Lihim na Relasyon ni Bato Dela Rosa at Harry Roque
Isang nakagugulat na rebelasyon ang ngayo’y pinag-uusapan sa social media at politika: diumano’y lihim na ugnayan nina Senator Bato dela Rosa at abogado Harry Roque. Ayon sa balita, si First Lady Liza Marcos mismo ang naglabas ng video na nagpapakita ng kanilang pagkakasangkot sa isang sensitibong insidente noong si dela Rosa ay pulis pa. Ang video ay nagdulot ng kontrobersiya, tanong, at usisero sa publiko, lalo na sa kredibilidad ng mga nasa mataas na posisyon sa pamahalaan.

Ang rebelasyong ito ay hindi lamang usaping personal; ipinapakita rin nito kung paano maaaring makaapekto ang personal na relasyon ng mga opisyal sa kanilang propesyonal na reputasyon at sa pananaw ng mamamayan. Maraming Pilipino ang nagtataka kung ano ang magiging epekto nito sa politika, sa tiwala ng publiko, at sa hinaharap ng mga sangkot sa video.

Kalagayan ng Kalusugan at Pag-iisip ni Dating Pangulong Duterte
Sa kabila ng mga iskandalo at rebelasyon, isa sa pinaka-pinag-uusapan ay ang estado ng kalusugan at kognitibong kakayahan ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, lalo na sa harap ng posibleng paglilitis sa International Criminal Court (ICC). Ayon sa mga eksperto, kabilang ang mga legal practitioners, may malinaw na pamantayan ang ICC kung ang isang akusado ay sapat pang makaharap sa hukuman.

Ang mga basehan ay kinabibilangan ng:

Pag-unawa sa mga paratang laban sa kanya at ang mga posibleng epekto nito.

Kakayahang makipag-ugnayan at magbigay ng tamang instruksiyon sa kanyang depensa.

Kakayahang sundan at suriin ang mga ebidensya laban sa kanya.

Kakayahang gumawa ng tamang desisyon tungkol sa testimonya at estratehiya para sa depensa.

Ngunit sa kabila ng edad na higit 80 taon at sintomas ng cognitive decline, memory loss, at neurological issues, may debate kung kaya pa ni Duterte ang ganitong proseso. Ang ilan sa kanyang kaalyado ay nagsasabi na mabilis lumala ang kanyang kondisyon mula nang siya’y nakulong, habang ang iba naman ay naniniwala na may kakayahan pa siyang ipagtanggol ang sarili. Ang ganitong scenario ay kakaiba sa kasaysayan ng ICC at nagpapakita ng hamon sa pagitan ng batas, karapatang pantao, at pangangalaga sa matatanda.

Pamantayan ng International Criminal Court at Mga Halimbawa ng Kaso
Hindi lamang sa Pilipinas tinatalakay ang estado ng isang akusado; may mga desisyon na rin ang mga international tribunals, tulad ng Tribunal for the Former Yugoslavia at Rwanda Tribunal. Ang mga ito ay nagpapakita na ang pisikal na sakit ay hindi sapat upang ipahayag na ang isang akusado ay hindi na makakaharap sa paglilitis. Mas mahalaga ang cognitive capacity, memory, at kakayahang magbigay ng instruksyon sa depensa.

Halimbawa, sa kaso ng dating lider ng Serbia na si Milosevic, matinding sakit sa puso ang naranasan ngunit hindi ito naging dahilan upang suspindihin ang paglilitis. Sa iba pang kaso tulad ng Strugar at Gbagbo, ang cognitive decline, dementia, at memory loss ang naging batayan upang pansamantalang itigil ang paglilitis. Ito ang mga pamantayan na sinusunod din sa posibleng paglilitis kay Duterte, na may kasamang pagsusuri ng mga independent experts sa neurological at psychiatric conditions.

Tapang at Paninindigan ng Batang Kongresista
Kasabay ng mga kontrobersiya sa kalusugan at lihim na relasyon, isang batang kongresista, si Kongresista Miao Miao, ang naging tampok sa politika sa kanyang tapang at paninindigan laban sa katiwalian at anomalya sa gobyerno. Sa kabila ng banta ng suspensyon, nanindigan siya laban sa korupsyon at panawagan para sa pagbibitiw ni Pangulong Marcos, na ayon sa kanya ay hindi kayang tugunan ang mga suliraning pampulitika at panlipunan dahil sa cognitive decline.

Ang kanyang aksyon ay nagbibigay inspirasyon at modelo sa kabataan: paano dapat maging tunay na kinatawan ng bayan, paano humarap sa katiwalian, at paano protektahan ang interes ng mamamayan kahit sa harap ng mga pananakot at intriga sa politika.

Epekto sa Publiko at Pulitika
Ang mga pangyayaring ito—mula sa lihim na relasyon, kalagayan ni Duterte, at kabayanihan ni Miao Miao—ay nagdudulot ng malalim na diskusyon sa publiko. Nagtatanong ang marami kung sino ang tunay na maaasahan, sino ang dapat harapin ang hustisya, at paano makakatulong ang mga bagong lider sa pagtutuwid ng sistema. Ang bawat rebelasyon ay may implikasyon hindi lamang sa indibidwal na lider, kundi sa kabuuan ng bansa, lalo na sa transparency, integridad, at responsibilidad ng pamahalaan.

Sa huli, malinaw na ang Pilipinas ay nasa isang kritikal na yugto ng pampulitikang kamalayan. Ang bawat hakbang at desisyon ng mga lider ay sinusubaybayan ng publiko. Ang mga rebelasyong ito ay hindi lamang balita, kundi paalala na ang bawat mamamayan ay may papel sa paghubog ng kinabukasan ng bansa, mula sa malalaking opisyal hanggang sa kabataan na nagsisimulang maging boses ng pagbabago.