“Nanalo kami sa raffle, pero sa loob ng ospital ko natutunan kung gaano kabilis maubos ang biyayang hindi iningatan.”

Ako si Derek Maribay, at kung may isang gabing hindi na mabubura sa isip ko, iyon ang gabing nakaupo ako sa malamig na pasilyo ng ospital, hawak ang ulo ko, habang ang anak kong bunso ay nilalagnat sa kabilang kwarto at wala akong sapat na pera para mailigtas siya.

Ngunit bago ako umabot sa puntong iyon, kailangan kong balikan kung paano nagsimula ang lahat.

Maaga akong nagigising araw-araw, bago pa tuluyang sumikat ang araw. Sa bawat umaga, binubungaran ako ng hamog at lamig na dumadaan sa butas-butas naming dingding at bubong na tadtad ng kalawang. Sa maliit naming barong-barong, dahan-dahan akong bumabangon, sinusubukang huwag mag-ingay para hindi magising ang mga bata. Inaayos ko ang lumang bag ko, nilalagay ang baon na isang pirasong tinapay at tubig sa recycled na bote ng juice. Hindi ko alam kung may trabaho akong dadatnan sa construction site, pero tuloy lang. Wala naman akong ibang pagpipilian.

Habang naghahanda ako, naririnig ko si Sonya, ang asawa ko, na nag-iinit ng tubig para sa kape. Kape na halos kalahati ay tubig dahil kailangang magtipid. Sa likod ng pagod niyang mga mata, pilit ang sigla. Sigla ng isang inang ayaw ipakita sa mga anak ang bigat ng mundo. Tumatanggap siya ng labada, minsan inaabot ng hatinggabi kakakuskos, tapos gigising ulit nang maaga para ihanda ang mga bata.

Sa maliit naming hapag, naroon si Lira, ang panganay namin. Tahimik siyang kumakain, pinapanood ang mga manok ng kapitbahay na tumutuka sa mga butil ng kaning nahulog sa sahig. Bata pa siya pero ramdam na ramdam niya ang hirap ng buhay. Madalas, kalahati lang ng baon niya sa paaralan ang ginagastos niya. Ang natitira, itinatabi niya sa lumang lata ng biskuit na nakatago sa ilalim ng aparador. Hindi niya sinasabi sa amin, pero alam kong ginagawa niya iyon para sa pamilya.

Ang bunso naming si Junior, payat at sakitin, pero laging may ngiti. Isang ngiting kayang magpagaan ng kahit anong pagod. “Tay, may pasalubong po ba kayo mamaya?” tanong niya habang kumakain ng lugaw na may isang patak ng toyo. Napapangiti ako kahit alam kong madalas wala naman talaga akong maiuuwi. “Kapag may trabaho si tatay, meron. Kapag wala, yakap lang ha,” sagot ko, sabay tawa na pilit pero puno ng pagmamahal.

Bago ako umalis, nag-aalala si Sonya. “Baka wala na namang trabaho doon ha. Bakit hindi ka na lang maghanap ng iba?” May bakante raw sabi ni Mang Tulio, sagot ko. Susubukan ko ulit. Malay natin. Isinuot ko ang pudpod kong tsinelas at lumabas.

Sa tindahan sa kanto, napansin ko ang tarp na may nakasulat na grand raffle promo. Manalo ng malaking halaga. Napahinto ako sandali. Hindi ako umaasa. Pero nagbiro ang tindera. “Bili ka ng ticket, Derek. Malay mo swertihin ka.” Napakamot ako sa ulo. Isang ticket lang, sabi ko. Hawak ko ang maliit na papel, isang simpleng subok sa kapalaran, hindi ko alam na babaliktarin nito ang buhay namin.

Kinagabihan, ibinida ko sa pamilya ang raffle ticket. Wala namang mawawala, sabi ko. Nagkatinginan lang sila. Bago kami matulog, sabay-sabay kaming nanalangin. Hindi para yumaman, kundi para sa kahit kaunting himala sa buhay na puno ng pagod.

At dumating ang umagang hindi namin inaasahan.

Malakas ang katok sa pinto. Akala namin kapitbahay lang. Pero pagbukas ni Sonya, naroon si Aling Mirasol, ang may-ari ng tindahan, hawak ang makapal na papel, halos hindi mapakali sa saya. “Derek, nanalo ka sa grand raffle!” Parang huminto ang mundo ko. Umiling ako. Ha? Ako? Pero naroon ang pangalan ko. Derek Maribay. Nanalo ako ng malaking halaga.

Hindi ko alam kung iiyak ako o tatawa. Si Sonya napaupo, si Lira napakapit sa kanya, si Junior sumigaw sa tuwa. Parang panaginip. Nang makuha ko ang pera, nanginginig ang kamay ko. Isang halaga na hindi ko akalaing mahahawakan ko kailanman.

Sa umpisa, maingat kami. Bumili ng pagkain, inayos ang bubong, pinalitan ang sahig. Pero unti-unti, nalunod kami sa ginhawa. Araw-araw mall. Mamahaling gamit. Party sa bahay. Tumigil ako sa trabaho. Akala ko hindi ko na kailangan. Para bang walang katapusan ang pera.

Si Lira lang ang tahimik. Patuloy siyang nagtatabi ng baon, pinupulot ang mga baryang nalalaglag. May kaba sa mata niya na hindi ko napansin noon.

Hanggang isang umaga, halos wala nang laman ang envelope. At bago pa namin tuluyang maintindihan ang problema, nagkasakit si Junior. Mataas ang lagnat. Kailangan ma-confine. Hiningan kami ng down payment. Kinapa ko ang bulsa ko. Kulang. Kahit pagsamahin ang lahat, hindi sapat.

Doon ko naramdaman ang takot na hindi ko kailanman naramdaman. Ang takot na dulot ng sarili kong kapabayaan. Sinubukan kong bumalik sa dati kong amo, pero tinanggihan ako. Wala na ang tiwala.

Pagbalik ko sa ospital, halos wala na akong mukhang ihaharap kay Sonya. Doon lumapit si Lira, hawak ang lumang lata ng biskuit. “Tay, Nay, ipon ko po ito.” Nang buksan namin, bumungad ang perang tahimik niyang inipon sa kabila ng lahat.

Doon ako tuluyang bumagsak. Umiyak ako sa harap ng anak ko. Siya ang nagturo sa amin ng aral na hindi namin natutunan sa gitna ng biglaang yaman. Ginamit namin ang pera para ma-admit si Junior. Naoperahan siya. Naging maayos ang lahat.

Pagkatapos ng lahat, nagbago ako. Bumalik ako sa pagiging responsable. Hindi na ako naghahabol ng luho. Sa tulong ng pamilya, nagbukas kami ng maliit na sari-sari store. Si Lira ang naglista ng presyo. Si Junior ang nag-ayos ng kendi.

Ngayon, hindi na kami mayaman. Pero buo kami. At araw-araw, pinapaalala ko sa sarili ko na ang tunay na biyaya ay hindi kung gaano karami ang pera mo, kundi kung paano mo ito iningatan, at kung sino ang kasama mo kapag naubos na ang lahat.