Sa mundo ng pulitika sa Pilipinas, madalas tayong makasaksi ng mga rebelasyon o “expose” na nagpapayanig sa bansa. Ngunit minsan, ang mga rebelasyong ito ay nababalot ng makapal na usok ng duda, drama, at pansariling interes. Ang pinakahuling usap-usapan ngayon ay ang tinatawag na “Cabral Files” na inilabas ni Batangas First District Representative Leandro Leviste. Ang mambabatas, na kilala rin bilang isang bilyonaryong negosyante, ay nagpakita ng emosyonal na panig sa harap ng publiko, humihikbi habang inilalantad ang umano’y malawakang katiwalian sa budget ng Department of Public Works and Highways (DPWH). Ngunit habang tumatagal, ang mga luha ay tila napapalitan ng mga tanong: Ito ba ay para sa bayan, o para sa sariling kapakanan?

Ang “Cabral Files” at ang Drama sa Publiko
Nagsimula ang lahat nang ilabas ni Leviste ang mahigit 60 pahina ng mga dokumento na naglalaman umano ng DPWH budget data mula 2023 hanggang 2026. Ang mga file na ito ay nakuha raw niya mula sa yumaong si dating DPWH Undersecretary Maria Catalina Cabral. Ayon kay Leviste, mayroong matinding iregularidad sa alokasyon ng pondo sa iba’t ibang distrito, partikular sa Region 3 at Taguig City, kung saan tila may kinalaman ang dami ng mga contractors sa laki ng budget na ibinibigay.

Gayunpaman, ang pansin ng publiko ay hindi lamang natuon sa mga numero kundi sa paraan ng paglalahad ni Leviste. Marami ang bumatikos sa kanyang “cringe” at “paiyak-iyak” na pagpapakita, na tila isang eksena sa teleserye. Sa gitna ng kanyang mga alegasyon, lumitaw ang isang malaking butas: hindi niya maipaliwanag nang maayos ang teknikal na aspeto ng kanyang inilantad, kabilang ang computation ng “allocables at non-allocables.” Paano paniniwalaan ang isang rebelasyon kung ang naglalantad mismo ay nagsasabing hindi niya naiintindihan ang datos na kanyang hawak?

Ang Pagtanggi ni Sec. Vince Dizon at ang Sampal ng Katotohanan
Ang pinakamabigat na dagok sa kredibilidad ni Leviste ay ang direktang pagtanggi ni Secretary Vince Dizon. Taliwas sa naunang pahayag ng kongresista na “ia-authenticate” ni Dizon at ng iba pang opisyal ang kanyang mga files, lumabas ang balita na walang ganitong kaganapan. Ang mismong Palasyo, sa pamamagitan ni Palace Press Officer Claire Castro, ay naglinaw na responsibilidad ni Leviste na patunayan ang authenticity ng kanyang mga dokumento at hindi ang gobyerno ang gagawa nito para sa kanya.

Ang ganitong uri ng pagsasalungat ay nagbibigay ng impresyon na ang “Cabral Files” ay maaaring kulang sa basehan o, sa mas malalang interpretasyon, ay gawa-gawa lamang upang makalikha ng ingay. Sa pulitika, ang ingay ay madalas na ginagamit bilang panangga o sandata, at dito pumapasok ang pagsusuri sa tunay na motibo ng batang mambabatas.

Ang Pagbagsak ng Solar Philippines: Motibo ng Paghihiganti?
Kung hihimayin ang timeline ng buhay-negosyo ni Leviste, makikita ang isang posibleng dahilan ng kanyang biglang “pagkamuhi” sa kasalukuyang administrasyon. Noong 2019, itinatag niya ang Solar Philippines sa gitna ng P41 bilyong alokasyon ng administrasyong Duterte para sa solar irrigation. Nangako ang kanyang kumpanya ng 10,000 MW na energy commitment, ngunit sa kasamaang palad, 174 MW lamang ang aktwal na nai-deliver.

Dahil sa kabiguan na tuparin ang mga obligasyong ito, noong 2024 ay kinansela ng Marcos administration ang 21 kontrata ng Solar Philippines. Ang pagkakalugi sa negosyo at ang pagkakansela ng mga kontrata ay malaking dagok sa kanyang imperyo. Ayon sa mga obserbasyon, ang pag-iingay ni Leviste sa DPWH budget ay maaaring isang anyo ng “vindictiveness” o paghihiganti laban sa administrasyong nagtanggal ng kanyang mga pribilehiyo sa negosyo. Ang pulitika ang naging kanyang “fallback” matapos ang kabiguan sa sektor ng enerhiya.

Ambisyong 2028: Ang Paghahanda para sa Senado
Hindi rin maiaalis ang usapin ng political ambition. Marami ang naniniwala na ang paggawa ng ingay ni Leviste ay bahagi ng kanyang paghahanda para tumakbo sa Senado sa 2028, posibleng bilang kapalit ng kanyang inang si Sen. Loren Legarda. Sa Pilipinas, ang pagiging “anti-corruption advocate” ay isang epektibong branding para sa mga nagnanais ng mas mataas na pwesto.

Ngunit ang pagbuo ng pangalan sa ibabaw ng mga kaduda-dudang dokumento at emosyonal na drama ay isang mapanganib na laro. Ang hamon ngayon kay Congressman Leviste ay harapin ang katotohanan nang walang luha at magbigay ng konkretong ebidensya na hindi lamang base sa “kutob” o mga file na hindi niya maipaliwanag.

Konklusyon: Maging Mapanuri, Huwag Magpadala sa Luha
Ang isyu ng “Cabral Files” ay nagsisilbing paalala sa mga Pilipino na huwag agad maniwala sa bawat expose na lumalabas, lalo na kung ito ay may bahid ng drama at pansariling interes. Ang tunay na kampanya laban sa korapsyon ay hindi idinadaan sa pag-iyak sa harap ng camera, kundi sa matibay na ebidensya at tapat na layunin.

Habang hinihintay natin ang susunod na kabanata sa “political thriller” na ito, mahalagang manatili tayong mapanuri. Hanapin ang katotohanan sa likod ng mga numero at huwag hayaang gamitin ang ating emosyon para sa agenda ng iilan. Ang kaban ng bayan ay dapat bantayan, ngunit dapat din nating bantayan ang mga taong nagkukunwaring nagbabantay dito para lamang sa kanilang sariling kapakanan.