rebelasyon ang lumabas: ang hotel na pinagtuluyan ni Cabral ay dati niyang pag-aari na ibinenta lamang niya ilang taon ang nakalipas sa isang mataas na opisyal na idinadawit din sa parehong iskandalo. Ang ugnayang ito ay nagpapatibay sa teorya ng mga imbestigador na may malalim na koneksyon sa negosyo ang mga sangkot.

Nahaharap din sa hamon ang National Bureau of Investigation (NBI) matapos tumanggi ang pamunuan ng hotel na ilabas ang mga dokumento at CCTV footage sa simula, gamit ang dahilan ng “data privacy.” Ngunit naging malinaw ang sagot ng batas: hindi maaaring gamiting proteksyon ang privacy kung mayroong seryosong krimen o kaso ng korapsyon na iniimbestigahan.

Ang Pagbagsak ng Imperyo ni Willy Ong
Habang abala ang mga otoridad sa kaso ni Cabral, isang malaking tagumpay naman ang naitala laban sa ilegal na droga at POGO. Ipinag-utos ng Court of Appeals (CA) ang pag-freeze sa lahat ng ari-arian ni Willy Ong matapos ang petisyon ng Anti-Money Laundering Council (AMLC). Si Ong ay matagal nang mino-monitor matapos lumabas sa imbestigasyon ng House Committee on Dangerous Drugs na siya at ang kanyang mga kasamahan ay mga dayuhan na gumamit ng pekeng dokumento upang makabili ng mga ari-arian sa Pilipinas.

Kabilang sa mga na-freeze na assets ay:

Bank Accounts: Maraming accounts na ginamit sa bilyon-bilyong transaksyon.

Real Estate: Walong lupa at gusali na nakapangalan sa kanya at sa kanyang mga kumpanya.

Shell Companies: Ang CQM Petroleum, Sunflear Industrial Supply, at Empire 999 Realty Corporation.

Ang Empire 999 Realty Corporation ang siyang nagmamay-ari ng warehouse sa Pampanga kung saan nasabat ang bilyon-bilyong halaga ng ilegal na droga noong nakaraang taon. Ayon sa AMLC, ang mga kumpanyang ito ay ginamit na “front” upang linisin o i-launder ang perang galing sa droga. Sa kabila ng maliit na opisyal na puhunan, bilyon-bilyon ang dumadaloy sa kanilang mga accounts, isang malinaw na indikasyon ng ilegal na aktibidad.

Konklusyon: Ang Pera ng Bayan ay para sa Bayan
Ang mga pangyayaring ito ay nagpapadala ng isang malakas na mensahe sa lahat ng mga sindikato at tiwaling opisyal: hindi kayo makakatago sa likod ng mga pekeng kumpanya, banyagang pasaporte, o maging sa kamatayan. Ang pagbawi sa yaman o “asset forfeiture” ay isang krusyal na hakbang upang maparalisa ang operasyon ng mga kriminal.

Ngunit sapat na nga ba ang pag-freeze ng pera para masabing nakamit ang hustisya? Habang patuloy ang digital forensics at financial investigation, nananatiling nakaabang ang publiko sa susunod na kabanata. Ang bawat sentimong mababawi ay tagumpay para sa bawat Pilipinong pinagkaitan ng serbisyo dahil sa korapsyon.