Isang pangalang minsang iniuugnay sa tagumpay at karangyaan, ngayo’y sentro ng pinakamainit na usapin sa bansa. Mula sa kwento ng pag-ahon sa hirap, pagpasok sa pulitika, hanggang sa kontrobersyal na flood control projects, ang buhay ni Sarah Descaya ay patuloy na binubusisi habang hinahanap ng publiko ang buong katotohanan.

Si Zara Rowena Cruz Descaya, mas kilala bilang Sarah Descaya, ay isang personalidad na hindi na maikakaila ang marka sa kamalayan ng maraming Pilipino nitong mga nakaraang taon. Dating ikinukuwento bilang ehemplo ng rags to riches, ang kanyang pangalan ay naging simbolo ng ambisyon, impluwensya, at kalaunan, matinding kontrobersya. Sa mata ng ilan, siya ay huwaran ng sipag at diskarte. Sa iba naman, isa siyang mukha ng sistemang sinasabing pumalya.

Ipinanganak noong 1976 sa London, England, lumaki si Sarah sa isang pamilyang Pilipino na kabilang lamang sa middle class. Ang kanyang ina ay nagtrabaho bilang chambermaid, habang ang kanyang ama ay waiter, bagama’t may mga pahayag si Sarah na minsan ding naging kontratista ang ama para sa ilang local government unit. Bata pa lamang siya ay naranasan na niya ang hamon ng buhay bilang anak ng mga overseas Filipino workers, malayo sa sariling bayan ngunit bitbit ang pangarap na umangat.

Nag-aral si Sarah ng elementarya at high school sa London. Sa murang edad, naranasan niya ang bullying dahil sa kanyang pinagmulan at kakaibang accent. Ang mga karanasang ito ang umano’y humubog sa kanyang determinasyon. Kalaunan, umuwi siya sa Pilipinas kasama ang kanyang ina at kapatid upang ipagpatuloy ang pag-aaral sa kolehiyo. Dito niya sinimulan ang kursong business administration, una sa La Consolacion College sa Pasig bago lumipat sa Pasig Catholic College.

Habang nag-aaral, dumaan si Sarah sa iba’t ibang trabaho. Naging receptionist siya sa isang dental clinic, orthodontic nurse, communication at marketing specialist, at maging sa industriya ng entertainment ay sandali siyang sumubok. Nakatrabaho pa niya si Nora Aunor, bago siya pigilan ng kanyang ina na ipagpatuloy ang pag-aartista. Para kay Sarah, ang mga trabahong ito ay bahagi ng paghahanap ng direksyon sa buhay.

Sa kolehiyo rin niya nakilala si Pacifico “Curly” Discaya, ang lalaking kalaunan ay magiging kanyang asawa. Si Curly ay lumaki sa kahirapan sa Pasig, sa isang bahaing lugar kung saan araw-araw ay pakikibaka ang mabuhay. Ulila sa marangyang buhay, nagsilbi siyang altar boy at tumira pa sa simbahan matapos ampunin ng isang pari. Doon niya naranasan ang disiplina, pananampalataya, at pag-asang makaalpas sa hirap.

Nagkatuluyan sina Sarah at Curly sa kabila ng malaking agwat ng kanilang pinagmulan. Ikinasal sila sa civil ceremony noong 2003 at nagkaroon ng apat na anak. Taong 2016, muling pinagtibay ang kanilang pagsasama sa isang kasalang simbahan. Sa mga unang taon ng kanilang pagsasama, nanirahan sila sa bahay ng ina ni Sarah at umasa sa tulong ng pamilya.

Unti-unting pumasok ang mag-asawa sa mundo ng construction. Sa tulong umano ng karanasan ni Sarah sa finance at marketing, at ng mga koneksyon na kanilang nabuo, nagtayo sila ng mga contracting firms. Isa sa pinakakilala ay ang St. Gerald Construction Corporation, na itinatag noong 2003 at ipinangalan sa kanilang panganay. Dito nagsimula ang mabilis na pag-angat ng kanilang negosyo.

Sa paglipas ng mga taon, naging pamilyar ang pangalan ng mga kumpanyang konektado sa mag-asawang Discaya sa mga government biddings, partikular sa pamamagitan ng Philippine Government Electronic Procurement System. Ayon kay Sarah, wala raw silang special treatment at dumaan ang lahat sa tamang proseso. Ngunit kasabay ng paglago ng kanilang negosyo ay ang pagdami rin ng tanong tungkol sa lawak ng kanilang impluwensya.

Hindi lingid sa publiko ang marangyang pamumuhay ng pamilya Discaya. Ibinahagi nila sa ilang vlogs ang koleksyon ng mga high-end na sasakyan, mansyon, at lifestyle na umani ng paghanga at pagdududa. Ang mga numerong inilabas hinggil sa halaga ng kanilang mga ari-arian ay nagkakaiba-iba, at lalong naging mitsa ng usap-usapan sa social media.

Noong pumasok si Sarah sa pulitika at tumakbo bilang alkalde ng Pasig, lalo pang tumindi ang pagbusisi sa kanyang pagkatao. Lumitaw ang mga isyu tungkol sa kanyang citizenship, karanasan, at posibleng conflict of interest dahil sa mga kontrata ng kanilang kumpanya. Sa kabila nito, iginiit ni Sarah na legal ang lahat ng kanyang ginawa at karapatan niyang tumakbo bilang dual citizen.

Matapos ang halalan, mas lalong uminit ang pangalan ng mag-asawang Discaya nang madawit ang ilan sa kanilang kumpanya sa mga flood control projects na sinuri ng gobyerno. Habang lumalala ang problema ng baha sa bansa, lumitaw ang mga alegasyon ng substandard at ghost projects. Ang kanilang pangalan ay lumabas sa mga pagdinig sa kongreso at senado, kung saan sila ay inimbitahan upang magpaliwanag.

Sa mga pagdinig, iginiit ng mag-asawa na sumunod sila sa proseso at pumasa sa inspeksyon ang kanilang mga proyekto. Ngunit kalaunan, inamin din nila na may mga opisyal umanong humihingi ng porsyento kapalit ng pag-apruba ng pondo. Ang mga pahayag na ito ay lalong nagpalalim sa imbestigasyon at naglagay sa kanila sa gitna ng mas malaking usapin ng katiwalian.

Dumating ang punto na sinamsam ng Bureau of Customs ang ilan sa kanilang mga luxury vehicles dahil sa isyu sa importation at buwis. Ang mga larawan ng nasamsam na sasakyan ay mabilis kumalat at naging simbolo ng sinasabing labis na yaman na pinagdududahan ng publiko. Ang ilan sa mga sasakyan ay na-auction, at milyon-milyong piso ang napunta sa kaban ng bayan.

Sa huli, nagsampa ng mga kasong kriminal laban kay Sarah Descaya at iba pang sangkot sa mga proyekto. Siya ay sumuko sa mga awtoridad bago pa man maaresto, dala ang takot at pangamba para sa kanyang pamilya, lalo na sa kanyang mga anak. Ang dating imahen ng isang matagumpay na negosyante ay napalitan ng larawan ng isang inang humaharap sa pinakamabigat na pagsubok ng kanyang buhay.

Ngayong nakakulong, patuloy pa rin ang imbestigasyon sa mga flood control projects at sa mga opisyal na sangkot dito. Para sa marami, ang kaso ni Sarah Descaya ay hindi lamang kwento ng isang tao, kundi salamin ng mas malalim na problema sa sistema. Isang paalala na ang kapangyarihan at yaman, kapag hindi nabantayan, ay maaaring mauwi sa pagbagsak na kasing bilis ng pag-angat.