Ang katahimikan sa Karagatang Pasipiko ay tila isang mapanlinlang na senyales ng namumuong unos. Sa isang makasaysayang hakbang na yumanig sa geopolitics ng rehiyon, tinalikuran na ng Japan ang dekada nitong polisiya ng pasipismo upang maging aktibong bahagi ng pandaigdigang arsenal. Sa gitna ng tumitinding tensyon sa pagitan ng Washington at Beijing, ang Tokyo ay hindi na lamang isang piping saksi; ito ay isa na ngayong pangunahing aktor sa isang dula na maaaring magtapos sa isang militar na paghaharap.

Ang Pagbasag sa Tradisyon: Mula Pasipismo Tungong Arsenal
Matapos ang World War II, ang Japan ay kilala sa buong mundo bilang isang bansang umiiwas sa anumang gawaing may kinalaman sa pagbebenta o pagpapadala ng nakamamatay na armas. Ngunit sa ilalim ng matinding pressure at nagbabagong banta sa seguridad, inaprubahan ng Tokyo ang pagpapadala ng high-tech na Patriot missiles sa United States. Ang hakbang na ito ay hindi lamang simpleng tulong sa kaalyado; ito ay isang malinaw na pagbabago sa “rules of the game.”

Kailangan ng Amerika ang mga missiles na ito dahil sa unti-unting pagkaubos ng kanilang sariling imbakan dulot ng mga sigalot sa Ukraine at Middle East. Sa paggamit ng Japan bilang “supply hub,” nasisiguro ng US na mananatiling matatag ang kanilang presensya sa Asya. Ngunit para sa China, ang aksyong ito ay hindi “deterrence” kundi isang “direktang paghahanda para sa posibleng labanan.”

Ang “US Strategic Triangle” at ang Pagkubkob sa China
Sa likod ng mga diplomatikong ngiti ay ang isang malamig na estratehiya: ang pagbuo ng “US Strategic Triangle.” Layunin ng Pentagon na palibutan ang China sa pamamagitan ng pagpapalakas ng ugnayan sa pagitan ng Japan at South Korea sa hilaga, ang Pilipinas at Australia sa timog, at ang US Navy sa silangan. Sa estratehiyang ito, ang Japan ang nagsisilbing “unsinkable aircraft carrier” o ang pinakaimportanteng bantay na pipigil sa China na makalabas sa kanilang teritoryo sakaling sumiklab ang kaguluhan.

Hindi lingid sa kaalaman ng lahat na ang Japan ay aminadong hindi na kayang harapin ang dambuhalang pwersa ng China nang mag-isa. Dahil dito, ang pangako ng Amerika na “Kung gagalawin niyo ang Japan, kami ang makakaharap niyo” ay nagsisilbing pundasyon ng kanilang seguridad. Ang pagpapadala ng mga aircraft, submarines, at ang modernisasyon ng mga base militar ay malinaw na mensahe ng pananakot o deterrence laban sa anumang agresyon ng Beijing.

Senkaku at Taiwan: Ang mga “Flashpoints” ng Digmaan
Dalawang pangunahing isyu ang nagsisilbing mitsa ng galit ng China. Una ay ang Senkaku Islands (Diaoyu sa China)—mga maliliit na isla na tila walang halaga ngunit pinaniniwalaang may bilyong halaga ng langis at natural gas sa ilalim nito. Ang pangalawa, at ang pinakamapanganib, ay ang Taiwan.

Para sa Japan, ang seguridad ng Taiwan ay kapantay ng seguridad ng Tokyo. Ang lokasyon ng Taiwan ay nagsisilbing gatekeeper ng mga barkong nagdadala ng langis at pagkain patungo sa Japan. Kung makokontrol ng China ang Taiwan, maaaring sakalin ng Beijing ang ekonomiya ng Japan. Dahil dito, ang pagbuo ng alyansa sa pagitan ng US, Japan, at Taiwan ay itinuturing ng China bilang “black confrontation” o isang lantarang paghamon sa kanilang soberanya.

Pagpasok ng Canada at ang Globalisasyon ng Konflikto
Hindi na lamang ito laban ng mga bansang malapit sa South China Sea. Ang pagpasok ng Canada sa eksena ay nagpapakita na ang krisis sa Asya ay may global na implikasyon. Bilang bahagi ng G7 at NATO, ang Canada ay nagsisimula na ring magpadala ng kanilang mga barkong pandigma upang maglayag kasama ang US at Japanese Navy. Ang presensya ng mga taga-Kanluran sa bakuran ng China ay lalong nagpapataas ng presyon, na nagtutulak sa Beijing na pakawalan ang kanilang “wolf warrior diplomats”—mga opisyal na gumagamit ng agresibong pananalita at nagbabanta ng economic sanctions at cyber attacks.

Epekto sa Karaniwang Tao: Ang Asya Bilang “Battleground”
Ang pinaka-nakababahalang bahagi ng sitwasyong ito ay ang katotohanang ang rehiyon ng Asya ang magiging pangunahing “battleground.” Hindi lamang ito tungkol sa mga sundalo at barko. Ang anumang pagkakamali sa kalkulasyon ay magdudulot ng malawakang epekto sa ating pang-araw-araw na pamumuhay. Ang presyo ng langis ay maaaring tumalon sa hindi inaasahang taas, at ang supply chain ng mga gadgets at teknolohiya ay maaaring maparalisa dahil ang Taiwan at Japan ang puso ng pandaigdigang produksyon ng chips.

Ang Japan, mula sa pagiging “peaceful nation,” ay itinuturing na ngayon ng China bilang isang “aktibong banta.” Ang kapalaran ng Tokyo ay tuluyan nang nakatali sa Washington, at ang anumang galaw ng isa ay tiyak na magbubunga ng reaksyon mula sa kabilang panig.

Konklusyon: Saan Tayo Patutungo?
Ang pagbabago ng papel ng Japan mula sa isang tagasuporta lamang tungo sa isang aktibong bahagi ng arsenal ng Amerika ay isang pagbabagong walang balikang (point of no return). Habang ang bawat bansa ay naghahanda ng kanilang mga armas, ang tanong ay hindi na “kung” magkakaroon ng gulo, kundi “kailan” at “gaano ito kalala.” Sa mundong ito ng geopolitics, ang kapayapaan ay tila nakasalalay na lamang sa talim ng bawat missile.

Ang bawat Pilipino at bawat mamamayan sa Asya ay dapat manatiling mapagmatyag. Ang tunggalian para sa dominasyon sa ating rehiyon ay hindi lamang usapan sa telebisyon; ito ay isang realidad na maaaring bumago sa ating kinabukasan magpakailanman.