“May mga sandaling ang mundo ay gumuho sa isang iglap… pero sa likod ng pagguho, may apoy na muling nagigising—isang apoy na hindi nila inaasahang magpapabagsak sa kanila.”

Pagkatapos kong isara ang mahigpit na tarangkahan ng Korte Suprema sa Maynila, ramdam ko ang bigat ng apat na taong nawala sa isang kisapmata. Parang humiwalay ang kaluluwa ko sa katawan habang hawak ko ang manipis na papel na sumira sa lahat ng pinanghawakan ko—ang papel ng diborsyo. Ngunit ang mas masakit… ay ang tanawin na sumalubong sa akin.

Si Angelo. Ang lalaki kong pinakasalan. Ang lalaking ipinaglaban ko. Nakayakap sa ex-girlfriend niyang si Lira, suot ang pulang silk dress na parang nananadyang ipamukha sa akin kung saan ako dapat tumayo—sa anino nila. Hindi niya ako tiningnan. Wala man lang isang patak ng hiya, o kahit anong bakas ng pagsisisi.

At sila, ang pamilya niya. Nakangiti. Masaya. Parang matagal na nilang hinihintay ang sandaling ito.

Naramdaman ko ang init ng araw sa mukha ko, pero ang puso ko ay nanlamig na parang yelo. Ang tuyo kong ngiti ay mas matalim pa sa kutsilyong pumutol sa kasal namin. Walang salita, walang sigaw, walang drama. Sa halip, may isang katahimikan na mas malakas pa sa kahit anong sampal.

Bahala ka na sa buhay mo, sabi niya.

Parang pinag-usapan lang namin ang panahon.

Wala akong sinabi. Sa loob ko, may isang bagay na unti-unting nabubuo. Hindi luha. Hindi pagsusumamo. Hindi pagmamakaawa. Kundi isang uri ng katahimikan na nakakatakot—isang katahimikan na kayang magwasak ng mas malakas pa sa galit.

At doon nagsimula ang lahat.

Nang huminto ang itim na Mercedes na naghatid kay Lira, pakiramdam ko parang nanonood ako ng pelikula. Isang pelikulang ako ang bida, pero ginawa nilang kontrabida. Si Lira ay tumakbo papunta kay Angelo at hinagkan siya sa mismong harapan ko—sa harap ng korte, sa harap ng kanilang pamilya, sa harap ng apat na taon ng buhay ko.

Sa halip na mabigla, ngumiti ang mother-in-law kong si Aling Zenaida na para bang may tinanggal na malaking pasanin sa balikat niya. Sa wakas, sabi ng mga mata niya. Natanggal na ang sumpa.

Ako ang sumpa.

Ako ang malas.

Ako ang iniwan.

Pagkatapos ng nakakasukang eksenang iyon, dumiretso sila sa hotel kung saan nakatira ang buong angkan nila. Nandoon sila para ipagdiwang. Ang “pagpapalaya” nila kay Angelo. Nang makita ko ang bill na aabot sa anim na milyong piso, isang malamig na halakhak ang lumabas sa akin.

Ayaw n’yong ako ang kasama? Sige. Tanggalin natin ang pera.

At isang-isang nawala ang credit card ni Angelo.

Anim na black card.

Anim na pundasyong humawak sa ilusyon niyang siya ay “successful businessman.”

Anim na kard na nilock ko habang mabilis ang takbo ng taxi palayo sa korte.

Tumawag sila.

Sunod-sunod.

Halos himatayin sa takot.

At ang sagot ko?

“Sino ka?”

Pagkatapos ng huling click ng telepono, doon ako tuluyang bumigay. Walang tunog ang pag-iyak ko. Puro hikbi lang na humihiwa sa dibdib ko. Hanggang magsalita ang matandang taxi driver:

Kung malungkot ka, ineng, umiyak ka lang. Pagkatapos, magpatuloy ka ulit.

Nakakatawa kung paano ang simpleng salita ay naging bala na tumama diretso sa kaluluwa ko.
Huminga ako. Pinahid ang luha. At nang tumaas ako ng tingin sa salamin, hindi ko nakita ang dating Nina. Nakita ko ang isang babae na napagod, nasaktan—pero handang lumaban.

Dumalaw ako sa isang lumang parke kung saan nag-propose si Angelo sa akin apat na taon ang nakalipas. Naaalala ko pa ang ngiti niya noon. Ang mga pangakong puno ng ambisyon. Ang boses niyang nagsasabing kailangan niya ng isang “support system.” At ako naman, naniwala. Iniwan ko ang career ko, ang buhay ko, ang sarili ko para sumama sa mundong buo pala ang plano—na gamitin ako.

At nang tumigil ang flashback ng alaala, huminga ako nang malalim.

Tapos na ako.

Tapos na kami.

Sa social media, hindi nila tinago ang saya. Parang binili nila ang buong internet para ipagyabang na ang “bagong manugang” at ang masaya nilang biyahe papuntang Australia. Business class. Champagne. Ngiti. Caption.

Hindi sila natakot na ipahiya ako.

Akala nila wala akong gagawin.

Akala nila tapos na ang laban.

Pero habang tina-type nila ang mga “cheers” at “happy for you,” iniipon ko ang ebidensya.

At hindi nila alam na habang nagto-toast sila sa ere… unti-unti ko nang pinutol ang mundong pinagmamayabang nila.

Nang makarating ako sa maliit kong homestay—isang lugar na hindi alam ni Angelo, isang lugar na ako ang bumili at inayos nang palihim—doon ko naramdaman ang unang sandali ng tunay na kaligtasan. Isinara ko ang pinto. Tinanggal ang takot. Umupo ako sa balkonahe at hinayaan ang hangin na buhusan ako ng katahimikan.

Walang Angelo.

Walang Lira.

Walang Zenaida.

Ako lang.

At ang isang mundong muli kong bubuuin.

Sa ganap na kabilugan ng buwan, nagising ako sa tunog ng notification. Isang email mula sa unang bangko. Pagkatapos isa pa. At isa pa.

CONFIRMATION OF CARD LOCK.

DENIED TRANSACTION: ₱1,854,990 — Hotel Booking
DENIED TRANSACTION: ₱2,450,000 — Luxury Tour Package
DENIED TRANSACTION: ₱789,000 — Fine Dining Reservation
DENIED TRANSACTION: ₱3,280,000 — Jewelry Purchase

Napangiti ako.

Malamig. Matamis. Nakakalunos kung tutuusin.

Para bang naririnig ko ang sigawan ng pamilya nila sa Australia. Ang gulo. Ang kahihiyang pilit nilang itinatago.

At sa gitna ng katahimikan ng gabi, doon ko naramdaman ang unang himig ng tagumpay.

Pero hindi pa iyon ang huli.

Hindi pa iyon ang hustisya.

Hindi pa iyon ang kuwento ko.

Kinabukasan, tumawag ang lawyer ng family corporation namin. May tinanggap daw silang legal inquiry mula sa Australia—may naghahanap kung bakit biglang nag-decline ang lahat ng corporate-backed accounts na gamit ni Angelo.

Ibinigay ko ang sagot na matagal nilang gustong marinig.

“Because he’s no longer part of the family. And he never will be again.”

Sa unang pagkakataon, ako ang may boses.

Ako ang may hawak.

Ako ang may kapangyarihan.

Ilang araw akong nanatili sa homestay—walang social media, walang tawag, walang balitang galing sa kanila. Hanggang isang hapon, habang tinititigan ko ang halamanan na ako mismo ang nagtanim, napagtanto ko na ang katahimikan ay hindi kawalan. Ito ay panibagong simula.

Hindi na ako yung babaeng nagbabakasakaling mahalin.
Hindi na ako yung babaeng nagbibigay kahit wala nang natitira.
At higit sa lahat—hindi na ako yung babaeng tinatapakan.

Ako na ngayon ang babaeng babangon.

At hindi nila iyon makokontrol.

Lumipas ang isang linggo bago ko nakita ang mukha ni Angelo muli—hindi sa personal, kundi sa isang viral video na kumalat online. Nagwawala sa airport. Galit na galit. Pinalilibutan ng mga tauhan ng security. Si Lira umiiyak. Si Aling Zenaida nagtatago ng mukha.

“How dare she lock MY cards! MY accounts!”

At doon ako tuluyang tumawa.

Malaya.

Mataas.

At hindi na kailanman babalik sa dating ako.

Sa huling sandali ng video, bago ito maputol, narinig ko ang isang salita mula kay Angelo na nagpagalaw sa mundo ko:

“Nina…”

Hindi galit.

Hindi pagmamakaawa.

Kundi takot.

Takot na alam niyang ang babaeng minsan niyang minamaliit—ay hindi na niya kayang kontrolin.

Sa araw na iyon, sa ilalim ng araw sa balkonahe ng bagong buhay ko, pumikit ako at huminga nang malalim.

At sinabi ko sa sarili ko:

“Ito ang simula ng tunay kong kwento.”