“Isang simpleng dasal, isang tahimik na pagkikita, at isang halik na muntik ko nang isipin na hindi kailanman darating.”

Ako si Mineya, at kung tatanungin mo ako noon kung naniniwala ba ako na ang pag-ibig ay dumarating nang hindi hinahanap, tatawa lang ako. Hindi dahil hindi ako naniniwala sa pagmamahal, kundi dahil masyado akong abala sa pag-aaral para bigyan ito ng espasyo sa buhay ko. Para sa akin, ang pag-ibig ay parang bakasyon na pwede namang ipagpaliban. Darating din iyon. Hindi kailangang madaliin.

Iyon ang eksaktong sinabi ko kay Amer, ang kaibigan kong palaging may opinyon sa buhay ko. Isang hapon iyon sa campus, habang abala ang lahat sa kani-kanilang libro at reviewer, ako naman ay nakaupo sa lilim ng puno, tahimik na nagbabasa. Bigla siyang sumulpot, dala ang pamilyar niyang ngiti na parang may binabalak na naman.

Mine, subukan mo lang naman makipag-date, sabi niya. Hindi ka pa nagkakaroon ng boyfriend. Gusto mo raw mag-asawa balang araw, gusto mo raw maging housewife. Paano mangyayari ‘yon kung wala kang oras para sa kahit isang kape man lang kasama ang lalaki?

Napabuntong-hininga ako. Hindi dahil mali siya, kundi dahil alam kong may punto. Gusto ko naman. Hindi lang talaga ngayon. Mas mahalaga sa akin ang pag-aaral. Pinag-aaral ako ng mga magulang ko, tinutulungan ako ng mga kapatid ko. Bunso ako. May responsibilidad akong tapusin ang sinimulan ko.

Hindi naman istrikto ang pamilya ko. Payag silang magkaroon ako ng boyfriend habang nag-aaral. Pero ako mismo ang may hangganan. Ayokong maistorbo. Ayokong maligaw. At higit sa lahat, ayokong pumasok sa isang relasyon na hindi ko kayang panindigan.

Sige nga, Amer, sabi ko. Kanino ako makikipag-date? Lahat dito puro aral o puro bar. Alam mong ayokong makipagkilala sa bar. Gusto ko ‘yung natural lang. Hindi pilit. Hindi minadali.

Tinawanan niya ako. Magkakaroon ka ng boyfriend kung gugustuhin mo. Kailangan mo lang ng konting effort. Landi responsibly, dagdag pa niya sabay kindat.

Tinawanan ko na lang siya. Hindi ko alam na ang biro niyang iyon ang unang tutuldok sa isang dasal na hindi ko inaasahang sasagutin agad.

Isang linggo bago ang Pasko, umuwi ako sa probinsya. Punuan ang bus. Pagod ako. Gusto ko lang matulog. Pero pagdating ko, nandoon ang buong pamilya ko, parang galing akong ibang bansa sa paraan ng pagsalubong nila. Tawanan, kwentuhan, ingay na matagal kong hindi narinig.

Magbihis ka mamaya, sabi ng mama ko. Magsisimba tayo.

Tumango ako kahit sa totoo lang gusto ko na lang humiga. Pero kinabukasan, sabay-sabay kaming naglakad papunta sa simbahan. Maliwanag ang mga ilaw. May mga batang nagtatakbuhan. May amoy ng bibingka at puto bumbong sa gilid. Pamilyar. Payapa.

Habang nakaluhod ako, napapikit ako. Hindi ko alam kung bakit, pero biglang pumasok sa isip ko ang sinabi ni Amer. Napangiti ako, saka napabuntong-hininga.

Tahimik akong nagdasal. Hindi bilang humihingi, kundi parang nakikipag-usap lang sa kaibigan.

Lord, alam ko pong hindi ito checklist. Pero sana po tulungan niyo akong makilala siya. Sana mabait. Hindi lang sa salita, kundi sa gawa. Marunong rumespeto sa magulang ko, sa sarili ko, sa pananampalataya ko. Sana may trabaho. Responsable. Hindi palaasa.

Huminga ako nang malalim. Kung mas matanda po sa akin ng kaunti, okay lang. Limang taon siguro. Napatawa ako nang mahina.

Sana gentleman. Marunong magbukas ng pinto. Magpauna. Hindi bastos magsalita. Hindi bar guy. Hindi babaero. Tahimik lang. Simple. At kung pwede po, sana makilala ko siya nang hindi pilit. Hindi sa bar. Hindi sa app. Bigla na lang.

Sandaling natahimik ang isip ko. Parang nahiya ako sa dami ng hinihiling ko.

Kung sobra na po ito, dagdag ko, kahit huwag na lahat. Basta ‘yung makakapagpahinga ang puso ko kapag kasama siya.

Pagmulat ko ng mata, nagpapatuloy pa rin ang misa. Pero may kakaibang gaan sa dibdib ko. Parang nailabas ko ang matagal ko nang kinikimkim.

Pagkatapos, nagbibingka kami. Nagbiruan. Nagkwentuhan. May nagtanong kung may manliligaw na ba ako. Umiling lang ako at ngumiti. Hindi ako nagmamadali. Pero aaminin ko, umaasa rin ako kahit kaunti.

Pagbalik ko sa Maynila, akala ko doon na matatapos ang lahat. Isang dasal lang. Isang ngiti lang sa simbahan. Walang kasunod.

Hanggang sa isang hapon, pumasok ako sa maliit na bookstore malapit sa campus. Tahimik doon. May café sa gilid. Paborito ko ang lugar na iyon kapag gusto kong mapag-isa.

Habang naglalakad ako sa makitid na pasilyo, may biglang bumangga sa akin.

Sorry, sorry talaga, mabilis na sabi ng lalaki.

Okay lang, sagot ko sabay yuko para pulutin ang papel na nahulog.

Nagkahawakan ang kamay namin.

Ako na, sabi niya.

Nagkatinginan kami. Hindi siya gwapo sa tipikal na paraan. Pero maayos. Malinis. Kalmado ang mga mata. Mukhang mas matanda sa akin, pero hindi nakakatakot.

Zoren, pakilala niya sabay abot ng kamay.

Mineya, sagot ko.

Student ka? tanong niya.

Oo.

Ngumiti siya. Ako naman dito nagwo-work. Part time professor. CPA ako.

May tumunog sa isip ko. Limang taon.

Napailing ako, tinaboy ang sarili kong isip.

Nagkape kami. Tahimik. Simple. Walang pilit. Walang yabang. At sa unang pagkakataon, naramdaman kong komportable ako sa katahimikan kasama ang isang lalaki.

Hindi naging mabilis ang lahat. Isang text. Isang ingat. Isang good luck sa exam. Kilig na hindi sumasabog, kundi dahan-dahang bumabalot.

Nanligaw siya hindi sa engrandeng paraan, kundi sa presensya. Sa paghihintay. Sa pakikinig. Sa pagiging consistent.

Hanggang sa maging kami.

At doon ko unang naranasan ang isang pag-ibig na sobrang banayad na minsan napapatanong ako kung normal pa ba. Walang halik. Walang pagmamadali. Hawak-kamay lang. Yakap.

Hanggang isang gabi, hindi ko na napigilan ang tanong sa sarili ko. Boyfriend ko ba talaga siya?

Hindi ako galit. Hindi ako tampo. May kulang lang. Isang pananabik na hindi ko alam kung saan ilalagay.

Sinabi ko kay Amer. Tinawanan niya ako. Pinayuhan. Pinagaan ang loob ko.

At isang gabi, pauwi kami galing sa movie date, bigla niyang hinila ang kamay ko. Mabilis ang paghinga niya. Nanginginig.

Gusto kitang halikan, sabi niya.

Hindi ko alam kung paano ako hihinga noon. Tinulungan ko siyang kumalma. Tinignan niya ako. Humingi ng pahintulot.

Oo, sagot ko.

Dahan-dahan. Marahan. Walang minadali.

At sa unang halik na iyon, doon ko naintindihan ang lahat. Na ang pag-ibig ay hindi palaging apoy. Minsan, ito ay init na dumarating sa tamang oras.

Pitong taon na ang lumipas. Graduate na ako. May trabaho na kami pareho. At habang pinaplano namin ang simpleng kasal, naaalala ko ang dasal ko sa simbahan.

Hindi niya binigay lahat. Pero binigay niya ang mahalaga.

At sapat na iyon.