Sa mabilis na pag-ikot ng balita sa social media, madalas na ang katotohanan ay natatabunan ng mga headline na idinisenyo para lamang humakot ng “views” at magtanim ng duda. Ito ang kasalukuyang kaganapan sa tinaguriang “DPWH Leaks,” kung saan pilit na isinasangkot ang pangalan ni First Lady Liza Araneta-Marcos sa isang umano’y “insertion” sa listahan ng mga maanomalyang proyekto sa Department of Public Works and Highways (DPWH). Ngunit sa masusing pagsusuri, lumalabas na ang mga alegasyong ito ay hindi lamang kapos sa ebidensya, kundi isang malaking insulto sa katalinuhan ng mga Pilipino.

Ang Lohika ng Isang ‘Stupid’ na Alegasyon
Ayon sa ulat ng Billionaryo News Channel, may isang proyekto para sa alternate route sa Cawayan City, Isabela, na nagkakahalaga ng P1 milyon. Ang nakapagtataka, may “remarks” daw ito na “care of First Lady Liza Araneta Marcos” at may kalakip na request letter mula kay Speaker Faustino Dy.

Agad itong pinuna ng mga analyst bilang isang “preposterous” o kakatwang paratang. Una, walang direktang koneksyon ang Unang Ginang sa Isabela; siya ay nagtuturo sa Western Visayas at ang kanyang opisina ay nasa loob ng Malacañang. Ikalawa, bilang isang bihasang abogado, napaka-imposibleng gagawa siya ng isang ilegal na aktibidad sa ganoong ka-obvious at “stupid” na paraan—ang ilagay ang sariling pangalan sa isang transaksyong opisyal kung ito ay maanomalyang “insertion.”

Kung may layunin man ang isang First Lady na makialam sa pondo, mas madali itong gawin sa loob mismo ng Office of the President kung saan direkta ang kanyang asawa, kaysa dumaan pa sa isang maliit na proyekto sa Isabela sa pamamagitan ng isang kongresista. Ang ganitong kwento ay malinaw na bahagi ng isang “demolition job” na nagpapakita lamang ng desperasyon ng oposisyon.

Ang ‘DPWH Leaks’ at ang Kaso ni Usec. Cabral
Binigyang-diin ng Palasyo na ang mga dokumentong kumakalat ay itinuturing na “mere scrap of paper” hangga’t hindi nabe-verify ang pagiging tunay o authenticity nito. Ang mga listahang ito, na umano’y nagmula sa opisina ng pumanaw na si Usec. Maria Catalina Cabral, ay hindi pa kumpirmado ng mismong DPWH.

Dito rin pumasok ang mga pagdududa sa kredibilidad ng media outlet na naglabas ng balita. Sa kagustuhang makakuha ng atensyon, tila isinakripisyo ang “journalistic verification.” Isang malaking katanungan din ang motibo sa likod ng listahan dahil ang mga pangalang kasama rito—tulad nina Martin Romualdez at Benny Abante—ay ang mga karaniwang puntirya ng mga kritiko mula sa kampo ng mga “DDS.” Ito ay nagpapahiwatig na ang listahan ay posibleng “fabricated” o sadyang ginawa para sa politikal na interes.

Kasabay nito, nananatiling kahina-hinala ang mga update sa kaso ni Usec. Cabral. Ang alibi ng kanyang driver na “nakatulog” lamang habang nangyayari ang mga kaganapan ay tinaguriang “too convenient.” Ang mga ganitong butas sa kwento ang lalong nagpapatunay na may mas malalim na manipulasyong nangyayari sa likod ng mga dokumentong inilalabas sa publiko.

Ang Halaga ng Pananagutan at Deadlines
Sa gitna ng mga intriga, mahalagang balikan ang esensya ng pamamahala: ang pananagutan. Pinuri ang kasalukuyang administrasyon sa pagtatakda ng mga tiyak na petsa o deadlines sa mga imbestigasyon, gaya ng kaso sa flood control. Taliwas ito sa mga nakaraang administrasyon na nagbibigay ng mga pangakong walang katiyakan, gaya ng “3 to 6 months” na pagpuksa sa droga na hindi naman natupad.

“A plan without a date is just a dream,” ika nga. Ang pagkakaroon ng deadline ay nagpapakita ng seryosong hangarin na magkaroon ng resulta—mga freeze orders, pag-aresto, at pagsasampa ng kaso. Ito ang tunay na kinatatakutan ng mga sindikato sa gobyerno, kaya naman gumagawa sila ng mga ingay gaya ng “DPWH Leaks” upang iligaw ang atensyon ng taumbayan.

Panawagan sa Publiko: Huwag Maging ‘Tanga’
Sa huli, ang laban sa korapsyon ay hindi lamang laban ng gobyerno kundi laban din ng bawat mamamayang marunong sumuri. Ang mga alegasyon laban kay First Lady Liza Marcos ay isang paalala na sa panahon ng teknolohiya, madaling gumawa ng dokumento pero mahirap magpatunay ng katotohanan. Huwag hayaang ang ating emosyon o pagkiling sa politika ang magdikta ng ating paniniwala. Suriing mabuti ang bawat impormasyon at huwag magpadala sa mga “headlines” na walang sapat na basehan.