Sa bawat patak ng ulan at sa bawat pagtaas ng tubig sa mga kalsada at kabahayan sa Pilipinas, isang masakit na katotohanan ang muling namumulat sa kaisipan ng publiko. Habang ang mga karaniwang mamamayan ay naghahanda para sa darating na panahon ng kapaskuhan, isang malaking unos ng katarungan ang kasalukuyang namumuo sa loob ng gobyerno. Ang isyu ng flood control corruption, na matagal nang inirereklamo ng taumbayan, ay umabot na sa puntong hindi na maaaring balewalain. Sa ilalim ng masusing imbestigasyon ng Department of Public Works and Highways (DPWH), kasama ang Department of Justice (DOJ) at ang National Bureau of Investigation (NBI), lumilitaw ang isang malawak at sistematikong pagnanakaw sa pondo ng bayan.

Ang sentro ng usaping ito ay ang rekomendasyong sampahan ng kaso ang nasa walumpu’t pitong indibidwal na pinaniniwalaang sangkot sa iba’t ibang anomalya. Ang mga kasong kakaharapin nila ay hindi biro—mula sa graft, malversation, plunder, hanggang sa bribery. Ibig sabihin, ang bilyon-bilyong pisong pondo na nakalaan sana para sa pagpapatayo ng mga dike, drainage system, at iba pang proyektong pang-iwas sa baha ay hinihinalang napunta sa mga pribadong bulsa. Ang nakakagulat sa listahang ito ay ang pagkakasangkot ng mga malalaking pangalan sa politika at pamahalaan. Kabilang dito ang mga dating matataas na opisyal ng ehekutibo, mga dating mambabatas sa Kongreso, mga dating senador, at maging ang mga kasalukuyang nakaupo sa pwesto mula sa iba’t ibang district at party-list representatives.

Isa sa mga pinaka-kontrobersyal na personalidad sa isyong ito ay ang babaeng binansagan ng marami bilang “Flood Control Queen.” Sa kasalukuyan, siya ay nasa ilalim na ng kustodya ng NBI habang inihahanda ang mga kaukulang dokumento para sa kanyang mga kaso. Ayon sa mga imbestigador, mayroong isang malinaw na pattern ng korapsyon na paulit-ulit na ginagawa sa maraming proyekto sa buong bansa. Hindi lamang ito simpleng pagkakamali sa dokumentasyon kundi isang planadong pagkilos upang mailabas ang pondo para sa mga proyektong madalas ay sub-standard o kaya naman ay hindi talaga natatapos.

Ngunit ang gobyerno ay hindi lamang tumitigil sa pagsasampa ng kasong kriminal. Ayon sa mga ulat mula sa Ombudsman at sa Independent Commission for Infrastructure (ICI), mayroong malawakang hakbang upang bawiin ang mga nakaw na yaman. Tinatayang aabot sa bilyong piso ang halaga ng mga assets na isinasailalim na ngayon sa freeze order. Kabilang dito ang libo-libong bank accounts, daan-daang insurance policies, at maging mga air assets tulad ng mga pribadong eroplano at helicopter. Bukod pa rito, mahigit dalawang daang sasakyan at halos dalawang daang real properties, kabilang ang mga mansyon at lupain, ang kasalukuyang sinisiyasat. Layunin ng mga otoridad na ipadama sa mga korap na opisyal na hindi sapat ang makulong lamang; kailangang maibalik ang bawat sentimo ng pera ng bayan na kanilang kinuha.

Sa loob mismo ng DPWH, isang matinding paglilinis ang isinasagawa. Halos isandaang opisyal at empleyado na ang tinanggal, sinuspende, o binigyan ng administrative cases dahil sa kanilang kaugnayan sa mga kaduda-dudang proyekto. Sinabi ng pamunuan ng ahensya na ito ay bahagi ng kanilang pangako na linisin ang sistema mula sa loob. Upang masiguro na hindi na maibabalik ang lumang kultura ng korapsyon, inanunsyo ng DPWH ang isang malaking recruitment program para sa mahigit dalawang libong bagong accountant at engineer. Ang mga bagong recruits na ito ay kukunin mula sa mga nangungunang unibersidad sa bansa upang magdala ng bagong dangal at integridad sa ahensya.

Gayunpaman, ang kampo ng mga nadadawit na opisyal ay mabilis na naglabas ng kanilang depensa. Halimbawa, ang panig ni dating House Speaker Martin Romualdez ay iginiit na ang mga referral na isinumite ng ICI at DPWH ay hindi pa pinal na hatol ng pagkakasala. Ayon sa kanila, dapat dumaan ang lahat sa tamang proseso ng batas at hindi dapat gamitin ang press conference para maghusga ng kapwa. Binigyang-diin din ng ICI na ang kanilang papel ay tagapag-imbestiga lamang at ang pinal na desisyon kung sino ang kakasuhan ay nasa kamay pa rin ng Ombudsman.

Sa kabila ng mga legal na diskusyong ito, ang mas malaking hamon ay nasa panig ng mga mamamayan. Taon-taon, libo-libong pamilya ang nawawalan ng tirahan, gamit, at kabuhayan dahil sa baha. Para sa kanila, ang mga balitang ito tungkol sa mga makukulong na opisyal ay isang maliit na sinag ng pag-asa. Ngunit ang tunay na tagumpay ay hindi lamang masusukat sa dami ng mga taong nasa likod ng rehas, kundi sa kung magiging tuyo na ba ang kanilang mga kalsada sa susunod na malakas na bagyo.

Ang seryosong kampanyang ito laban sa katiwalian ay isang pagsubok sa integridad ng ating mga institusyon. Sa pakikipagtulungan ng iba’t ibang ahensya tulad ng DOJ, NBI, at Ombudsman, ang mensahe ay malinaw: walang sinuman ang higit pa sa batas, gaano man sila kaimpluwensya o kayaman. Habang ang bansa ay patuloy na humaharap sa mga hamon ng kalikasan, ang pagtiyak na ang pondo para sa flood control ay napupunta sa tamang lugar ay hindi lamang usapin ng imprastraktura—ito ay usapin ng kaligtasan at buhay ng bawat Pilipino. Ang susunod na mga hakbang ng gobyerno ay tututukan ng buong bansa, umaasa na sa pagkakataong ito, ang katarungan ay hindi na muling lulutang sa baha ng korapsyon.