Malamig ang simoy ng hangin sa labas ng NAIA Terminal nang lumapag ang eroplano ni Jericho. Siyam na buwan. Siyam na buwan siyang nawala sa Pilipinas para asikasuhin ang malaking kontrata ng kanyang construction firm sa Dubai. Bilang isang matagumpay na inhinyero at negosyante, sanay si Jericho sa hirap, pero ang mawalay sa kanyang pamilya ang pinakamabigat na sakripisyo. Ang tanging nagpapalakas sa kanya ay ang isiping maayos ang buhay ng kanyang inang si Nanay Cely at ng kanyang asawang si Clarissa sa mansyon na ipinatayo niya sa Laguna.

Excited si Jericho. Hindi niya sinabi kay Clarissa na uuwi siya. Gusto niyang maging “grand surprise” ito. Dala niya ang mga mamahaling regalo—mga alahas, designer bags para kay Clarissa, at ang paboritong gamot at mga damit para sa kanyang Nanay Cely. Sa bawat video call nila noon, laging sinasabi ni Clarissa na maayos ang lahat. “Hon, don’t worry. Si Nanay, parang donya dito. Laging naka-aircon, may sariling yaya, at laging request niya ang niluluto namin,” ang laging bida ni Clarissa. Panatag ang loob ni Jericho. Mahal na mahal niya ang asawa at tiwala siya rito.

Sumakay si Jericho ng van na inarkila niya. Habang binabagtas ang South Luzon Expressway, iniimagine na niya ang yakap ng kanyang ina at asawa. Pagdating sa kanilang subdivision, napansin niyang maraming nakaparadang sasakyan sa tapat ng kanilang bahay. Rinig na rinig ang lakas ng tugtugan at tawanan. “Mukhang may party ah,” isip ni Jericho. Mas lalo siyang na-excite. Akala niya ay nagdiriwang lang sila.

Dahan-dahang pumasok si Jericho sa gate. Hindi siya napansin ng mga tao dahil abala ang lahat sa kasiyahan sa garden. Nakita niya si Clarissa, suot ang isang mamahaling pulang dress, na nakikipagtawanan sa kanyang mga magulang at kapatid. Ang pamilya ni Clarissa ay nandoon lahat—ang kanyang mga magulang, mga kapatid, at pati mga pinsan. Puno ang mahabang mesa ng pagkain. May dalawang lechon, may mga imported na steak, mamahaling alak, at sa gitna, naglalakihang LOBSTER at crabs na tila ba pyesta ng bayan ang nagaganap.

“Ang sarap ng buhay, ‘no?” rinig ni Jericho na sabi ng tatay ni Clarissa habang kumakagat sa hita ng lechon. “Buti na lang malaki magpadala ‘yang asawa mo.”

“Sinabi mo pa, Pa! Kaya nga love na love ko si Jericho eh, kahit wala siya, busog tayo!” sagot ni Clarissa sabay tawa.

Nakangiti si Jericho habang pinapanood sila sa malayo, nagtatago sa likod ng malaking halamang ornamental. Hinahanap ng kanyang mata ang kanyang Nanay Cely. Inaasahan niyang nasa kabisera ito, kumakain ng masarap, at inaalagaan. Pero wala siya doon.

“Baka nasa kwarto, nagpapahinga,” isip ni Jericho.

Dahan-dahan siyang pumasok sa loob ng bahay. Dumiretso siya sa master’s bedroom sa baba na ipinagawa niya para sa ina para hindi na ito aakyat ng hagdan. Pagbukas niya ng pinto, nagulat siya. Wala doon ang gamit ng nanay niya. Ang nandoon ay mga gamit ng kapatid ni Clarissa na ginawang tambayan ang kwarto.

Kinabahan si Jericho. Lumabas siya at nagpunta sa kusina. Wala rin doon ang nanay niya. Nagtanong siya sa isang catering staff na nagliligpit. “Miss, nasaan ‘yung matandang babae na nakatira dito? Yung nanay ng may-ari?”

Tiningnan siya ng staff nang may halong awa. “Ah, si Lola po? Nasa likod po, sa may dirty kitchen banda. Doon po siya pinapwesto ni Ma’am Clarissa kapag may bisita.”

Kumabog ang dibdib ni Jericho. Dirty kitchen? Bakit doon?

Nagmamadaling pumunta si Jericho sa likod-bahay. Ang daanan ay madilim at maputik dahil umulan kaninang hapon. Sa dulo, malapit sa labahan at tapunan ng basura, may isang maliit na kubol na gawa sa trapal at lumang yero.

Doon, nakita ni Jericho ang tanawing dumurog sa kanyang puso at nagpa-init ng kanyang ulo.

Nakaupo si Nanay Cely sa isang maliit na bangkito. Ang suot niya ay butas-butas na duster. Payat na payat siya, ang buhok ay buhol-buhol, at mukhang ilang araw nang hindi naliligo. Sa harap niya, sa ibabaw ng isang sirang taburete, ay ang kanyang pagkain.

Hindi lobster. Hindi lechon.

Ang kinakain ni Nanay Cely ay kaning lamig na binuhusan ng sabaw na amoy panis. May kasama itong isang pirasong tuyo na halos buto na lang. Nanginginig ang kamay ng matanda habang sinusubuan ang sarili, at may mga langaw na dumadapo sa pagkain niya.

“Nay…” garalgal na tawag ni Jericho.

Lumingon si Nanay Cely. Malabo na ang mata nito. “Sino ‘yan? Clarissa? Tapos na ba kayong kumain? Pwede na ba akong pumasok? Nilalamok na ako dito…”

Bumigay ang tuhod ni Jericho. Napaluhod siya sa putikan at niyakap ang ina. “Nay! Ako ‘to! Si Jericho! Diyos ko, Nay! Anong ginawa nila sa inyo?!”

Nang makilala ni Nanay Cely ang boses ng anak, humagulgol ito. “Anak… anak ko… dumating ka na. Gutom na gutom na ako anak. Akala ko kinalimutan mo na ako. Sabi ni Clarissa wala ka na daw ipinapadala kaya kailangan nating magtipid.”

“Anong wala?! Buwan-buwan akong nagpapadala ng 200 thousand para sa inyo! Nasaan ang pera?!” galit na sigaw ni Jericho.

“Wala akong natatanggap, anak. Ang sabi ni Clarissa, bangkarote ka na daw. Kaya eto, tinitiis ko na lang. Ang sabi niya, dito muna ako sa labas kasi nakakahiya daw ako sa mga bisita niya. Mabaho daw ako.”

Tumayo si Jericho. Ang luha sa kanyang mga mata ay napalitan ng apoy. Ang pagmamahal na naramdaman niya kanina para sa asawa ay naging poot.

Binuhat niya ang kanyang ina. “Halika, Nay. Pasok tayo. Ipapakita ko sa kanila kung sino ang tunay na may-ari ng bahay na ‘to.”

Karga-karga ang ina na parang bata, pumasok si Jericho sa main door. Ang mga bisita sa garden ay nagsisipag-ingay pa rin. Dire-diretso si Jericho sa gitna ng handaan.

“STOP THE MUSIC!” sigaw ni Jericho. Ang boses niya ay parang kulog na nagpatigil sa lahat.

Natahimik ang garden. Lumingon si Clarissa. Nang makita niya si Jericho, namutla siya. Nabitawan niya ang hawak na wine glass.

“J-Jericho?! Hon?! B-Bakit… bakit nandito ka?” utal na tanong ni Clarissa, habang pilit na tinatakpan ng pamilya niya ang mga mamahaling pagkain.

“Bakit ako nandito?” malumanay pero madiing tanong ni Jericho. “Nandito ako para makita kung paano niyo waldasin ang pera ko habang pinapatay niyo sa gutom ang Nanay ko!”

Ibinaba ni Jericho si Nanay Cely sa isang upuan. Tiningnan niya ang lobster sa mesa. Kinuha niya ito at inihagis sa sahig.

“Lobster?! Kumakain kayo ng lobster habang ang Nanay ko, panis na kanin ang ulam sa tabi ng basurahan?! Clarissa! Tao ka ba?!”

“Hon, let me explain! Si Nanay kasi… ano… may sakit siya sa isip! Gusto niya dun sa labas! Ayaw niya ng masarap na pagkain!” palusot ni Clarissa, nanginginig na.

“Sinungaling!” sigaw ni Jericho. “Kakausap ko lang sa kanya! Matino siya! Gutom siya! Sinabi mo sa kanya na wala akong padala! Saan mo dinala ang 200 thousand kada buwan?! Saan?! Sa pamilya mong mga linta?!”

Tiningnan ni Jericho ang mga magulang at kapatid ni Clarissa. “Kayo! Ang kakapal ng mukha niyo! Nakikitira na nga kayo, nakikikain, tapos kayo pa ang may ganang apihin ang Nanay ko sa sarili niyang pamamahay?! Ang bahay na ‘to, pinatayo ko para sa kanya! Hindi para sa inyo!”

“Jericho, huminahon ka. Pamilya tayo,” sabi ng tatay ni Clarissa.

“Pamilya? Ang pamilya, hindi iniiwan ang isa’t isa. Ang pamilya, hindi nagnanakaw. Ang pamilya, hindi nandidiri sa magulang!” sagot ni Jericho.

Kinuha ni Jericho ang kanyang telepono. Tinawagan niya ang kanyang abogado at ang chief of security ng subdivision.

“I want everyone out of my house. NOW.”

“Hon! Asawa mo ako! Hindi mo ako pwedeng palayasin!” iyak ni Clarissa, lumuluhod at kumakapit sa binti ni Jericho. “Sorry na! Hindi na mauulit! Babawi ako kay Nanay!”

Tinitigan ni Jericho si Clarissa. Ang mukha ng babaeng minahal niya ay naging mukha ng isang halimaw sa paningin niya.

“Huli na ang lahat, Clarissa. Noong pinakain mo ng panis ang Nanay ko, noong pinalabas mo siya habang umuulan, tinapos mo na ang relasyon natin. Ang pera, kikitain ko ulit ‘yan. Pero ang sakit na pinaramdam mo sa ina ko? Hinding-hindi ko ‘yan mapapatawad.”

“Security!” sigaw ni Jericho nang dumating ang mga guard. “Palabasin ang mga taong ito. Lahat sila! Pati ang asawa ko! Huwag kayong magpapatira ng kahit ano maliban sa suot nilang damit. Ang mga alahas, ang mga bag, ang mga sasakyan—iwan niyo lahat ‘yan. Galing ‘yan sa pera ko.”

“Jericho! Maawa ka! Saan kami pupulutin?!” sigaw ng nanay ni Clarissa.

“Ewan ko,” sagot ni Jericho. “Siguro doon sa dirty kitchen. Doon sa lugar kung saan niyo nilagay ang Nanay ko. Tignan niyo kung gaano kasarap tumira doon.”

Kinaladkad ng mga guard ang pamilya ni Clarissa palabas ng gate. Hiyang-hiya sila habang pinapanood ng mga kapitbahay. Ang party ay naging eskandalo. Wala silang nadala kundi ang hiya at pagsisisi.

Nang makaalis na ang mga “linta,” binalingan ni Jericho ang kanyang ina. Kumuha siya ng mainit na tubig at malinis na bimpo. Pinunasan niya ang mukha ni Nanay Cely.

“Nay, patawarin niyo ako. Naging bulag ako. Naging tanga ako,” iyak ni Jericho.

Hinawakan ni Nanay Cely ang mukha ng anak. “Anak, ayos lang ako. Ang mahalaga, nandito ka na. Huwag ka nang aalis ha?”

“Hinding-hindi na, Nay. Dito na ako. Ako na ang mag-aalaga sa inyo. Wala nang mananakit sa inyo.”

Simula noon, hindi na bumalik si Jericho sa ibang bansa. Ginamit niya ang natitirang ipon at investments para magtayo ng negosyo sa Pilipinas. Siya mismo ang nag-alaga sa kanyang ina hanggang sa manumbalik ang lakas nito. Ang mansyon na dati ay pugad ng mga mapagsamantala ay naging tunay na tahanan ng pagmamahal.

Si Clarissa at ang pamilya niya? Nabalitaan ni Jericho na bumalik sila sa probinsya, baon sa utang, at namumuhay sa hirap. Sinubukan nilang lumapit at humingi ng tawad, pero sarado na ang pinto ni Jericho. Natuto na siya.

Napatunayan ni Jericho na ang tunay na yaman ay hindi ang pera o ang mansyon, kundi ang magkaroon ng isang inang nagmamahal nang walang kapalit. At ang sinumang umaapi sa magulang ay hindi kailanman magtatagumpay sa huli.

Kayo mga ka-Sawi, anong gagawin niyo kung madatnan niyo ang magulang niyo na ginaganito ng asawa niyo? Mapapatawad niyo pa ba sila? Mag-comment sa ibaba at i-share ang kwentong ito para magsilbing babala sa lahat ng mga walang utang na loob! Mahalin natin ang ating mga magulang habang nandiyan pa sila. 👇👇👇