Sa gitna ng mga pagsubok na kinakaharap ng ating bansa, madalas tayong umasa sa katapatan ng mga lingkod-bayan na may hawak ng ating kaban. Ngunit paano kung ang tiwalang ito ay mantsado pala ng mga lihim na transaksyon at nakakalulang halaga ng pera na hindi maipaliwanag? Kamakailan lamang, isang malaking pasabog ang naging sentro ng usap-usapan sa social media at sa bawat sulok ng bansa nang maungkat ang usapin tungkol sa bilyon-bilyong piso na diumano’y may kaugnayan kay Undersecretary Catalina Cabral. Ang isyung ito ay hindi lamang simpleng paratang, kundi isang serye ng mga rebelasyong naglalantad sa masalimuot na mundo ng burukrasya at ang tila walang katapusang isyu ng korapsyon sa ating lipunan.

Nagsimula ang lahat nang maglabas ng mga dokumento at ulat na nagpapakita ng mga transaksyong hindi tugma sa idineklara ng nasabing opisyal sa kanyang mga dokumento sa gobyerno. Bilang isang taong may mataas na katungkulan sa isang mahalagang ahensya, si Usec Cabral ay may hawak na malaking responsibilidad sa mga proyekto ng imprastraktura. Ang bawat pirma at bawat desisyon ay katumbas ng milyun-milyong piso ng buwis ng bayan. Kaya naman, nang lumabas ang balita tungkol sa bilyon-bilyong piso na nadiskubre sa iba’t ibang accounts at assets, tila isang malakas na lindol ang yumanig sa tiwala ng publiko.

Para sa mga ordinaryong mamamayan na nagtatrabaho nang marangal para lang may maipakain sa pamilya, ang marinig ang salitang “bilyon” ay tila isang panaginip. Ngunit sa kwentong ito, ang bilyon ay naging simbolo ng galit at pagkadismaya. Paano nga ba nagkaroon ng ganoong kalaking halaga ang isang opisyal? Saan nanggaling ang perang ito? Ito ang mga katanungang nagpapaalab sa damdamin ng mga netizens. Marami ang nagtatanong kung ang mga kalsadang bako-bako o mga tulay na hindi matapos-tapos ay may kinalaman sa perang ito na diumano’y napunta sa maling kamay.

Ang imbestigasyon ay unt-unting naglalabas ng mga detalye tungkol sa mga “ghost projects” at mga “kickbacks” na matagal na palang itinatago sa ilalim ng mga legal na kontrata. Ang mga rebelasyong ito ay nagpapakita ng isang sistemang tila bulok na sa loob, kung saan ang mga nasa posisyon ay nagpapakasasa habang ang taumbayan ay naghihikahos. Ang bawat pahina ng ulat ay naglalaman ng mga pangalan ng mga dummy companies at mga transaksyong ginawa sa madidilim na sulok ng opisina. Ang pagiging “exposed” ni Usec Cabral ay nagsisilbing babala na sa panahon ng teknolohiya at masusing pagbabantay ng publiko, wala nang lihim na hindi mabubunyag.

Ngunit hindi lang ito tungkol sa isang tao. Ang isyung ito ay nagpapakita ng mas malalim na problema sa ating pamahalaan. Ang pagkakaungkat ng bilyon-bilyong pera ay hamon sa ating mga law enforcement agencies at sa Ombudsman. Kakayanin ba nilang panagutin ang mga makapangyarihan? O ito ay magiging isa na namang kaso na mawawala sa limot pagkalipas ng ilang buwan? Ang sigaw ng marami ay hustisya at transparency. Hindi sapat na malaman lang natin kung magkano ang nawala; kailangan nating makita na ang mga nagkasala ay nagdurusa sa likod ng rehas.

Sa bawat viral na video at post tungkol sa isyung ito, makikita ang pagkakaisa ng mga Pilipino sa pagkondena sa korapsyon. Ang galit ng taumbayan ay hindi mapigilan, lalo na’t nakikita nila ang pagkakaiba ng buhay ng mga nasa kapangyarihan kumpara sa buhay ng mga ordinaryong tao. Ang mansyon, ang mga mamahaling sasakyan, at ang luho na ipinapakita ng ilan sa mga opisyal ay nagiging ebidensya sa mata ng publiko na mayroong hindi tama sa sistema. Ang kwento ni Usec Cabral ay naging mukha ng diskusyong ito, kung saan ang bawat barya ng bayan ay dapat ipaliwanag nang maayos.

Habang nagpapatuloy ang proseso, marami pa tayong dapat abangan. May mga nagsasabi na ito ay simula pa lamang ng mas malaki pang “purge” sa loob ng kagawaran. Ang mga taong dating tahimik ay nagsisimula na ring magsalita, at ang mga dokumentong dati ay nakatago sa mga vault ay unt-unti nang lumalabas. Ang katotohanan ay tila isang agos ng tubig na hindi mo mapipigilan kapag nagsimula nang bumigay ang dam. Ang bilyon-bilyong pisong naungkat ay hindi lang pera; ito ay ang pangarap ng bawat Pilipino para sa mas magandang buhay na diumano’y ninakaw ng kasakiman.

Sa huli, ang kwentong ito ay isang paalala na ang kapangyarihan ay hindi lisensya para magnakaw. Ang bawat sentimo ng bayan ay dapat gamitin para sa ikabubuti ng lahat, hindi para sa pansariling interes ng iilan. Ang pag-expose kay Usec Cabral ay isang panalo para sa mga nagnanais ng malinis na gobyerno, ngunit malayo pa ang lalakbayin ng labang ito. Manatili tayong mapagmatyag at huwag hayaang mabulag tayo ng mga mabulaklak na salita. Ang tunay na serbisyo ay nakikita sa gawa at sa integridad, hindi sa laki ng yaman na naipon habang nasa pwesto. Ang katarungan ay darating din, at sa araw na iyon, ang bawat bilyon na nawala ay dapat maging mitsa ng pagbabago sa ating mahal na Pilipinas.