“Akala ko ang pagiging ina ay sapat para manatili ang isang pamilya, hindi ko alam na may mga pusong kusang lumalayo kahit ibigay mo na ang lahat.”

Ako si Marisa, at sa isang tahimik na umaga nagsimula ang pagguho ng mundong matagal kong pinanghawakan. Hindi ko agad naramdaman ang bigat ng balita nang sabihin ni Gerald na may namatay. Isang kamag-anak daw, mag-asawang nasawi sa aksidente. Habang nag-aayos ako ng bag ng mga bata, iniisip ko lang kung anong oras ang art lesson ni Juliet at kung hindi ba mahuhuli si Louis sa swimming. Ganoon ang mundo ko noon. Isang ina na laging nagbibilang ng oras para sa mga anak, hindi para sa sarili.

Hindi ko masyadong kilala si Helen. Alam kong kamag-anak siya ni Gerald, mabait daw, tahimik, may isang anak. Nakakalungkot, oo. Pero hindi ko inakala na may kaugnayan iyon sa amin. Kaya nang sabihin kong hindi ako sasama sa burol, hindi iyon dahil sa kawalan ng respeto, kundi dahil sa paniniwalang may kanya-kanya tayong papel. At ang papel ko ay manatili sa bahay, siguraduhing maayos ang mundo ng mga anak ko.

Hindi ko alam na sa araw ding iyon, may batang mawawalan ng mundo at papasok sa amin ang responsibilidad na hindi ko kailanman hiniling, ngunit hindi ko rin kayang tanggihan.

Pag-uwi ni Gerald galing sa burol, iba ang itsura niya…Ang buong kwento!⬇️ Mabigat ang hakbang, tahimik ang mga mata. Kilala ko ang asawa ko. Alam ko kung kailan may dinadala siyang pasya na hindi na mababawi. Nang banggitin niya ang pangalan ng batang si Eugene, doon ko naramdaman ang unang kirot ng takot. Sampung taong gulang, ulila, walang ibang pupuntahan. At kami raw ang tanging may kakayahan.

Hindi ako agad nakasagot. Hindi dahil wala akong puso, kundi dahil alam kong ang puso ko ang unang masasaktan. May dalawang anak na kami. May ritmo na ang bahay. May kaayusan na marupok pala. Sinabi ko ang totoo. Na hindi iyon basta-basta. Na hindi lang pera ang kailangan ng bata. Na ang mga anak namin ay maaaring hindi handa.

Ngunit nakita ko sa mata ni Gerald ang matagal ko nang hindi nakikita. Isang paninindigan na parang utang sa sarili. Doon ko naintindihan na kahit tumutol ako, tapos na ang laban. Kaya pumayag ako, hindi dahil buo ang loob ko, kundi dahil hindi ko kayang isara ang pinto sa isang batang walang masisilungan.

Ang gabing sinabi namin sa mga bata ang desisyon, doon ko unang naramdaman ang takot na baka mali ang ginagawa namin. Ang katahimikan sa sala ay parang bagyong naghihintay sumabog. Si Juliet, palaban, may sariling mundo. Si Louis, matigas ang ulo at ayaw magbahagi ng kahit ano. Ang mga salitang binitiwan nila ay parang maliliit na kutsilyong tumatama sa dibdib ko. Hindi dahil bastos sila, kundi dahil alam kong totoo ang takot nila.

Nang mag-walkout sila, naiwan akong nakaupo, hawak ang sentido, iniisip kung paano ko ipagkakasya ang isang batang sugatan sa pusong hindi pa handa ang lahat.

Pinili naming sa sala muna patulugin si Eugene. Ang lugar na pinakaminahal ko. Ang puso ng bahay. Doon ko unang natutunan ang tunay na kahulugan ng sakripisyo. Hindi yung malalaking desisyon, kundi yung maliliit na pagbitaw sa mga bagay na akala mo’y permanente.

Nang unang pumasok si Eugene sa bahay, nakita ko ang sarili ko sa mata niya. Takot. Pag-iingat. Ang pakiramdam na kailangan mong humingi ng paumanhin sa bawat paghinga. Nang magsalita si Juliet at Louis, gusto kong pigilan sila. Gusto kong ipagtanggol ang bata. Ngunit bilang ina rin nila, natutunan kong minsan ang pananahimik ay hindi kahinaan, kundi pag-iipon ng lakas.

Tahimik ang mga gabi. Tahimik ang hapag. At sa katahimikang iyon, unti-unting nabubuo ang sugat ni Eugene. Nakikita ko kung paano siya kumakapit sa backpack niya na parang iyon na lang ang natitirang koneksyon niya sa mga magulang na nawala. Nakikita ko kung paano siya tumatanggi sa pagkain kahit halatang gutom. At sa bawat biro at pahaging ng mga anak ko, parang ako ang nasusugatan.

Lumipas ang mga taon. Lumipat kami ng mas malaking bahay. Akala ko, kapag lumaki ang espasyo, liliit ang galit. Mali ako. Ang galit pala, hindi nasusukat sa sukat ng bahay, kundi sa kakayahang magbukas ng puso. Habang lumalaki si Eugene, lalo kong nakikita ang kabaitan niya. Hindi siya sumasagot. Hindi siya gumaganti. Parang tinanggap niya na ang papel niya ay manatili sa gilid, maging tahimik, maging pasensya.

Madalas ko siyang nakikitang nagpapakain ng mga pusa. Doon ko napagtanto na may mga pusong kahit sugatan, marunong pa ring magmahal. At doon ko rin naramdaman ang pagkakaiba naming mag-asawa. Habang ako’y lalong napapalapit kay Eugene, si Gerald ay lalong lumalayo. May mga gabing malamig ang boses niya, may mga salitang hindi ko inaasahang maririnig mula sa lalaking pinili kong makasama habambuhay.

Nang dumating si Eugene isang araw na may pasa at dugo, doon ko tuluyang naintindihan ang halaga ng bata sa buhay ko. Hindi dahil iniligtas niya ang isang kuting, kundi dahil kahit sinasaktan na siya ng mundo, pinili pa rin niyang maging mabuti. Sa gabing iyon, pinili kong maging ina niya, hindi lang sa papel, kundi sa puso.

Ang mga sumunod na taon ay parang mabagal na pagguho. Umalis si Juliet. Umalis si Louis. At sa huli, umalis din si Gerald. Ang mga salitang binitiwan niya ay parang kutsilyong paulit-ulit tumutusok. May ibang babae na raw siya. Panahon na raw para sa sarili niya. Naiwan ako sa isang malaking bahay na puno ng alaala at katahimikan.

Akala ko doon na magtatapos ang lahat. Na tuluyan na akong mawawala. Ngunit naroon si Eugene. Tahimik. Matatag. Niyakap niya ako sa gabing iyon na parang ako ang batang nawalan ng mundo. At sa unang pagkakataon, may umakay sa akin palabas ng dilim.

Hindi naging madali ang mga sumunod na taon. May lungkot pa rin. May pangungulila. Ngunit may isang batang minsang itinuring na pabigat, na naging dahilan kung bakit ako bumabangon araw-araw. Habang tinutupad niya ang pangarap niyang maging beterinaryo, ako naman ay unti-unting natutong mabuhay muli.

Ngayon, sa bawat umagang tahimik, hindi na ako natatakot. Ang katahimikan ay hindi na kawalan, kundi kapayapaan. Kasama ko si Eugene. Hindi dahil wala kaming choice, kundi dahil pinili namin ang isa’t isa.

At doon ko natutunan ang pinakamahalagang aral ng buhay ko. Hindi lahat ng pamilya ay nabubuo sa dugo. May mga pusong nagtatagpo sa gitna ng sakit at pinipiling manatili, kahit walang kasiguraduhan. At minsan, ang batang tinanggap mo sa gitna ng kaguluhan, siya pala ang magliligtas sa’yo sa huli.