Sa mga nagdaang araw, naging sentro ng usap-usapan sa social media at sa bawat sulok ng bansa ang tila lumalalang krisis sa loob ng Malacañang. Hindi na lamang ito simpleng batikos sa politika kundi isang seryosong usapin ng integridad, tiwala, at pananagutan sa bayan. Sa gitna ng mga lumalabas na testimonya at ebidensya ng malawakang katiwalian, tila nasa krus na daan ang ating bansa kung saan ang boses ng mamamayan at ang paninindigan ng Armed Forces of the Philippines (AFP) ay nagiging mahalagang salik sa ating kinabukasan.

Ang pinaka-ugat ng mainit na usaping ito ay ang pagdududa sa kredibilidad ng Integrity and Corruption Commission (ICC), isang lupon na binuo ng administrasyon ni Pangulong Marcos Jr. Ayon sa mga eksperto at kritiko tulad ni Eric Celis, ang ICC ay tila isang “bogus” na ahensya dahil wala itong malinaw na basehang legal o batas mula sa Kongreso na nagbigay-daan sa pagkakatatag nito. Ang hinala ng marami, ang ICC ay ginagamit lamang bilang isang kasangkapan upang linisin ang pangalan ng mga opisyal na nasasangkot sa mga kontrobersya, partikular na ang mga malalapit na kamag-anak ng Pangulo.

Isa sa mga pinaka-matinding rebelasyon na yumanig sa administrasyon ay ang mga pahayag ni Ginoong Saldico mula sa ibang bansa. Detalyado niyang inilahad ang mga operasyong kinasasangkutan umano ng bilyon-bilyong piso na kinurakot mula sa kaban ng bayan. Ayon sa kanyang mga testimonya, may mga maleta ng pera na direktang inihahatid sa mga matataas na opisyal. Ang mas masakit pa rito, ang mga pondong ito ay nagmula sa mga flood control projects na nagkakahalaga ng mahigit PHP 31 bilyon, na karamihan ay nasira agad o hindi man lamang napakinabangan ng mga mamamayan.

Dahil sa bigat ng mga akusasyong ito, muling uminit ang panawagan para sa “constitutional succession.” Maraming mga grupo at indibidwal ang naniniwala na ang tanging paraan upang maisalba ang bansa ay ang mapayapang pagbaba sa pwesto ng Pangulo. Ayon sa ating Saligang Batas, kung ang Pangulo ay hindi na karapat-dapat o hindi na kayang gampanan ang kanyang tungkulin, ang Pangalawang Pangulo ang dapat na humalili sa kanya. Ito ay isang legal at maayos na proseso na hindi dapat ituring na rebelyon o kudeta, kundi isang hakbang upang protektahan ang estado.

Sa puntong ito, ang papel ng Armed Forces of the Philippines (AFP) at Philippine National Police (PNP) ay nagiging kritikal. Ang kanilang tungkulin ay hindi ang maging tauhan ng isang tao, kundi ang maging tagapagtanggol ng mamamayan at ng Konstitusyon. May mga ulat na nagpapahiwatig na ang hanay ng mga sundalo at pulis ay nagmamasid at sinusuri ang sitwasyon. Ang moral na obligasyon na panigan ang katotohanan ay isang hamon na kinakaharap ng bawat miyembro ng sandatahang lakas.

Hindi rin nakaligtas sa kritisismo ang Senado, partikular na ang Blue Ribbon Committee. Marami ang nagtataka kung bakit tila “dedma” ang ilang senador sa mga mabibigat na testimonya ni Saldico, habang mabilis silang kumilos sa ibang mga isyu. Ang tila pagharas sa mga nais magsalita ay nagdudulot ng higit na pagdududa sa publiko kung tunay nga bang hustisya ang hinahanap ng ating mga mambabatas o sadyang pinoprotektahan lamang nila ang kanilang mga alyado.

Maging ang simbahan at ang mga progresibong grupo ay unti-unti na ring nagpapahayag ng kanilang mga saloobin. Bagama’t may mga pagkakaiba sa pananaw, ang nagkakaisang sigaw ay ang pagkakaroon ng malinis at tapat na pamamahala. Ang darating na Nobyembre 30 ay inaasahang magiging isang mahalagang araw para sa mga kilos-protesta, kung saan ang iba’t ibang sektor ng lipunan ay magsasama-sama upang ipahayag ang kanilang kawalan ng tiwala sa kasalukuyang sistema.

Sa kabila ng lahat ng ito, ang panawagan ng nakararami ay ang muling pagbabalik ng isang lideratong may tunay na malasakit at integridad. Ang “Duterte brand of leadership” ay madalas na nababanggit bilang alternatibo na kinatatakutan ng mga kasalukuyang nasa kapangyarihan. Ngunit sa huli, ang kasaysayan at ang taong bayan ang magpapasya. Ang agos ng pagbabago ay hindi mapipigilan kapag ang katotohanan ay nagsimula nang lumabas.

Ang ating bansa ay dumadaan sa isang matinding pagsubok. Ang bilyon-bilyong pisong nawawala ay hindi lamang numero; ito ay mga kalsada, paaralan, at gamot na dapat sana ay para sa mahihirap. Ang bawat Pilipino ay may pananagutan na maging mapagmatyag at huwag hayaang manatili ang katiwalian sa ating gobyerno. Ang laban para sa katotohanan ay hindi laban ng iisang tao lamang, kundi laban nating lahat para sa isang mas maunlad at matapat na Pilipinas.