Ako ang lalaking may computer sa sapatos. At sa bawat hakbang ko noon sa Las Vegas, alam kong puwedeng iyon na ang huli kong lakad.

Agosto 1978. Las Vegas, Nevada.
Ang init ng disyerto ay parang humihigop ng hininga kahit gabi na, at habang naglalakad ako sa loob ng casino, ramdam kong mas mainit pa ang takot na gumagapang sa dibdib ko. Sa unang tingin, isa lang akong ordinaryong estudyante—simpleng polo, maong, sapatos na mukhang luma. Pero sa loob ng sapatos na iyon, may lihim na kayang lumuhod ang pinakamalalaking kasino sa Amerika.

Ako si Rolando Mendoza. Dalawampu’t tatlong taong gulang. Isang graduate student ng physics. Isang imigrante mula sa Pilipinas na lumaki sa ideyang walang puwang ang pagkakamali kapag mahirap ka.

Hindi ako pumunta sa Vegas para magsugal.
Pumunta ako roon para patunayan na ang mundo—kahit ang larong sinasabing purong tsamba—ay may sinusunod na batas.

Ang Simula ng Lahat

Nagsimula ang lahat sa isang gabi sa dorm. Alas-onse na, kalat ang mga libro ko sa advanced mechanics, at iniisip ko kung paano ko babayaran ang susunod na semestre. Hindi sapat ang scholarship. Ayaw kong magtrabaho sa fast food. Ayokong bumalik sa Pilipinas bilang bigo.

Kumatok si Norman, kaibigan ko sa physics department. Hindi alak ang pakay niya. Isang tanong.

“Rolando,” sabi niya, “naniniwala ka bang random talaga ang roulette?”

Tumawa ako noon. Sinagot ko siya gamit ang tinuro sa amin—house edge, probabilities, long-term loss. Sinabi ko pa nga ang sikat na linya ni Einstein. Pero habang nagsasalita ako, nakatitig lang siya sa akin, parang alam niyang may mali sa sagot ko.

“Hindi magic ang roulette,” sabi niya. “Makina ‘yan. At lahat ng makina, sumusunod sa physics.”

Doon ako napatigil.

Ang Ideyang Hindi Dapat Gumana

Tinabi ko ang mga libro. Kumuha kami ng papel. Nagsimula kaming mag-usap hindi bilang sugarol, kundi bilang siyentipiko.

Angular velocity.
Deceleration.
Gravity.
Friction.

Habang nagsusulat ako ng mga equation, unti-unting nabuo ang ideya—kung makukuha namin ang bilis ng gulong at bola sa tamang sandali, puwede naming hulaan kung saan ito babagsak. Hindi eksaktong numero. Section lang.

Nang matapos akong mag-compute, napahinto ako. Tinitigan ko ang calculator. Tiningnan ko si Norman.

“Kung tama ‘to,” sabi ko, “may advantage tayo. Malaki.”

Hindi kami agad natuwa. Mas nangingibabaw ang kaba. Dahil alam naming isang bagay lang ang kulang sa plano—oras.

May apat na segundo ka lang sa totoong laro. Walang taong kayang mag-solve ng ganitong equation sa loob ng apat na segundo.

At doon ko naisip ang salitang magbabago sa buhay ko:

Computer.

Ang Computer sa Sapatos

Noong panahong iyon, ang computer ay kasing laki ng refrigerator. Pero kung may natutunan ako sa physics, iyon ay ang lahat ay puwedeng paliitin.

Gumawa kami ng sarili naming roulette wheel. Libo-libong ikot. Libo-libong bagsak ng bola. Paulit-ulit, hanggang lumitaw ang pattern—may bias ang gulong. Hindi pantay. Hindi perpekto.

At nang dumating ang araw na isiniksik ko ang unang prototype sa takong ng sapatos ko, alam kong wala nang balikan.

MOS 6502 processor.
Kaunting memory.
Micro switch sa ilalim ng hinlalaki ko.

Isang tap para sa gulong.
Isang tap para sa bola.
At sa loob ng isang kisapmata—may sagot na.

Pero may kapalit.

Ang Unang Paso

Hindi ko makakalimutan ang unang beses na gumana ang signal. Hindi vibration—kuryente. Ramdam ko ang parang karayom na bumabaon sa dibdib ko. Napasigaw ako sa sakit.

Nang alisin ko ang strap, may mga paso na ang balat ko. Third degree burns.

“Hindi tayo yayaman dito,” sabi ko kay Norman. “Mamamatay tayo.”

Inayos namin. Pinalitan ng vibration. Mas ligtas. Mas tahimik. Mas delikado pa rin.

Ang Unang Panalo

Disyembre 1977. Golden Nugget.

Umupo ako sa mesa, kunwari’y bored na turista. Pero sa loob-loob ko, nagbibilang ako ng oras, ikot, at hininga.

Tap.
Tap.

May naramdaman akong mahinang vibration sa tagiliran ko.

Section 3.

Naglagay ako ng chips. Tumalbog ang bola. Kumalansing. Huminto.

Panalo.

Hindi ako ngumiti. Hindi ako gumalaw. Pero sa loob ko, may sumabog.

Gumana.

Anim na panalo sa loob ng apatnapung minuto.

At doon ko naramdaman ang tingin niya.

Ang pit boss.

Hindi siya nakatingin sa mesa. Sa akin siya nakatingin. Diretso. Walang emosyon.

At saka pumalya ang device.

Biglang nag-init. Biglang may kuryente. Nanginig ang katawan ko. Pilit akong tumayo, naglakad papuntang banyo habang sinusunog ang balat ko.

“Sir,” sabi ng boses sa likod ng pinto. “We’d like to speak with you.”

Huminga ako nang malalim. Lumabas. Nagkatinginan kami.

“Beginner’s luck,” sabi ko.

Wala silang ebidensya. Pinacash out ako. Pinaalis.

Habang naglalakad palabas ng casino, alam kong hindi na ako puwedeng bumalik bilang mag-isa.

Ang Hukbo ng mga Estudyante

Bumuo kami ng grupo. Labing-anim kaming lahat—mga estudyante, kaibigan, tahimik na henyo. Tinawag namin ang sarili naming Eudaemons.

Nag-ensayo kami sa isang lumang bodega. Roulette sa gitna. Mga sapatos na may lihim. Mga katawan na sanay magpigil ng takot.

Observer at bettor.
Tap at taya.
Panalo at alis.

Noong Agosto 1978, sabay-sabay kaming kumalat sa Vegas.

At doon ko nakita ang tunay na halaga ng panalo.

Ang Presyo ng Tagumpay

Si Sarah ang hindi ko makalimutan.

Habang nananalo ang partner niya, unti-unting sinusunog ng device ang tagiliran niya. Naamoy niya ang nasusunog na balat niya, pero hindi siya gumalaw. Dahil alam niyang kapag gumalaw siya—tapos na kami.

Nanalo sila ng libo. Pero umuwi siya na may paso.

May mga sinundan. May mga na-ban. May mga halos mahimatay sa takot.

At sa isang maliit na motel room, tiningnan ko silang lahat.

“Hindi na ito experiment,” sabi ko. “Giyera na ‘to.”

Ang Wakas ng Lihim

Tumigil kami bago kami tuluyang lamunin ng sistema. Hinati ang kinita. Maliit lang. Pero buhay pa kami.

Makalipas ang mga taon, ginamit namin ang parehong prinsipyo—hanapin ang order sa chaos. Sa Wall Street na kami tumaya. At doon, naging milyonaryo kami nang walang dugong kapalit.

Noong 1985, lumabas ang kwento. Nag-panic ang mga casino. Binago ang batas. Ipinagbawal ang electronics. Binago ang laro.

Ngayon, ang sapatos ko—ang sapatos na muntik nang pumatay sa akin—ay naka-display sa isang museo.

Minsan tinatanong ko ang sarili ko:

Kung hawak mo ang cheat code ng totoong buhay, gagamitin mo ba—kahit alam mong bawat panalo ay puwedeng huling hininga mo?

Ako, ginamit ko.

At nabuhay ako para ikwento ito.