Galit at pagdududa ang bumabalot sa pahayag ng gobyerno laban kay dating House Speaker Martin Romualdez, matapos ihayag na hindi lang kaso kundi pati mga ari-arian ang target habulin. Sa gitna ng mababang tiwala ng publiko, lumalalim ang tanong kung hustisya ba o pulitika ang umiiral.

Sa gitna ng umiinit na diskurso sa politika ng bansa, muling nabuhay ang usapin hinggil sa pananagutan ng mga makapangyarihang opisyal ng gobyerno, matapos ihayag ng isang mataas na opisyal na posibleng habulin hindi lamang sa kasong kriminal kundi pati sa mga ari-arian si dating House Speaker Martin Romualdez. Ang pahayag ay nagbukas ng mas malalim na tanong: ito ba ay tunay na paghahabol ng hustisya, o isa lamang hakbang upang patahimikin ang galit ng publiko?

Sa isang panayam, ibinunyag ni DILG Secretary Jonvic Remulla na tinitingnan ng Office of the Ombudsman ang posibilidad ng civil forfeiture laban kay Romualdez kaugnay ng umano’y pagkakasangkot nito sa kontrobersyal na flood control projects. Ayon sa kanya, kung hindi umano sapat ang ebidensya para sa kasong kriminal, maaaring ituon ang pansin sa mga ari-ariang pinaniniwalaang nakuha sa pamamagitan ng katiwalian.

Ang civil forfeiture ay isang legal na mekanismo kung saan maaaring kunin ng estado ang mga ari-arian na pinaniniwalaang nagmula sa ilegal na gawain, kahit walang direktang hatol na kriminal. Ngunit para sa marami, mahina at kulang ang ganitong hakbang, lalo na kung ikukumpara sa lawak ng umano’y anomalya na umabot umano sa daan-daang bilyong piso sa loob lamang ng ilang taon.

Lalong umingay ang usapin dahil ang Ombudsman na tinutukoy ay kapatid mismo ng kalihim na naghayag ng pahayag. Para sa ilang kritiko, ito ay nagdulot ng hinala kung may tunay bang intensyong managot ang dating lider ng Kamara, o kung ito ay isang palabas lamang upang ipakitang may ginagawa ang administrasyon.

May mga nagsasabing tila nagkakaroon ng “laglagan” sa hanay ng mga dating magkakampi. Ang tanong ng marami: tuluyan na bang binitawan ng kasalukuyang administrasyon si Romualdez? May basbas ba mismo ng Pangulo ang mga pahayag na ito? Dahil kung titingnan, ang DILG Secretary ay itinuturing na alter ego ng Pangulo, at mahirap paniwalaang magsasalita ito nang walang pahintulot mula sa pinakamataas na lider ng bansa.

Ngunit para sa ilang political observers, mahirap pa ring maniwala na seryoso ang pamahalaan sa paghahabol. Isang kaso ng civil forfeiture na nagkakahalaga lamang umano ng humigit-kumulang isang bilyong piso ang naihain, bagay na tinuturing na napakaliit kung ikukumpara sa tinatayang higit isang trilyong pisong halaga ng mga pondong umano’y naisingit sa national budget mula 2023 hanggang sa kasalukuyan.

Para sa mga kritiko, ang ganitong hakbang ay tila pampalubag-loob lamang sa galit ng publiko. Magandang pakinggan, ngunit kulang sa bigat. Sa mata ng taumbayan, hindi sapat ang simbolikong kaso kung walang konkretong resulta at malinaw na pananagutan.

Dagdag pa rito, napapansin ng marami ang tila agresibong pagharap ng Pangulo sa media. Araw-araw na anunsyo, mula sa mga detalye ng pangungutang hanggang sa maliliit na programa ng gobyerno, ay personal niyang ibinabalita sa publiko. Para sa ilan, ito ay senyales ng pagkabahala ng administrasyon sa patuloy na pagbaba ng tiwala ng mamamayan.

Ayon sa pinakahuling survey ng Publicus Asia, bumagsak umano sa 15 porsyento ang trust rating ng kasalukuyang administrasyon. Sa kabilang banda, nananatiling mas mataas ang tiwala ng publiko sa Bise Presidente, na may mahigit 30 porsyento. Ang malaking agwat na ito ang sinasabing nagtutulak sa administrasyon na gumawa ng mga pahayag na tila matapang ngunit kulang sa konkretong aksyon.

May mga dating opisyal din na nagpahayag ng parehong pananaw. Ayon sa kanila, ang lahat ng ito ay tungkol sa imahe at ratings. Sa panahon ng social media at mabilis na balita, mahalaga ang impresyon, kahit pa kulang sa substansya ang mga hakbang.

Hindi rin nakaligtas sa kritisismo ang tila selective justice ng pamahalaan. May mga personalidad na matagal nang nasasangkot sa mga alegasyon ngunit nananatiling malaya, habang ang mga itinuturing na kalaban sa pulitika ay mabilis na nasasampahan ng kaso. Para sa marami, malinaw ang doble-karang pamantayan.

Binanggit din ng ilang komentarista ang kaso ng ilang dating opisyal na nag-alok umano na maging state witness ngunit hindi pinansin ng gobyerno. Sa halip na pakinggan ang kanilang mga rebelasyon, tila mas pinili ng pamahalaan ang pananahimik hanggang sa may mangyaring trahedya bago muling umaksyon.

Sa ganitong konteksto, lumalalim ang kawalan ng pag-asa ng publiko. Marami ang nagtatanong kung may tunay pang pag-asa sa sistema, o kung ang mga pahayag na ito ay bahagi lamang ng isang mas malaking palabas pampulitika.

Gayunpaman, may ilan pa ring nagsasabing kailangan pa ring maghintay. Para sa kanila, ang isang administrasyon ay binibigyan ng buong termino upang patunayan ang sarili. Ang iba ay nagsasabing pinili nilang umasa, kahit mahirap, dahil ito ang administrasyong kanilang sinuportahan.

Ngunit habang papalapit ang mga susunod na taon, mas nagiging mahigpit ang mata ng publiko. Hindi na sapat ang mga pahayag at press conference. Ang hinihingi ng taumbayan ay malinaw na aksyon, patas na hustisya, at tunay na pananagutan, anuman ang apelyido o posisyon sa lipunan.

Sa huli, ang usapin ng paghahabol sa mga ari-arian ni Martin Romualdez ay hindi lamang tungkol sa isang tao. Ito ay salamin ng mas malalim na problema sa sistema ng pamamahala, kung saan ang tiwala ng publiko ay patuloy na nauubos dahil sa kakulangan ng malinaw at makabuluhang resulta.

Habang patuloy ang mga pahayag at palitan ng akusasyon, nananatiling nakamasid ang taumbayan. Ang tanong ay hindi na kung sino ang susunod na bibigyan ng kaso, kundi kung kailan magkakaroon ng tunay na hustisyang mararamdaman ng lahat. Sa ngayon, ang hatol ay nasa kamay ng publiko—at ang kanilang tiwala ay hindi madaling mabawi.