Sa gitna ng lumalalang krisis sa ekonomiya at ang banta ng mga kalamidad, ang diskusyon sa pambansang badyet ng Pilipinas ay muling naging sentro ng kontrobersya. Mula sa mga bulwagan ng Senado hanggang sa mga social media platforms, muling umugong ang mga seryosong akusasyon ng korapsyon, “pork barrel,” at ang tila kawalan ng interes ng administrasyon na habulin ang mga mastermind sa likod ng mga anomalya sa flood control. Ang mga huling kaganapan ay nagpapakita ng isang malalim na lamat sa pagkakaisa ng mga lider at ang lumalalang duda ng publiko sa integridad ng mga institusyon.

Ang “Nawawalang Gana” ng Malacañang sa Flood Control Scandal
Isa sa mga pinakamainit na isyu ay ang tila paglamig ng Malacañang sa Independent Commission for Infrastructure (ICI), ang komisyong inatasang mag-imbestiga sa bilyon-bilyong flood control projects na hindi naman nararamdaman ng publiko. Ayon kay Senator Ping Lacson, isang batikang mambabatas na kilala sa kanyang anti-pork stance, nakapagtataka ang biglang pagkawala ng interes ng ehekutibo.

“Nagtataka ako kung bakit biglang nawalan na ng gana ang Malakanyang. Naniniwala pa rin ako na ginagampanan ng ICI ang layunin nito sa paglalantay ng mahalagang impormasyon,” pahayag ni Lacson. Ngunit sa likod ng pagtatakang ito, mabilis ding bumanat ang mga kritiko. Kinuwestiyon ng ilan ang kredibilidad ni Lacson bilang chairman ng Blue Ribbon Committee, kung saan tila hindi rin naman umuusad ang mga imbestigasyon sa mga malalaking infrastructure anomalies sa kabila ng kaniyang posisyon. “Anomalya na nga po, may anomalya na, hindi po siya naiimbestiga,” dagdag ng mga mapunang tagamasid, na nagpapahiwatig na ang oversight function ng Senado ay tila nagiging display na lamang.

Emosyon at Edukasyon: Ang Sentimyento ni Lito Lapid
Sa kabilang banda, naging emosyonal ang aktor-senador na si Lito Lapid sa harap ng mga patuloy na pangungutya sa kanyang kakulangan sa pormal na edukasyon. Sa isang bihirang pagkakataon, inamin ni Lapid na nasasaktan siya kapag tinatawag siyang “mangmang” o pinupuna ang kanyang hindi pag-iingles. “Tao lang ako… hindi ako marunong magsalita ng marami dahil kulang ako sa basa,” aniya.

Gayunpaman, para sa mga kritiko, ang edukasyon ay hindi ang pangunahing isyu kundi ang paninindigan. Ang tanong ng marami: Kahit kulang sa pinag-aralan, bakit tila nagiging sunod-sunuran ang ilang mambabatas sa mga polisiya o lider na kinasasangkutan ng korapsyon? Ang hamon sa mga lingkod-bayan ay ang manatili sa “matuwid na landas” at huwag maging protektor ng mga anomalya, anuman ang antas ng kanilang pinag-aralan.

Ang Pasabog ni Pulong Duterte: 1 Trilyong Korapsyon?
Hindi rin nagpahuli si Congressman Paulo “Pulong” Duterte sa pagpuna sa 2025 at 2026 budget. Sa isang matapang na pahayag, binatikos niya ang tila walang katapusang “insertions” na umaabot sa bilyon-bilyong piso habang ang mga mastermind sa nakaraang halos 1 trilyong pisong korapsyon ay hindi pa rin napapanagot.

“Ang pera ng bayan ay hindi walang katapusang balon para sa inyong kapritso,” ani Duterte, na tumutukoy sa mga programang tulad ng AEX, TUPAD, at MAI na ginagawa umanong “political weapon” ng palasyo. Ang paglobo ng “unprogrammed funds” at ang pagbabalik ng “patronage programs” ay nagpapakita na ang sistema ng pork barrel ay tila mas buhay at mas malaki pa ngayon kaysa sa mga nakaraang taon. Ang tanong na nananatili: Nasaan ang hustisya kung walang pangalang binabanggit bilang mastermind sa kabila ng lahat ng imbestigasyon?

Media at Pulitika: Ang Biglang Pagbaliktad ng DCMM
Isang nakakagulat na rebelasyon din ang pagbabago ng tono ng DCMM, ang media network na sinasabing pag-aari ni Speaker Martin Romualdez. Mula sa pagiging kritiko ni Vice President Sara Duterte, biglang naging tila “kakampi” na ang tono nito. Ang pagbabagong ito ay nagdulot ng espekulasyon sa mga analista. Ito ba ay senyales ng isang bagong alyansa? O sadyang nag-iba lamang ang hangin sa pulitika habang papalapit ang susunod na eleksyon?

Ang pagbabagong ito sa landscape ng media ay kailangang suriin nang mabuti ng publiko. Sa isang panahon kung saan ang impormasyon ay madaling manipulahin, ang pagbabago ng tono ng mga media giants ay madalas na may kaakibat na pulitikal na motibo.

Sa kabuuan, ang sitwasyon sa ating gobyerno ay nananatiling isang komplikadong sarakas ng kapangyarihan, pera, at impluwensya. Habang ang mga mambabatas ay nagbabangayan at ang media ay nagpapalit ng kulay, ang taong bayan ang nananatiling talo. Ang hamon ay manatiling mapagmatyag at magtanong: Sino nga ba ang tunay na mastermind sa likod ng pagnanakaw sa ating kinabukasan?